Κρήτη: Δίκαιες ενισχύσεις για τους αγρότες με δορυφορικό έλεγχο

Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται μέσα από συντονισμένη συνεργασία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ. Το σχέδιο, που έχει λάβει έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στοχεύει στην πλήρη εναρμόνιση της χώρας με την Κοινή Αγροτική Πολιτική και κυρίως στην προστασία των πραγματικών παραγωγών.

Όπως τονίζει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι απλά ένα σύνθημα, αλλά ένα ουσιαστικό εργαλείο δικαιοσύνης, διαφάνειας και αξιοπιστίας. Μέσω αυτής αντιμετωπίζονται χρόνια προβλήματα και στρεβλώσεις, δίνοντας σαφή εικόνα για τις πραγματικές καλλιέργειες.

Κεντρικό στοιχείο της προσπάθειας αποτελεί ο νέος, ενιαίος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας, βασισμένος σε δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, που θα λειτουργεί ως σταθερή βάση για τις αγροτικές ενισχύσεις, εξασφαλίζοντας ότι επιλέξιμες είναι μόνο οι πραγματικές γεωργικές εκτάσεις. Επιπλέον, με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και των δεδομένων του Κτηματολογίου, οι έλεγχοι θα γίνονται στοχευμένα, αντικειμενικά και με βάση τον πραγματικό κίνδυνο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κρήτη: Ο Γιώργος Δούκης νέος επικεφαλής της ΕΛ.ΑΣ. – Οι τοποθετήσεις των Υποστρατήγων

Μέσα από αυτή τη συνεργασία, δημιουργείται ένα ενιαίο και αξιόπιστο πλαίσιο ελέγχων που μειώνει τη γραφειοκρατία, ενισχύει την εμπιστοσύνη των παραγωγών και προστατεύει τους αληθινούς αγρότες.

Για δεκαετίες, το ελληνικό σύστημα ενισχύσεων λειτουργούσε με ελλιπή χαρτογραφικά δεδομένα και χωρίς ενιαία ψηφιακή βάση. Το κράτος συχνά δεν είχε καθαρή εικόνα για το τι είναι καλλιέργεια, τι είναι βοσκότοπος και τι δεν έχει καμία σχέση με αγροτική δραστηριότητα. Αυτό δημιουργούσε ασάφειες, λάθη και διαφορετικές πρακτικές από περιοχή σε περιοχή, με αποτέλεσμα οι συνεπείς παραγωγοί να υφίστανται οριζόντιες περικοπές και καθυστερήσεις. Σήμερα, αυτή η εικόνα αλλάζει ριζικά.

Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται ο νέος ενιαίος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας, βασισμένος σε δορυφορικές εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης από μικροδορυφόρους. Το υπόβαθρο αυτό αποτελεί πλέον τη νέα αξιόπιστη βάση για το γεωγραφικό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Για πρώτη φορά, το κράτος γνωρίζει με ακρίβεια τι υπάρχει στο έδαφος: καλλιέργειες, βοσκότοποι, θερμοκήπια, κτίσματα, φωτοβολταϊκά πάρκα, βραχώδεις και υδάτινες εκτάσεις. Οι εικόνες αυτές «κουμπώνουν» σταδιακά πάνω στα δεδομένα του Ελληνικού Κτηματολογίου που βρίσκεται σε λειτουργία, το οποίο παρέχει τα ακριβή όρια και τη νομική ταυτότητα κάθε γεωτεμαχίου.

Πάνω σε αυτό το ενιαίο γεωχωρικό υπόβαθρο εφαρμόζονται εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που αναλύουν μορφολογικά και φασματικά χαρακτηριστικά των εκτάσεων, αλλά και τη χρονική τους εξέλιξη. Το σύστημα δεν βλέπει απλώς μια εικόνα· αναγνωρίζει αν μια έκταση καλλιεργείται, αν βοσκείται, αν έχει μετατραπεί σε άλλη χρήση ή αν παραμένει αδρανής. Η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, κτηματολογικών στοιχείων, αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις, επιτρέπουν στο κράτος να εντοπίζει ασυνέπειες με αντικειμενικό τρόπο και να προχωρά σε στοχευμένους, και όχι μαζικούς, ελέγχους.

Αυτό είναι κομβικό για τους πραγματικούς αγρότες. Εκείνους που καλλιεργούν, επενδύουν, έχουν ενεργή παρουσία στο χωράφι και τηρούν τους κανόνες. Για πρώτη φορά, οι ενισχύσεις τους θωρακίζονται ουσιαστικά, γιατί το σύστημα μπορεί να αποδείξει αντικειμενικά ότι οι εκτάσεις τους είναι πράγματι επιλέξιμες και ενεργές. Οι συνεπείς παραγωγοί δεν μπαίνουν πλέον στο ίδιο καλάθι με όσους δηλώνουν θεωρητικά εκτάσεις χωρίς αντίκρισμα στο πεδίο.

Ήδη από τις πρώτες ανανεώσεις των δορυφορικών υποβάθρων καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις στις χρήσεις γης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Κρήτης. Εκεί, οι αλλαγές στη χρήση γης αποτυπώνονται πλέον με απόλυτη σαφήνεια στις πρόσφατες δορυφορικές απεικονίσεις: εκτάσεις που μέχρι πρότινος εμφανίζονταν ως αγροτικές έχουν μετατραπεί σε εργοτάξια, υποδομές και συνοδευτικές εγκαταστάσεις.

Το νέο εικονιστικό υπόβαθρο, που καλύπτει με επικαιροποιημένα δεδομένα το σύνολο της Κρήτης, επιτρέπει στο κράτος να βλέπει αυτές τις μεταβολές σε πραγματικό χρόνο και να τις ενσωματώνει στους ελέγχους.

Οι ψηφιακοί έλεγχοι δεν λειτουργούν αποσπασματικά από τους επιτόπιους, οι οποίοι πραγματοποιούνται με σύγχρονα εργαλεία όπως γεωαναφερμένες φωτογραφίες, πανοραμικά βίντεο και τρισδιάστατες αποτυπώσεις υψηλής ακρίβειας. Οι πρώτες εφαρμογές αυτής της μεθόδου σε περιοχές όπως η Κρήτη, η Θεσσαλία και η Ανατολική Μακεδονία έχουν ήδη ενισχύσει την αξιοπιστία των δεδομένων και έχουν μειώσει σημαντικά τις ασάφειες του παρελθόντος.

Παράλληλα, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ αναπτύσσει την εφαρμογή GOV AGRI Wallet για κινητά, η οποία στοχεύει να γίνει το κύριο εργαλείο επικοινωνίας των αγροτών με το κράτος. Μέσω αυτής, οι παραγωγοί θα μπορούν να δηλώνουν τη δραστηριότητά τους, να ανεβάζουν φωτογραφίες και βίντεο από τα αγροτεμάχια ή τα κοπάδια τους, και να αποτυπώνουν ψηφιακά την παρουσία τους στο πεδίο με αξιόπιστη πιστοποίηση θέσης και χρόνου. Αυτά τα δεδομένα ενσωματώνονται στο σύστημα ως ψηφιακά αποδεικτικά πραγματικής εργασίας.

Το σύνολο αυτών των τεχνολογιών, των θεσμικών συνεργασιών και των ελέγχων δεν αποτελεί απλώς μια ψηφιακή αναβάθμιση, αλλά μια ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας. Η δράση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και της ΑΑΔΕ δεν περιορίζεται σε τεχνικές παρεμβάσεις, αλλά θέτει τα θεμέλια για ένα σύστημα όπου τα δεδομένα είναι διαφανή, οι κανόνες κοινά αποδεκτοί και οι ενισχύσεις κατευθύνονται σε όσους παράγουν πραγματικά.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο έλεγχος δεν είναι απειλή. Είναι εγγύηση. Εγγύηση ότι οι πόροι της ΚΑΠ δεν θα διαχέονται άδικα, ότι η χώρα δεν θα εκτίθεται σε ευρωπαϊκές κυρώσεις και -κυρίως- ότι ο πραγματικός αγρότης θα πληρώνεται δίκαια, έγκαιρα και χωρίς να σηκώνει στις πλάτες του τις στρεβλώσεις ενός παλιού συστήματος που δεν μπορούσε να ξεχωρίσει τη δήλωση από το χωράφι.