Η θερμοκρασία του αέρα υποχωρεί, αλλά το νερό διατηρεί ακόμη τη ζέστη ολόκληρου του καλοκαιριού

Ο Σεπτέμβριος φτάνει, οι ημέρες μικραίνουν και τα βράδια γίνονται σταδιακά πιο δροσερά. Κι όμως, σε πολλές παραλίες της Κρήτης η θάλασσα παραμένει πιο ζεστή απ’ ό,τι ήταν στις αρχές του καλοκαιριού.

Δεν πρόκειται για εντύπωση των λουόμενων, αλλά για αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο το νερό αποθηκεύει και αποβάλλει τη θερμότητα.

Η στεριά και η θάλασσα δεν θερμαίνονται με τον ίδιο ρυθμό. Το έδαφος μπορεί να ανεβάσει θερμοκρασία γρήγορα μέσα σε μία ηλιόλουστη ημέρα και να κρυώσει αισθητά μόλις πέσει ο ήλιος. Το νερό, αντίθετα, χρειάζεται πολύ περισσότερη ενέργεια για να θερμανθεί, αλλά και περισσότερο χρόνο για να χάσει τη θερμότητα που έχει συγκεντρώσει.

Όπως εξηγεί η αμερικανική υπηρεσία NOAA, η μεγάλη θερμοχωρητικότητα του νερού επιτρέπει στις θάλασσες και στους ωκεανούς να αποθηκεύουν σημαντικές ποσότητες θερμότητας και να αντιδρούν πιο αργά στις εποχικές μεταβολές.

Γιατί ο Ιούνιος μπορεί να μας φαίνεται πιο κρύος

Τον Ιούνιο ο ήλιος είναι ήδη δυνατός και η θερμοκρασία του αέρα στην Κρήτη μπορεί να θυμίζει κανονικό καλοκαίρι. Η θάλασσα, όμως, εξακολουθεί να διατηρεί μέρος της ψύχρας του χειμώνα και της άνοιξης.

Χρειάζονται εβδομάδες συνεχούς ηλιοφάνειας για να θερμανθεί όχι μόνο η επιφάνεια, αλλά και το ανώτερο στρώμα του νερού που αναμειγνύεται από τον άνεμο και τα κύματα.

Η διαφορά γίνεται ιδιαίτερα αισθητή όταν φυσάει. Ο άνεμος ανακατεύει το θερμότερο επιφανειακό νερό με ψυχρότερο νερό από χαμηλότερα στρώματα.

Η θερμοκλινής ζώνη, δηλαδή το στρώμα στο οποίο η θερμοκρασία μειώνεται απότομα όσο αυξάνεται το βάθος, μεταβάλλεται μέσα στη χρονιά και επηρεάζεται από την εποχική θέρμανση.

Η ζέστη που συσσωρεύεται όλο το καλοκαίρι

Μέχρι να φτάσει ο Σεπτέμβριος, η θάλασσα έχει δεχθεί ηλιακή ενέργεια επί πολλούς μήνες. Ακόμη και όταν ο αέρας αρχίζει να δροσίζει, το νερό δεν προλαβαίνει να ακολουθήσει αμέσως.

Συνεχίζει να διατηρεί μεγάλο μέρος της θερμότητας που αποθήκευσε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο και την αποδίδει σταδιακά στο περιβάλλον.

Τα διαθέσιμα στοιχεία για τη θερμοκρασία της Μεσογείου μπορούν να παρακολουθούνται μέσω της υπηρεσίας Copernicus Marine. Οι μετρήσεις αποτυπώνουν αυτό που γνωρίζουν εμπειρικά οι κάτοικοι των νησιών: η θερμότερη περίοδος της θάλασσας εμφανίζεται με καθυστέρηση σε σχέση με την κορύφωση της ηλιακής ακτινοβολίας.

Δεν είναι όλες οι παραλίες ίδιες

Ο κανόνας δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο κάθε χρόνο και σε κάθε ακτή. Το βάθος, τα θαλάσσια ρεύματα, η μορφή ενός κόλπου και οι ισχυροί άνεμοι μπορούν να δημιουργήσουν αισθητές τοπικές διαφορές.

Ένας ρηχός και προστατευμένος κόλπος θερμαίνεται συνήθως ευκολότερα από μια ανοιχτή και βαθιά ακτή. Αντίστοιχα, ένα διάστημα με δυνατούς ανέμους μπορεί μέσα σε λίγες ημέρες να αλλάξει αισθητά τη θερμοκρασία του επιφανειακού νερού.

Γι’ αυτό η σωστή διατύπωση είναι ότι η θάλασσα της Κρήτης είναι συχνά θερμότερη τον Σεπτέμβριο από τον Ιούνιο και όχι ότι αυτό συμβαίνει χωρίς καμία εξαίρεση.