Η παραγωγή ελαιόλαδου φέτος είναι σοβαρά μειωμένη σε επίπεδο άνω του 50% σε αρκετές περιοχές αλλά και η ποιότητα αρκετά υποβαθμισμένη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους

Ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), με φόντο τη μείωση κατά 50% της παραγωγής ελαιόλαδου λόγω ανομβρίας, αποφάσισε την αποστολή υπομνήματος προς τους αρμόδιους φορείς, καταγγέλλοντας πλήθος προβλημάτων που υποβαθμίζουν την ελαιοκομία. Συγκεκριμένα, κατήγγειλαν το πλήθος θεμάτων στην εφαρμογή της συλλογικής δολωματικής δακοκτονίας και τις συνέπειες αυτών στην παραγωγή και ποιότητά του ελαιόλαδου. Το υπόμνημα εστάλη στο ΥΠΑΑΤ, στην Περιφέρεια Κρήτης, στους Βουλευτές Κρήτης και σε άλλους φορείς με πάγιο αίτημα τη συνδρομή όλων σε μια οριστική και ολοκληρωμένη επίλυση του προβλήματος.

Ολόκληρο το υπόμνημα του ΣΕΔΗΚ:

«ΒΑΣΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Τα κύρια προβλήματα και τα αίτια τα οποία τα προκαλούν, παρά το ότι δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημα στοιχεία, είναι παγκοίνως γνωστό ότι επικεντρώνονται στην δραματική πτώση της παραγωγής και στην σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητας του ελαιόλαδου σε όλη την χώρα και ιδιαίτερα στην Κρήτη.

Η παραγωγή ελαιόλαδου φέτος είναι σοβαρά μειωμένη σε επίπεδο άνω του 50% σε αρκετές περιοχές αλλά και η ποιότητα αρκετά υποβαθμισμένη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.

Η μείωση της παραγωγής, όλοι συμφωνούν ότι, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ανομβρία (μειωμένες βροχοπτώσεις) η οποία πλήττει επι τρία και πλέον έτη όλη την Κρήτη και ιδιαίτερα την Ανατολική ( Πιν.1).

Η ποιότητα των ελαιολάδων όμως, καίτοι εξακολουθεί να υπερέχει από εκείνη άλλων χωρών, φέτος, σύμφωνα με πολλές πληροφορίες είναι σημαντικά υποβαθμισμένη. Οι οξύτητες του προϊόντος είναι αυξημένες και τα ελαιόλαδα με οξύτητες χαμηλότερες του 0,3^ο (κατά τους Ιταλούς extrissima) που άλλοτε αποτελούσαν 95% και άνω της παραγωγής της Κρήτης, φέτος εκτιμώνται σε ποσοστό της τάξεως μόνο του 70%

Προβλήματα επίσης φαίνεται να παρουσιάζονται και στα οργανοληπτικά ιδίως στις περιοχές με μειωμένες βροχοπτώσεις όπου κάποια ελαιόλαδα χαρακτηρίζονται ως ψημένα η καμένα και πιθανότατα οφείλονται στην πρωτόγνωρη ξηρασία που επικράτησε στις περιοχές αυτές.

ΚΥΡΙOΤΕΡΑ ΑΙΤΙΑ

Βασική αιτία της ποιοτικής υποβάθμισης, σύμφωνα με την πλειονότητα των επιστημόνων και παραγωγών ήταν σοβαρές έκτροπες από τους βασικούς κανόνες εφαρμογής της μεθόδου που είναι η επικαιρότητα και η γενικότητα της εφαρμογής που αποτελούν προϋποθέσεις για την επιτυχία της.

Με βάση τις επίσημες δημοσιευμένες υπηρεσιακές ανακοινώσεις και άλλες πληροφορίες ειδικά στην Κρήτη οι κυριότερες εκτροπές ήταν:

Καθυστέρηση και διακοπή επεμβάσεων:

– Η έναρξη της πρώτης γενικής διαβροχής σε πολλές περιοχές της Κρήτης καθυστέρησε κατά 20-30 ήμερες (άρχισε περί τα τέλη Ιούνιου) και ως ήταν αναμενόμενο, επέτρεψε στο έντομο να πραγματοποιήσει αρκετές εναποθέσεις ώστε η κρίσιμη πρώτη του γενεά να εξελιχθεί σε βαθμό αρκετά επικίνδυνο.

– Η εφαρμογή των ψεκασμών διακόπηκε πρόωρα λόγω έλλειψης φαρμάκων η οποία επέτρεψε τον μαζικό πολλαπλασιασμό του εντόμου.

Ελλιπές γενικότητα εφαρμογής

-Η εξαίρεση από δολωματική δακοκτονία ολόκληρων Κοινοτήτων με δικές τους αποφάσεις, αλλά και σημαντικού ποσοστού δύσβατων ελαιώνων λόγω περιφράξεων και αδυναμίας προσέγγισης τρακτέρ κ.α.

-Εξαίρεση από δολωματική δακοκτονία των βιολογικών καλλιεργειών για τις οποίες τα επιτρεπόμενα μέσα δακοπροστασίας δεν έχουν υψηλή αποτελεσματικότητα και αναγκάζουν τους κατόχους τους σε αναγκαστική πρόωρη συγκομιδή για αποφυγή δακοπροσβολών.

Διοικητικές δυσλειτουργίες

Η εμπλοκή τριών Υπουργείων αλλά και Περιφερειών στην χρηματοδότηση, τις διαγωνιστικές διαδικασίες προμήθειας και τις διοικητικές πράξεις προσλήψεων προκάλεσε ιδιαιτέρα φέτος σημαντικές καθυστερήσεις απολύτως κρίσιμες για την αντιμετώπιση του εντόμου. Πιο συγκεκριμένα είχαμε:

– Υπερβολική καθυστέρηση προμήθειας των φαρμάκων η οποία τώρα και αρκετά έτη διαρκεί τόσο ώστε η προμήθεια και παράδοση των φαρμάκων να γίνεται μετά τον Οκτώβριο όταν η περίοδος εφαρμογής της μεθόδου έχει πλέον λήξει!

-Σημαντική καθυστέρηση και περίπλοκες διαδικασίες για τις προσλήψεις του απαραίτητου Επιστημονικού προσωπικού εποπτείας των ψεκασμών που συνεπάγεται η πρώτη και πλέον κρίσιμη γενική διαβροχή να γίνεται χωρίς το προσωπικό αυτό με την επιστράτευση του μόνιμου προσωπικού άλλων αρμοδιοτήτων.

– Υπερβολικά απαιτητική και συγκεντρωτική διαδικασία με πλήθος εγγράφων και διαπιστεύσεων για την επιλογή εργολάβων ψεκασμού η οποία αποτρέπει ικανούς για την εκτέλεση του έργου να συμμετάσχουν.

-Κεντρική προμήθεια φαρμάκων με διαγωνιστικές διαδικασίες στις όποιες εμπλέκονται δύο Υπουργεία (Εσωτερικών και ΥπΑΑΤ) επαυξάνει τις ποσότητες και τους προϋπολογισμούς με συνέπεια να απαιτείται διεθνής διαγωνισμός ο οποίος αναπόφευκτα απαιτεί τέτοιες χρονοβόρες διαδικασίες που παραδίδουν τα προμηθευόμενα «κατόπιν εορτής» όταν η περίοδος εφαρμογής έχει τελειώσει!

Η περιφερειοποίηση των προμηθειών ασφαλώς θα απλουστεύσει τις διαδικασίες και θα επιτρέψει την απαιτούμενη προσαρμογή τους στις κλιματικές και καλλιεργητικές συνθήκες των επι μέρους διοικητικών Περιφερειών.

Υποχρηματοδότηση

Οι διατιθέμενες πιστώσεις δακοκτονίας, οι οποίες όπως προκύπτει από τις κατά καιρούς Υπουργικές Αποφάσεις είχαν μειωθεί δραστικά κατά την περίοδο των μνημονίων μετά το 2010, παρά την σταδιακή επαύξηση τους κατά τα επόμενα έτη ( Σχ.1) υστερούν ακόμη σημαντικά από τα αρχικά επίπεδά τους.

Και αυτό παρά το ότι το κόστος υλικών και φαρμάκων αλλά και το κόστος μέσων και εργατικών εφαρμογής, έχει αυξηθεί σχεδόν στο 3/πλασιο.

Επομένως είναι φανερό ότι η χρηματοδότηση αυτή πρέπει να επαυξηθεί ώστε να καλύπτει επαρκώς τις αναγκαίες δαπάνες. Και μια κατάλληλη πηγή χρηματοδότησης μπορεί να είναι οι πιστώσεις των περιβαλλοντικών προγραμμάτων της ΚΑΠ αφού η δολωματική δακοκτονία είναι από τις πλέον οικολογικές μεθόδους.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επειδή σχεδόν όλα όσα αναφέρθηκαν είναι απότοκα σειράς χρόνιων προβλημάτων και δυσλειτουργιών του συστήματος της συλλογικής δακοκτονίας, που επαναλαμβάνονται σχεδόν κατά κανόνα με συνεχώς αυξανόμενες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, είναι φανερό ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν όχι με απλές σημειακές διορθωτικές λύσεις αλλά με μια ριζική αναδιοργάνωση του συστήματος της συλλογικής δακοκτονίας, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστο τα εξής:

Συγκέντρωση σε ένα φορέα της επιστημονικής, διοικητικής αρμοδιότητας αλλά και της χρηματοδότησης σε ένα φορέα με κεντρικό συντονισμό και περιφερειακή διάρθρωση όπως τα παλαιά Ταμεία Προστασίας Ελαιοπαραγωγής.

Επαύξηση των πιστώσεων της Δακοκτονίας σε επίπεδα ανάλογα των αυξημένων τιμών υλικών και φυτοφαρμάκων, ενοικίασης μεσών και εργατικών ημερομισθίων.

Εξασφάλιση απαραίτητων πιστώσεων για κάλυψη πραγματικού κόστους ψεκασμών και των δύσβατων αλλά σημαντικής αξίας ελαιώνων.

Ένταξη της δολωματικής δακοκτονίας λόγω της αναμφισβήτητης Οικολογικής διάστασης της στα οικολογικά σχήματα η άλλο σχετικό μέτρο της ΚΑΠ και κάλυψη όλων των δαπανών της από αυτή όπως γινόταν και παλαιότερα.

Απλοποίηση των διαδικασιών για προμήθειες φαρμάκων και προσλήψεις εποπτικού και τεχνικού προσωπικού ώστε να είναι έγκαιρα από τα μέσα Μαΐου στη διάθεση των υπηρεσιών.

Επικαιροποίηση των κανόνων εφαρμογής όσον αφορά την έναρξη των ψεκασμών, τον τρόπο διενέργειας τους, την παρακολούθηση του εντόμου, τον εντοπισμό και τον έλεγχο των δακοπροσβολών κ.α.

Σύνδεση με την ποιότητα των εργολαβικών αμοιβών με καθιέρωση βασικής τιμής ανά δέντρο και ποιοτικού μπόνους το όποιο θα συνδέεται με το επίπεδο ποιότητας το όποιο εύκολα μπορεί να ελεγχθεί με δειγματοληψίες στις αποθήκες των ελαιοτριβείων.

Επανεξέταση των εξαιρέσεων ελαιώνων η περιοχών από τους γενικούς δολωματικούς ψεκασμούς της κρατικής δακοκτονίας καθότι ακυρώνουν το κυρίαρχο πλεονέκτημα της μεθόδου που είναι η γενικότητα των ψεκασμών. Αποφάσεις για εξαίρεση πρέπει να λαμβάνονται από Δημοτικά και όχι τα Κοινοτικά Συμβούλια.

Η εξαίρεση από την δολωματική δακοκτονία ελαιώνων με παραγωγή κατώτερη του 25% πρέπει να ακυρωθεί.

Ενημέρωση ελαιοπαραγωγών, ελαιουργείων και καταστημάτων με επίσημες ανακοινώσεις για τα απαγορευμένα για τον δάκο φυτοφάρμακα και για τα επιτρεπτά όρια υπολειμμάτων τους στο ελαιόλαδο.

Οργάνωση τυχαίων δειγματοληψιών από υπηρεσίες σε ελαιόλαδα παραγωγών κατά την έκθλιψη στα ελαιουργεία για ανίχνευση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων.

Ευελπιστώντας στην θετική σας ανταπόκριση για εξέταση των παραπάνω σας ενημερώνουμε ότι είμαστε στην διάθεση σας για αναλυτικότερη έκθεση τους σε προσωπική συνάντηση που μπορεί να πραγματοποιηθεί σε χρόνο και τόπο που θα ορίσετε.»

aftodioikisi.gr

#ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ