Κρήτη: Κίνδυνος να μείνουν παραγωγοί χωρίς αποζημιώσεις από την κακοκαιρία – «Καμπανάκι» Μόσχου στο CretaOne 102,3 για ΟΣΔΕ & επιδοτήσεις

«Τα πράγματα είναι χειρότερα από ό,τι περίμενα», λέει ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης της ΕΛΑΣ, περιγράφοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πληγέντες παραγωγοί της Κρήτης

Κίνδυνος να μείνουν παραγωγοί χωρίς αποζημιώσεις για τις ζημιές από τις πρόσφατες πλημμύρες στην Κρήτη διαπιστώνει ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης της ΕΛΑΣ, Θωμάς Μόσχος, ο οποίος επισκέπτεται τις πληγείσες περιοχές στο πλαίσιο της περιοδείας του Αλέξη Τσίπρα στο νησί.

Μιλώντας στο ραδιόφωνο του CretaOne 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, ο κ. Μόσχος περιέγραψε μια κατάσταση δυσκολότερη από αυτή που περίμενε, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στον χρόνο καταβολής των αποζημιώσεων. Αφορά πρωτίστως το τι μπορεί τελικά να αποζημιωθεί, όταν καλλιέργειες και αγροτεμάχια δεν έχουν δηλωθεί.

Όπως εξήγησε, στο Οροπέδιο Λασιθίου ο μικρός κλήρος, σε συνδυασμό με τον τρόπο που παραχωρούνται εκτάσεις μεταξύ παραγωγών, δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι παραγωγοί καλλιεργούν χωράφια χωρίς να υπάρχει μισθωτήριο, καθώς η παραχώρηση γίνεται με άτυπες συμφωνίες, ακόμη και με αντάλλαγμα προϊόντα. «Δεν υπάρχει ενοικιαστήριο. Και αυτό το χωράφι δεν υπάρχει τρόπος να δηλωθεί και να αποζημιωθεί όπως πρέπει σε κάποιον που όντως το καλλιεργεί», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι συγκεκριμένες πρακτικές, γνωστές στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα, δημιουργούν σοβαρά προβλήματα όταν προκύπτει ανάγκη αποζημίωσης.

Αδήλωτες καλλιέργειες και απώλεια αποζημιώσεων

Ο κ. Μόσχος ξεκαθάρισε ότι οι παραγωγοί δεν έχουν ακόμη υποβάλει τις σχετικές δηλώσεις, ενώ υπάρχουν σημαντικά εμπόδια που πρέπει να αντιμετωπιστούν προτού ολοκληρωθεί η διαδικασία. «Δεν μπορεί να αποζημιώσει κάτι το κράτος εφόσον δεν έχουμε δηλώσει τι καλλιεργούμε και τι όχι», σημείωσε, προσθέτοντας ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, δεν είναι εφικτό να γίνουν δηλώσεις χωρίς να επιλυθούν πρώτα τα προβλήματα που υπάρχουν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Λουκέτο στο Fat Rat της Ιωάννας Τούνη στο Παρίσι – Η ανακοίνωση

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε παραγωγό που καλλιεργεί συνολικά 250 στρέμματα, με δενδρώδεις καλλιέργειες, πατάτες και άλλα προϊόντα, αλλά έχει δηλωμένα μόνο τα 170. Τα υπόλοιπα 80 στρέμματα μένουν εκτός δηλώσεων και, κατά συνέπεια, κινδυνεύουν να μην αποζημιωθούν. «Πώς θα αποζημιωθεί για αυτά το κόστος;» διερωτήθηκε, υπολογίζοντας ότι, με ενδεικτική αποζημίωση 500 ευρώ ανά στρέμμα για την πατάτα, η απώλεια για τα 80 στρέμματα θα μπορούσε να φτάσει τις 40.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, το πρόβλημα δεν οφείλεται αποκλειστικά στον πολυτεμαχισμό της γης, αλλά συνδέεται και με την αγροτική πολιτική και τον τρόπο με τον οποίο δηλώνονται οι εκτάσεις. Όπως ανέφερε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου δηλώνονται χωράφια όχι από τους πραγματικούς καλλιεργητές, αλλά για λόγους που σχετίζονται με τη συμπλήρωση προϋποθέσεων ασφάλισης και συνταξιοδότησης.

Σε αυτό το περιβάλλον, εκτιμά ότι οι πραγματικοί παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρόσθετο εμπόδιο: ενώ έχουν υποστεί ζημιές, δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορέσουν να αποδείξουν εγκαίρως την έκταση και το είδος της καλλιέργειας που καταστράφηκε.

«Δεν θέλω να πω ψέματα ότι θα αποζημιωθούν σε 15 μέρες»

Ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης της ΕΛΑΣ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στις διαβεβαιώσεις για γρήγορη καταβολή των αποζημιώσεων, υπενθυμίζοντας την εμπειρία από την κακοκαιρία Daniel στη Θεσσαλία το 2023. «Θυμάστε πότε έγινε ο Daniel; Δεν έχουν τελειώσει ακόμα οι αποζημιώσεις», ανέφερε, αμφισβητώντας ότι οι πληγέντες παραγωγοί μπορούν να θεωρούν δεδομένη την καταβολή χρημάτων μέσα σε 10-15 ημέρες. «Εγώ δεν λέω να περιμένουν το 2030, αλλά δεν θέλω και να πω ψέματα ότι θα αποζημιωθούν σε 15 μέρες. Εγώ λέω ποια είναι η πραγματικότητα και τι ισχύει μέχρι σήμερα», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, η βασική δυσκολία παραμένει η απουσία δηλωμένων καλλιεργειών. Όπως εξήγησε, εάν δεν υπάρχει καταχώριση για μια συγκεκριμένη καλλιέργεια, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί εύκολα η ζημιά που υπέστη, ακόμη και αν ο παραγωγός την καλλιεργούσε στην πραγματικότητα.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι δεν έχουν υλοποιηθεί τα αναγκαία αντιπλημμυρικά έργα, παρά τις δεσμεύσεις που είχαν δοθεί μετά τον Daniel. Επικαλέστηκε, μάλιστα, εκτίμηση που είχε ακούσει από περιβαλλοντολόγο, σύμφωνα με την οποία περίπου 27 σημεία στην Ελλάδα βρίσκονται σε κίνδυνο σοβαρών πλημμυρών. «Είχες τέσσερα χρόνια να τα φτιάξεις. Τι, έκανες τίποτα;» διερωτήθηκε, συνδέοντας τις σημερινές καταστροφές με την απουσία ουσιαστικής πρόληψης.

Κριτική για ΟΠΕΚΕΠΕ και αγροτικές επιδοτήσεις

Ο κ. Μόσχος επέκτεινε την κριτική του στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος αγροτικών επιδοτήσεων και στους ελέγχους για την επιλεξιμότητα των δικαιούχων.

Υποστήριξε ότι η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ δεν επιλύει από μόνη της τα προβλήματα, καθώς, όπως είπε, η ΑΑΔΕ εφαρμόζει τα κριτήρια που καθορίζει το υπουργείο και δεν αποφασίζει αυτόνομα ποιοι παραγωγοί δικαιούνται επιδοτήσεις.

Ως παράδειγμα αναφέρθηκε στις δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και στα βοσκοτόπια, περιγράφοντας ένα σύστημα στο οποίο, κατά την άποψή του, μπορούσε κάποιος να εμφανίζεται ως επιλέξιμος για ενισχύσεις χωρίς να αποδεικνύεται επαρκώς η πραγματική παραγωγική του δραστηριότητα. Έφερε ως παράδειγμα την αγορά ζωοτροφών με τιμολόγιο, η οποία, όπως υποστήριξε, μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των σχετικών κριτηρίων.

Σύμφωνα με τον Τομεάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης της ΕΛΑΣ, η δυνατότητα μεταβίβασης δικαιωμάτων και δικαιολογητικών σε συγγενικά πρόσωπα δημιουργούσε περιθώρια για τη διατήρηση επιδοτήσεων χωρίς ουσιαστική σύνδεση με την πραγματική παραγωγή. «Δεν φτάνει που αδικούσαν τους πραγματικούς παραγωγούς, μετά πουλούσαν πίσω τα δικαιώματα των επιδοτήσεων πάλι στους πραγματικούς παραγωγούς», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι οι άνθρωποι που παράγουν πραγματικά βρίσκονται σε μειονεκτική θέση.

Για την Κρήτη, σημείωσε ότι η εικόνα που διαπίστωσε στις πληγείσες περιοχές είναι χειρότερη από αυτή που περίμενε, τόσο ως προς τις ζημιές όσο και ως προς τις συνθήκες μέσα στις οποίες συνεχίζουν να εργάζονται οι παραγωγοί.

Η πρόταση για άμεσους επιτόπιους ελέγχους

Ως λύση για να μη μείνουν εκτός αποζημιώσεων καλλιέργειες που δεν έχουν δηλωθεί, ο Θωμάς Μόσχος πρότεινε να μεταβεί στις πληγείσες περιοχές πολυμελές κλιμάκιο, το οποίο θα καταγράψει επιτόπου τις εκτάσεις και τα είδη των καλλιεργειών. «Ας στείλουν ένα κλιμάκιο εδώ, 40 ανθρώπους, να περνάνε κάθε μέρα, να λένε ποιο είναι αυτό το χωράφι», ανέφερε, περιγράφοντας μια διαδικασία που θα μπορούσε να βασιστεί σε υπεύθυνες δηλώσεις των παραγωγών, με τη συμμετοχή προέδρων αγροτικών συλλόγων ή μαρτύρων από την περιοχή, ώστε να υπάρχει συνυπευθυνότητα.

Όπως πρότεινε, η καταγραφή θα πρέπει να ελέγχεται και να επικυρώνεται από το αρμόδιο κλιμάκιο, ώστε να τεκμηριώνεται ποια καλλιέργεια υπήρχε σε κάθε αγροτεμάχιο και να μπορεί να προχωρήσει η αποζημίωση. «Πρέπει δηλαδή επιτόπιο κλιμάκιο να ελέγξει τι είναι κάθε καλλιέργεια», κατέληξε, ζητώντας πρακτική λύση για τους παραγωγούς που έχουν υποστεί ζημιές αλλά κινδυνεύουν να αποκλειστούν από τις αποζημιώσεις λόγω των προβλημάτων στις δηλώσεις.

Παρακολουθήστε το σχετικό απόσπασμα: