Λέσβος: Τρία νέα κρούσματα αφθώδους πυρετού

Σε ορεινές περιοχές της Λέσβου, υπάρχουν κατσίκια που ζουν και βόσκουν ουσιαστικά ελεύθερα, χωρίς να βρίσκονται συνεχώς μέσα σε ελεγχόμενες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις

Η κατάσταση με τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο παραμένει ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς όχι μόνο δεν παρουσιάζει σημάδια σταθεροποίησης, αλλά λαμβάνει πλέον νέες διαστάσεις.

Σύμφωνα με Lesvosnews.net, τρία νέα κρούσματα,έχουν εντοπιστεί στο νησί. Τα δύο αφορούν την περιοχή της Στύψης, ενώ το τρίτο βρίσκεται σε χωριό του Δήμου Δυτικής Λέσβου. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αναλυτική επίσημη ανακοίνωση για τα συγκεκριμένα τρία περιστατικά και επομένως, τα στοιχεία αυτά αναφέρονται ως πληροφορίες του ρεπορτάζ. Σήμερα κατά πασά πιθανότητα θα υπάρξει η επίσημη ενημέρωση.

Το ακόμη σοβαρότερο, όμως, δεν είναι μόνο ότι εμφανίζονται νέες θετικές εκτροφές. Είναι ότι κτηνοτρόφοι που γνωρίζουν καλά το ορεινό πεδίο της Λέσβου θέτουν πλέον ένα ζήτημα που, εφόσον επιβεβαιωθεί, αλλάζει ουσιαστικά την επιδημιολογική εξίσωση: Τα ελεύθερα διαβιούντα ή ημιάγρια κατσίκια που κινούνται χωρίς έλεγχο στις ορεινές εκτάσεις του νησιού.

173 εστίες έχει ήδη δηλώσει η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

7 παραλίες της Κρήτης που αξίζει να δεις μετά τις 6 το απόγευμα

Το μέγεθος της κρίσης αποτυπώνεται πλέον και στα επίσημα ευρωπαϊκά δεδομένα. Στο τελευταίο διαθέσιμο report του Animal Disease Information System – ADIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο καλύπτει το διάστημα έως και τις 12 Αυγούστου 2026, η Ελλάδα, έχει κοινοποιήσει 173 διαφορετικές εστίες αφθώδους πυρετού τύπου SAT1, με κωδικούς από GR-FMD-2026-00001 έως GR-FMD-2026-00173.

Ως διοικητική περιοχή για τις εστίες αυτές καταγράφεται η Λέσβος, ενώ αφορούν βοοειδή, πρόβατα, αίγες και μικτές εκτροφές αιγοπροβάτων.

Μάλιστα, μόνο στην τελευταία εβδομαδιαία κοινοποίηση, από 6 έως 12 Αυγούστου, προστέθηκαν στο ευρωπαϊκό σύστημα, οι εστίες 165 έως 173, δηλαδή εννέα νέες καταχωρίσεις στη Λέσβο.

Τα τρία περιστατικά για τα οποία υπάρχουν τώρα πληροφορίες βρίσκονται χρονικά μετά το κλείσιμο αυτής της ευρωπαϊκής αναφοράς. Εφόσον επιβεβαιωθούν και κοινοποιηθούν ως νέες, ξεχωριστές εστίες στο ADIS, ο επίσημος αριθμός θα αυξηθεί περαιτέρω.

Τα κατσίκια που κινούνται ελεύθερα στα βουνά

Σύμφωνα με μαρτυρίες κτηνοτρόφων, σε ορεινές περιοχές της Λέσβου, υπάρχουν κατσίκια που ζουν και βόσκουν ουσιαστικά ελεύθερα, χωρίς να βρίσκονται συνεχώς μέσα σε ελεγχόμενες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις.

Κτηνοτρόφοι αναφέρουν ότι έχουν παρατηρήσει σε ορισμένα από αυτά κλινική εικόνα που τους δημιουργεί υποψίες αφθώδους πυρετού.

Η οπτική παρατήρηση δεν αποτελεί διάγνωση και δεν μπορεί να ειπωθεί ότι τα συγκεκριμένα ζώα νοσούν χωρίς εργαστηριακό έλεγχο.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επισημαίνει ότι ο αφθώδης προσβάλλει τόσο οικόσιτα όσο και άγρια δίχηλα ζώα, ενώ η κλινική εικόνα από μόνη της δεν αρκεί για ασφαλή διάγνωση και κάθε ύποπτο περιστατικό απαιτεί εργαστηριακή διερεύνηση. Παράλληλα, αναφέρει ότι ζώα που έχουν αναρρώσει μπορούν υπό προϋποθέσεις να παραμένουν φορείς του λοιμογόνου ιού για σημαντικό χρονικό διάστημα.

Άρα οι μαρτυρίες αυτές δεν μπορούν να αγνοηθούν ούτε να αντιμετωπιστούν ως κουβέντες του καφενείου. Απαιτούν άμεση, στοχευμένη κτηνιατρική έρευνα στο πεδίο.

Τα δύο νέα περιστατικά στη Στύψη και οι μετακινήσεις προς τα ορεινά

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δύο νέα περιστατικά που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, εντοπίζονται στην περιοχή της Στύψης. Κατά τις ίδιες πηγές, οι συγκεκριμένοι κτηνοτρόφοι είχαν μετακινήσει κοπάδια τους προς ορεινές, περιφραγμένες περιοχές για βόσκηση. Εκεί υπάρχουν αναφορές για παρουσία ελεύθερων κατσικιών.

Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εργαστηριακή ή επιδημιολογική τεκμηρίωση που να αποδεικνύει ότι αυτή ήταν η οδός μόλυνσης. Η χρονική και χωρική συσχέτιση, όμως, είναι αρκετά σοβαρή ώστε να διερευνηθεί άμεσα.

Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Στην επίσημη έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, με στοιχεία έως 22 Ιουλίου, η Στύψη, βρισκόταν ήδη από την αρχή μέσα στη ζώνη επιτήρησης.

Από τις 109 καταγεγραμμένες εκτροφές αιγοπροβάτων της Στύψης είχαν εξεταστεί τότε 70, ενώ 39 παρέμεναν χωρίς εξέταση. Μία εκτροφή είχε ήδη βρεθεί θετική.

Για τα βοοειδή στη Στύψη, από τις πέντε καταγεγραμμένες εκτροφές είχε εξεταστεί τότε μόλις μία.

Η δειγματοληψία είναι απολύτως απαραίτητη. Αλλά όταν πραγματοποιείται σταδιακά, εκτροφή προς εκτροφή και περιοχή προς περιοχή, ενώ παράλληλα ενδέχεται να υπάρχουν κινητοί, ανεξέλεγκτοι πληθυσμοί ευαίσθητων ζώων, υπάρχει κίνδυνος ο μηχανισμός επιτήρησης να βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα πίσω από τον ιό.

Το ίδιο το ΥΠΑΑΤ κατέγραφε στην έκθεσή του ότι έως τις 22 Ιουλίου, στη διευρυμένη ζώνη προστασίας, το ποσοστό επιτήρησης ήταν 68,01% στις εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων και μόλις 30,93% στις εκμεταλλεύσεις βοοειδών. Στις περιοχές της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, η επιτήρηση ήταν στο 34,1% για τα αιγοπρόβατα και 0% για τα βοοειδή.

Και ενώ στις 12 και 13 Αυγούστου είχαν ανακοινωθεί μηδενικά νέα θετικά αποτελέσματα στη Λέσβο, η σημερινή πληροφορία για νέα περιστατικά δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να ταυτίζεται μία ή δύο «καθαρές» ημέρες δειγματοληψιών με πραγματική ανάσχεση της επιζωοτίας.

Και ελεύθερα βοοειδή στις ορεινές εκτάσεις

Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες, σε ορισμένες περιοχές υπάρχει και μικρός αριθμός βοοειδών που διαβιούν ή κινούνται εκτός των συνήθων ορίων οργανωμένων κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων.

Και εδώ πρέπει να είμαστε σαφείς: δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή τεκμηρίωση ότι τα συγκεκριμένα ζώα είναι μολυσμένα ή φορείς του αφθώδους. Αυτό, όμως, είναι ακριβώς το πρόβλημα: εφόσον υπάρχουν τέτοια ζώα, έχουν εξεταστεί; έχουν καταγραφεί; γνωρίζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες πού βρίσκονται και πού μετακινούνται;

Το θέμα των βοοειδών κάθε άλλο παρά δευτερεύον είναι. Στην επίσημη έκθεση του ΥΠΑΑΤ, από τις 56 εκτροφές βοοειδών που είχαν εξεταστεί στη ζώνη προστασίας έως τις 22 Ιουλίου, οι 14 ήταν θετικές, δηλαδή ποσοστό 25%.

Αν οι πληροφορίες των κτηνοτρόφων για ελεύθερα ζώα με ύποπτη κλινική εικόνα επιβεβαιωθούν, τότε η αντιμετώπιση του αφθώδους στη Λέσβο δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στις πόρτες των καταγεγραμμένων στάβλων.

Χρειάζεται ενεργητική επιτήρηση του ίδιου του ορεινού πεδίου: χαρτογράφηση των ελεύθερα διαβιούντων αιγών και βοοειδών, άμεσες κτηνιατρικές αυτοψίες και δειγματοληψίες, καταγραφή των περιοχών στις οποίες αυτά έρχονται σε επαφή με οργανωμένα κοπάδια και επανεξέταση των μετακινήσεων ζώων προς κοινές ή γειτονικές ορεινές βοσκές.

Με 173 εστίες ήδη δηλωμένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και νέες πληροφορίες για κρούσματα να εξακολουθούν να καταφθάνουν πέντε μήνες μετά την πρώτη εστία, η Λέσβος δεν έχει την πολυτέλεια να αφήσει κανέναν πιθανό μηχανισμό διασποράς ανερεύνητο.