«Μη στοχοποιείτε την Κρήτη για κάθε έγκλημα» – Η παρέμβαση του ποινικολόγου Γιώργου Στειακάκη

Ο γνωστός νομικός ζητά να ανοίξει η συζήτηση για τις ευθύνες της Πολιτείας στην πρόληψη της βίας και όχι μόνο για τα στερεότυπα γύρω από την Κρήτη

Την έντονη αντίθεσή του στη γενικευμένη στοχοποίηση της Κρήτης κάθε φορά που σημειώνεται ένα σοβαρό εγκληματικό περιστατικό εκφράζει μέσα από δημόσια ανάρτησή του ο γνωστός νομικός και ποινικολόγος Γιώργος Στειακάκης.

Με αφορμή τις πρόσφατες υποθέσεις που συγκλόνισαν το νησί, ο ίδιος υποστηρίζει πως η δημόσια συζήτηση συχνά εγκλωβίζεται σε εύκολες γενικεύσεις περί «κρητικής νοοτροπίας», αφήνοντας στο περιθώριο το ουσιαστικό ζήτημα: τις αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού στην πρόληψη της βίας και στην προστασία ανθρώπων που δηλώνουν ότι κινδυνεύουν.

Ο ποινικολόγος τονίζει ότι δεν αρκεί η κοινωνική καταδίκη ή η επίκληση στερεοτύπων κάθε φορά που συμβαίνει ένα έγκλημα, αλλά απαιτείται ουσιαστική παρέμβαση της Πολιτείας πριν φτάσουμε στην τραγωδία.

Όπως επισημαίνει, όταν ένας άνθρωπος καταγγέλλει ότι απειλείται ή βρίσκεται υπό συνεχή φόβο, το κράτος δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές συστάσεις τύπου «πρόσεχε». Αντίθετα, θεωρεί πως θα έπρεπε να υπάρχουν ειδικές δομές πρόληψης και προστασίας, στελεχωμένες με επιστήμονες όπως εγκληματολόγοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και κοινωνιολόγοι.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

«Όπλα-φαντάσματα» από την Τουρκία μέσω Ελλάδας – Κομβικός ρόλος και της Κρήτης στο δίκτυο

Παράλληλα, σημειώνει πως σε περιπτώσεις όπου η βία συνδέεται με αντεκδίκηση, θυμό ή προσωπικές διαφορές, υπάρχει περιθώριο έγκαιρης παρέμβασης ώστε να αποτραπεί ένα νέο αιματηρό περιστατικό.

Στην ανάρτησή του, ο Γιώργος Στειακάκης ασκεί κριτική και στην απουσία ουσιαστικών μηχανισμών προστασίας πολιτών που δηλώνουν ότι κινδυνεύουν, υπογραμμίζοντας ότι η κοινωνία δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τέτοιες υποθέσεις μόνο με φόβο, αφορισμούς και γενικεύσεις.

Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση του ποινικολόγου:

«Όταν γίνεται ένα έγκλημα στην Κρήτη, έχουμε την τάση να γενικεύουμε για την εγκληματικότητα, να κάνουμε αφορισμούς για τη νοοτροπία, τα ήθη και τα έθιμα που οδηγούν ή διευκολύνουν (όπλα) την αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής. Αυτό είναι το εύκολο, γιατί θεωρούμε ότι δεν γίνεται τίποτα μέχρι να αλλάξουν μυαλά οι άνθρωποι που τραβάνε πιστόλι ή καλάσνικοφ (σε εκατό περίπου χρόνια, λέμε τώρα). Και μέχρι τότε δεν μπορεί να γίνει τίποτα; Σε περιπτώσεις που κάποιος απειλεί, καταδιώκει, αποπειράται ξανά και ξανά να σκοτώσει κάποιον, αυτό που έχουμε να πούμε στον καταδιωκόμενο, ως Πολιτεία και κοινωνία, είναι «πρόσεχε»; Μια πιθανή λύση θα ήταν να μεταναστεύσει το υποψήφιο θύμα για να σώσει τη ζωή του, όμως κι αυτό είναι καταστροφή της ζωής του, εφόσον δεν το επιθυμεί (άσε που έτσι θα διώχναμε όποιον δεν γουστάρουμε). Από την άλλη, πώς και πόσο να προσέχει κάποιος απέναντι στις σφαίρες; Να φοράει αλεξίσφαιρο γιλέκο και κράνος; Να μη βγαίνει από το σπίτι του; Μπορεί μόνος του να προφυλαχτεί;

Ας πούμε λοιπόν ότι πάει κάποιος στις Αρχές και καταγγέλλει ότι απειλείται και καταδιώκεται και βάσιμα θεωρεί ότι θα γίνει πράξη ανθρωποκτονίας εις βάρος του. Προβλέπεται κάποια λύση από την έννομη τάξη, τις Υπηρεσίες του κράτους, διωκτικές και όχι, ώστε να του παρασχεθεί προστασία; Υπάρχει κάποιο πρόγραμμα προστασίας ανθρώπων που είναι σε κίνδυνο εκτός από το τηλεφώνημα στο 100, αν προλάβει; Δεν υπάρχει, εκτός αν είναι πολιτικός, μεγαλοεπιχειρηματίας, δημοσιογράφος (επιπέδου) ή ο Φουρθιώτης, στους οποίους παρέχεται αστυνομική προστασία. Όμως και αυτό δεν το θεωρώ σωτήριο. Απαιτείται παρέμβαση προληπτικού τύπου από συναρμόδιες Υπηρεσίες ανάλογα την περίπτωση. Αν, λόγου χάρη, πρόκειται για συμβόλαιο θανάτου από τη μαφία των Αθηνών, δύσκολα θα γλυτώσει. Αν πρόκειται, όμως, για πρόθεση αντεκδίκησης ή εκτόνωσης θυμού και πόνου, η οποία έχει εκδηλωθεί, υπάρχει περιθώριο παρέμβασης της Πολιτείας με πολλούς τρόπους ώστε να μη φτάσουμε στο έγκλημα και την τραγωδία. Εγκληματολόγοι, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και άλλες ειδικότητες περιμένουν να στελεχώσουν τις ειδικές Υπηρεσίες πρόληψης της εγκληματικότητας (που δεν υπάρχουν), όμως αυτοί προτιμούν τις συμβουλές του Λαζαρίδη και όποιου βοηθάει να επανεκλεγούν.»