NASA: Βίντεο-ντοκουμέντο από δορυφόρο να καταγράφει έκρηξη ηφαιστείου μετά από 5 αιώνες

Ο δορυφόρος NISAR κατέγραψε με ραντάρ την εξέλιξη της έκρηξης του ηφαιστείου Κρασενίνικοφ στη Ρωσία, προσφέροντας μοναδικές εικόνες από την εξάπλωση της λάβας παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες

Η NASA έδωσε αυτές τις ημέρες στη δημοσιότητα βίντεο από τον δορυφόρο NISAR, ο οποίος κατέγραψε με πρωτοφανή λεπτομέρεια την εξέλιξη της έκρηξης του ηφαιστείου Κρασενίνικοφ στη χερσόνησο Καμτσάτκα της Ρωσίας, παρακολουθώντας επί μήνες τη λάβα να εξαπλώνεται στις πλαγιές του.

Το Κρασενίνικοφ, ένα σύμπλεγμα δύο ηφαιστειακών κώνων στις ακτές του Ειρηνικού, εξερράγη το 2025 για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν πέντε αιώνες. Σύμφωνα με το Global Volcanism Program του Smithsonian Institution, η προηγούμενη γνωστή έκρηξή του τοποθετείται περίπου στο 1550, αναφέρει το Earth.com.

Η νέα δραστηριότητα άρχισε λίγες ημέρες μετά τον ισχυρό σεισμό μεγέθους 8,8 βαθμών που σημειώθηκε στις 30 Ιουλίου 2025 στον ωκεανό κοντά στην Καμτσάτκα και προκάλεσε τσουνάμι στον Ειρηνικό. Φαίνεται ότι ενεργοποιήθηκε ο βόρειος από τους δύο κώνους του ηφαιστείου, από τον οποίο έκτοτε εκρέουν λάβα και ηφαιστειακά υλικά προς τα ανατολικά. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη αποδείξει ότι ο σεισμός προκάλεσε άμεσα την έκρηξη.

Εικόνα από ύψος 747 χιλιομέτρων

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ιωάννα Τούνη: Τι απαντά για το κλείσιμο του μαγαζιού της στο Παρίσι

Σε αντίθεση με άλλα ηφαίστεια της Καμτσάτκα που εκρήγνυνται συχνά και παρακολουθούνται συστηματικά με επίγεια όργανα, το Κρασενίνικοφ δεν διέθετε αντίστοιχο πυκνό δίκτυο παρατήρησης.

Το κενό αυτό κάλυψε ο NISAR, δορυφόρος της NASA και του Ινδικού Οργανισμού Διαστημικής Έρευνας (ISRO), ο οποίος κινείται σε ύψος περίπου 747 χιλιομέτρων. Η πρώτη εικόνα του ηφαιστείου ελήφθη στις 25 Δεκεμβρίου 2025, όταν ο δορυφόρος ολοκλήρωνε τους ελέγχους μετά την εκτόξευσή του και περνούσε σε κανονική λειτουργία.

Έκτοτε επιστρέφει στην ίδια περιοχή δύο φορές κάθε 12 ημέρες, παρατηρώντας την επιφάνεια από δύο διαφορετικές κατευθύνσεις. Οι ερευνητές συνέδεσαν 17 εικόνες, έως τα μέσα Αυγούστου 2026, δημιουργώντας ένα time-lapse που αποτυπώνει την εξέλιξη της έκρηξης.

Στις εικόνες, η λάβα αρχικά γεμίζει μια μικρή κοιλότητα στην κορυφή, στη συνέχεια ξεχειλίζει σε έναν ευρύτερο κρατήρα και τελικά απλώνεται σχηματίζοντας ένα είδος βεντάλιας. Διακρίνεται επίσης μια δεύτερη ροή προς τα βορειοδυτικά, η οποία πιθανότατα είχε σχηματιστεί πριν από την πρώτη παρατήρηση του NISAR.

Πώς δημιουργείται η εικόνα

Ο δορυφόρος χρησιμοποιεί ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR), εκπέμποντας χιλιάδες παλμούς μικροκυμάτων ανά δευτερόλεπτο και καταγράφοντας τις ανακλάσεις τους από την επιφάνεια. Στο συγκεκριμένο time-lapse κάθε εικονοστοιχείο αντιστοιχεί σε περιοχή περίπου 10 επί 10 μέτρων.

Η λάβα εμφανίζεται φωτεινότερη από το γύρω έδαφος επειδή αντανακλά ισχυρότερα τα μικροκύματα σε σχέση με το χιόνι ή το γυμνό έδαφος. Το ραντάρ μπορεί επίσης να «βλέπει» μέσα από τα σύννεφα, επιτρέποντας τη συνέχιση της παρακολούθησης ακόμη και με κακές καιρικές συνθήκες.

Ο NISAR είναι η πρώτη ελεύθερα κινούμενη διαστημική αποστολή που διαθέτει δύο συστήματα ραντάρ, στις ζώνες L και S. Οι εικόνες του Κρασενίνικοφ προέρχονται από το ραντάρ L-band, του οποίου τα μεγαλύτερα μήκη κύματος μπορούν να διαπερνούν τη βλάστηση και να καταγράφουν το έδαφος από κάτω.

Η αποστολή μπορεί πλέον να καλύπτει σχεδόν όλα τα περίπου 1.300 ενεργά ηφαίστεια της Γης που βρίσκονται πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Οι επιστήμονες αποκτούν έτσι εικόνες από ηφαίστεια σε όλο τον κόσμο που μέχρι σήμερα δεν είχαν παρακολουθηθεί με αντίστοιχη συχνότητα και λεπτομέρεια.

Πηγή: cnn.gr