Θα περιλαμβάνει παραμέτρους όπως το δημογραφικό και η αποκέντρωση

Διέξοδο για τον κατευνασμό των αντιδράσεων– και εδώ στην Κρήτη- όσον αφορά το θέμα της οριοθέτησης των οικισμών αναζητεί η κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι έδωσε εντολή στο υπουργείο Περιβάλλοντος να συντάξει πρόταση που θα περιλαμβάνει παραμέτρους όπως το δημογραφικό και η στήριξη της αποκέντρωσης. Το υπουργείο επεξεργάζεται διάφορα σενάρια και αναμένεται να παρουσιάσει τη ρύθμιση μέσα στον Ιούνιο.

Στη συνέντευξη που έδωσε χθες στον Νότη Παπαδόπουλο και στον Βασίλη Χιώτη στον ΣΚΑΪ 100,3, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην κατάσταση που έχει δημιουργηθεί μετά τη δημοσιοποίηση του νέου προεδρικού διατάγματος για τον τρόπο καθορισμού των ορίων των οικισμών.

«Το Σύνταγμα ορίζει ότι για να επεκτείνεις τα όρια του οικισμού πρέπει να κάνεις πολεοδόμηση. Το ακούω. Από την άλλη πλευρά, το ίδιο το Σύνταγμα κατοχυρώνει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του πολίτη που αγόρασε ένα οικόπεδο γνωρίζοντας ότι μπορούσε να το χτίσει. Παράλληλα, το Σύνταγμα κατοχυρώνει την προστασία της ιδιοκτησίας, μιλάει για τη στήριξη της αποκέντρωσης, μιλάει για τα δημογραφικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Εχω δώσει εντολή στο υπουργείο Περιβάλλοντος να έρθει με εναλλακτικές ρυθμίσεις που θα αντιμετωπίζουν το ζήτημα μέσα από ένα συνολικό πρίσμα, όπου θα λαμβάνονται υπόψη και αυτές οι παράμετροι. Αλλιώς [θα πρέπει να] αντιμετωπίζουμε έναν οικισμό 2.000 κατοίκων και αλλιώς ένα χωριό 300 κατοίκων. Αν θέλουμε να ενθαρρύνουμε τους πολίτες να γυρίσουν στα χωριά, δεν μπορούμε να το κάνουμε πιο δύσκολο από ό,τι ήταν».

Τα κίνητρα

Από την πλευρά του το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν είναι σε θέση ακόμη να δώσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. «Υπάρχουν πολλές παράμετροι που συνεξετάζονται: πολεοδομικές, χωροταξικές, συνταγματικές, αλλά και το δημογραφικό και η αποκέντρωση που ανέφερε ο πρωθυπουργός», λέει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Ταγαράς. «Το κρίσιμο σημείο είναι οι μικροί οικισμοί που φθίνουν. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες μαζί με άλλα κίνητρα για να συγκρατηθεί και να αυξηθεί ο μόνιμος πληθυσμός. Υπάρχουν και υφιστάμενα πολεοδομικά εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν». Σύμφωνα με τον κ. Ταγαρά, η πρόταση του υπουργείου Περιβάλλοντος θα ολοκληρωθεί μέσα στον Ιούνιο.

Το διάταγμα για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων περιλαμβάνει κάποιες κατηγορίες οικισμών, όπως δυναμικοί, ενδιαφέροντες κ.ά. Ωστόσο, το πότε ένας οικισμός θεωρείται εγκαταλελειμμένος, μικρός ή φθίνων βρίσκεται στον ν. 4280/14, τον οποίο είχε επιμεληθεί ο κ. Ταγαράς τότε ως αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος. Ο συγκεκριμένος νόμος προβλέπει διάφορα εργαλεία, όπως τα «σχέδια περιβαλλοντικής αναβάθμισης και ανάπτυξης», για την προστασία, αναβίωση και ανάπτυξη αυτών των οικισμών.

Στο πλαίσιο των συγκεκριμένων σχεδίων μπορούν να οριστούν όμορες εκτάσεις ως περιοχές ιδιωτικής πολεοδόμησης: αυτή η ρύθμιση στην πραγματικότητα αφορά οικοδομικούς συνεταιρισμούς, αλλά θα μπορούσε διασταλτικά να αφορά την πολεοδόμηση ζωνών γύρω από τους οικισμούς ή έστω την παροχή δικαιώματος δόμησης με ανάλογους όρους (χωρίς πολεοδόμηση, βέβαια, η οικοδομησιμότητα θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από την ύπαρξη «προσώπου» σε αναγνωρισμένη οδό).

Οι «στάσιμοι»

Διαφορετική νομοθεσία (μια απόφαση του 1982, του τότε υπουργού ΥΧΟΠ Αντώνη Τρίτση) ορίζει πώς χαρακτηρίζονται και ποιοι είναι οι «στάσιμοι» οικισμοί. Στους περισσότερους από αυτούς τους οικισμούς επιτρεπόταν να χτίσεις σε ακτίνα 800 μέτρων από το κέντρο τους, ενώ δεν υπήρχε υποχρέωση «προσώπου» σε κοινόχρηστη οδό. Παρότι έχουν μεσολαβήσει περισσότερα από 40 χρόνια, αυτοί οι χαρακτηρισμοί εξακολουθούν να βρίσκονται εν ισχύι – θα αναθεωρηθούν, βέβαια, στο πλαίσιο των πολεοδομικών σχεδίων.