Νεκτάριος Κουργιαλάς στον CRETAONE 102,3: «Δεν ξέρουμε αν θα μείνουμε από νερό – Αναγκαίος ένας ενιαίος φορέας διαχείρισης νερού»

Ο κύριος Ερευνητής του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ και Επικεφαλής του Εργαστηρίου Υδατικών Πόρων Χανίων μιλά για την παγκόσμια διάκριση, τις προκλήσεις της λειψυδρίας, τα προβλήματα των ελαιοπαραγωγών και την ανάγκη για έναν ενιαίο φορέα διαχείρισης νερού με ισχυρή τοπική γνώση

Για τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας, τη διαχείριση των υδατικών πόρων στην Κρήτη, αλλά και τη σημασία της εφαρμοσμένης έρευνας μίλησε στην εκπομπή «Μαζί» του CRETAONE 102,3 με τη Μαρία Ορφανάκη και τον Δημήτρη Κανάκη ο Δρ. Νεκτάριος Κουργιαλάς, Κύριος Ερευνητής του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ και Επικεφαλής του Εργαστηρίου Υδατικών Πόρων, Αρδεύσεων & Περιβαλλοντικής Γεωπληροφορικής του Ινστιτούτου Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου στα Χανιά.

Αφορμή για τη συζήτηση στάθηκε η νέα σημαντική διάκριση του κ. Κουργιαλά, καθώς περιελήφθη για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά στο κορυφαίο 2% των επιστημόνων παγκοσμίως. Ο ίδιος τόνισε ότι η διάκριση αυτή προσφέρει προσωπική χαρά, αλλά το πλέον ουσιαστικό είναι να αναδεικνύεται το έργο που προσφέρεται τοπικά, ώστε η επιστημονική γνώση να επιστρέφει ως χρήσιμο εργαλείο στην κοινωνία και τους παραγωγούς.

Εφαρμοσμένη έρευνα και μείωση του κόστους παραγωγής

Απαντώντας στο κατά πόσο η επιστήμη απέχει από την καθημερινότητα του χωραφιού, ο κ. Κουργιαλάς εξήγησε πως ο κύριος στόχος των ερευνητικών ιδρυμάτων είναι η εφαρμοσμένη έρευνα. Πρόκειται για λύσεις που απευθύνονται άμεσα στον παραγωγό, με σκοπό να του εξοικονομήσουν χρόνο και χρήμα, παρέχοντας μεγαλύτερη ακρίβεια στις καλλιεργητικές φροντίδες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Νέα τροπή στην υπόθεση Μαζωνάκη: Ο 58χρονος γιατρός στρέφεται κατά της συζύγου του με νέο υπόμνημα

Όπως επεσήμανε, ο σύγχρονος παραγωγός διαθέτει πολύτιμη εμπειρία από την τριβή του με τη γη, ωστόσο η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της ποιότητας, την αύξηση του εισοδήματος και την εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Αναφερόμενος στις οικονομικές πιέσεις που βιώνουν οι ελαιοπαραγωγοί, όπου το κόστος παραγωγής και τα εργατικά χέρια καθιστούν την καλλιέργεια οριακά σύμφορη, υπογράμμισε ότι η λύση βρίσκεται στη συλλογική δράση. Η δημιουργία ισχυρών ομάδων παραγωγών και υγιών συνεταιρισμών επιτρέπει τον επιμερισμό των εξόδων, την κοινή αξιοποίηση εξοπλισμού και τη μείωση του συνολικού κόστους.

Τα αποθέματα νερού και η απειλή της λειψυδρίας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της λειψυδρίας και στο ερώτημα αν η Κρήτη κινδυνεύει να μείνει χωρίς νερό τα επόμενα χρόνια. Ο κ. Κουργιαλάς σημείωσε πως η απάντηση δεν είναι απόλυτη. Αν και η τρέχουσα χρονιά έδωσε σημαντικές βροχοπτώσεις προσφέροντας ανάσα στα φράγματα, το νερό έπεσε ανομοιόμορφα και με μεγάλη ένταση. Συνεπώς, το μεγάλο υδατικό έλλειμμα που συσσωρεύτηκε από τα προηγούμενα έτη έντονης ανομβρίας δεν έχει ακόμη καλυφθεί.

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για άμεση προσαρμογή στην κλιματική μεταβλητότητα, η οποία περιλαμβάνει τρία βασικά επίπεδα δράσης. Το πρώτο επίπεδο αφορά άμεσα μέτρα, όπως ο περιορισμός των διαρροών στα παλαιά δίκτυα, η ορθολογική χρήση του νερού στη γεωργία και η προστασία του εδάφους. Το δεύτερο επίπεδο περιλαμβάνει τη συνεχή παρακολούθηση των υπόγειων υδροφορέων, ώστε να επιβάλλονται περιορισμοί στις αντλήσεις μόλις παρατηρείται επικίνδυνη πτώση της στάθμης. Το τρίτο επίπεδο αφορά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μεγάλων υδραυλικών έργων, ο οποίος πρέπει να γίνεται με προσοχή και βάσει κλιματικών σεναρίων, αποφεύγοντας δαπανηρές κατασκευές που μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς.

Η ανάγκη για ενιαίο φορέα διαχείρισης

Σχετικά με το ποιος φέρει την ευθύνη για τη διαχείριση του νερού, ο κ. Κουργιαλάς επεσήμανε ότι υπάρχει σοβαρό κενό στην καταγραφή της πραγματικής κατανάλωσης ανά φορέα. Παρότι τα μετεωρολογικά δεδομένα εισροής είναι γνωστά, δεν υπάρχει πλήρης εικόνα για το πόσο νερό καταναλώνεται συνολικά στο νησί.

Τέλος, τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης υδάτων, σημειώνοντας ότι ο πολυκερματισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, περιφέρειας, δήμων και διαφόρων φορέων έχει δημιουργήσει διαχρονικά σοβαρά προβλήματα δυσλειτουργίας. Τόνισε, ωστόσο, πως ο κεντρικός αυτός φορέας θα πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνει τους τοπικούς φορείς και την εγχώρια επιστημονική γνώση. Μια απόφαση που θα ληφθεί από μια επιτροπή χωρίς επαφή με τις ιδιαιτερότητες του νησιού είναι βέβαιο πως θα οδηγήσει σε αστοχίες στην πράξη.