Νίκος Αντωνακάκης: Τα τρία «πρόσωπα» της εξουσίας

Γράφει ο Νίκος Αντωνακάκης

Αυτοί είμαστε

Εξουσία ασκείται όποτε ο Α βάζει τον Β να κάνει κάτι, που ο Β διαφορετικά δεν θα το είχε κάνει.

Ωστόσο, ο Α μπορεί να επηρεάσει το Β με διάφορους τρόπους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα ζώδια που δεν σηκώνουν κουβέντα σε καυγά

Τότε μιλάμε για τις τρεις διαφορετικές διαστάσεις ή «πρόσωπα» της Εξουσίας.

(α) Η εξουσία μέσα από τη διαδικασία λήψης αποφάσης: Αυτό το πρόσωπο της εξουσίας, συνίσταται σε συνειδητές πράξεις του Α που, με κάποιο τρόπο επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων του Β. Τέτοιες πράξεις μπορεί να είναι η χρήση βίας ή καταναγκασμού (ράβδος), οι εποικοδομητικές συναλλαγές που εμπεριέχουν αμοιβαίο όφελος (συμφωνία) ή ακόμη και η δημιουργία υποχρεώσεων, αφοσίωσης και δέσμευσης (φιλία). Ο Α εξουσιάζει το Β.

(β) Η εξουσία ως καθορισμός «ατζέντας» : Αυτό το πρόσωπο της εξουσίας είναι η δυνατότητα αποτροπής της λήψης απόφασης, δηλαδή, η «μη λήψη απόφασης». Πρόκειται για τη (γνωστή σε όλους μας) δυνατότητα του Α να καθορίζει ή να ελέγχει την πολιτική ατζέντα, εμποδίζοντας, με τον τρόπο αυτό, την προβολή σοβαρών κοινωνικών θεμάτων ή προτάσεων στον Β. Πάλι ο Α μπορεί να εξουσιάσει το Β.

(γ) Η εξουσία ως έλεγχος της σκέψης : Το τρίτο πρόσωπο της εξουσίας είναι η δυνατότητα επιρροής του Α ως προς τη διαμόρφωση του τι σκέπτεται, επιθυμεί ή έχει ανάγκη ο Β. Είναι η εξουσία που εκφράζεται ως ιδεολογική κατήχηση ή ψυχολογικός έλεγχος, όπως για παράδειγμα, οι διαφημίσεις, που διαμορφώνουν τις προτιμήσεις των καταναλωτών, καλλιεργώντας συχνά συσχετισμούς με μία «μάρκα».Πρόκειται για μία «ήπια» δύναμη με τεράστια εξουσία. Και πάλι ο Α μπορεί να εξουσιάσει το Β.

Το ερώτημα σε μία σύγχρονη Δημοκρατία είναι : Ποιος είναι ο Α και ποιος ο Β στην παραπάνω διαδικασία;

Μα… δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Η αντιστοίχιση είναι προφανής : Ο Α είναι ο κυρίαρχος Λαός και ο Β όλοι οι υπόλοιποι, που υπηρετούν το Λαό.

Αυτή είναι η μόνη ροή εξουσίας που αναγνωρίζουμε και θα υπηρετούμε από τη δική μας σκοπιά.