Νίκος Μωραϊτάκης στο CRETAONE 102,3: Ιράν και Γροιλανδία στο ίδιο γεωπολιτικό κάδρο – Γιατί οι εξελίξεις αφορούν άμεσα και την Ελλάδα

Ένας «λανθασμένος στρατηγικός υπολογισμός» από οποιαδήποτε πλευρά θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση

Οι εξεγέρσεις που κλονίζουν το θεοκρατικό καθεστώς στο Ιράν και οι ευθείες απειλές του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τη Γροιλανδία συνθέτουν μια εικόνα διεθνούς αστάθειας, όπου η γεωπολιτική ισχύς φαίνεται να επιστρέφει δυναμικά πάνω από κανόνες, θεσμούς και συμμαχικές βεβαιότητες.

Δύο εξελίξεις που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν ασύνδετες, στην πραγματικότητα αποκαλύπτουν μια βαθύτερη αλλαγή παραδείγματος στο διεθνές σύστημα, με το ρίσκο του «στρατηγικού λάθους» να αυξάνεται επικίνδυνα.

Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης έντασης και αβεβαιότητας, ο υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Νικόλαος Μωραϊτάκης, μίλησε στο CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, αναλύοντας πώς το Ιράν και η Γροιλανδία αποτελούν δύο όψεις της ίδιας γεωπολιτικής πραγματικότητας και τι σημαίνουν αυτές οι εξελίξεις για το ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και την Ελλάδα.

«Δεν μιλάμε για δύο ξεχωριστές κρίσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά, «αλλά για διαφορετικά σημεία του ίδιου γεωπολιτικού τόξου». Από τη Μέση Ανατολή έως την Αρκτική, ο κόσμος φαίνεται να μεταβαίνει από ένα σύστημα διεθνών κανόνων σε ένα σύστημα διαχείρισης κινδύνου και ισχύος, όπου η γεωγραφία επανέρχεται ως καθοριστικός παράγοντας.

Το Ιράν και το ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σοβαρό τροχαίο τα ξημερώματα: Τούμπαρε αυτοκίνητο – Απεγκλωβίστηκαν 2 άτομα από το όχημα (βίντεο)

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στο Ιράν και στις συζητήσεις περί ενδεχόμενης αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης, ο κ. Μωραϊτάκης εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς ένα τέτοιο σενάριο. Παρότι η Ουάσινγκτον ασκεί έντονη πίεση, ο ίδιος εκτίμησε ότι δεν υπάρχει σαφές και ελέγξιμο σχέδιο για την «επόμενη ημέρα» σε περίπτωση στρατιωτικού πλήγματος.

«Η στρατιωτική ισχύς έχει αξία μόνο όταν οδηγεί σε προβλέψιμο αποτέλεσμα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι στο Ιράν το κόστος, στρατιωτικό, γεωπολιτικό και συμμαχικό, ενδέχεται να υπερβεί κατά πολύ το όφελος. Κατά την άποψή του, η σημερινή κατάσταση χαρακτηρίζεται περισσότερο από έντονη αποτροπή παρά από πραγματική τροχιά πολέμου.

Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η πρόθεση, αλλά το λάθος. Ένας «λανθασμένος στρατηγικός υπολογισμός» από οποιαδήποτε πλευρά θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Η «διπλωματία μέσω απειλής» του Ντόναλντ Τραμπ

Αναφορικά με τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, την οποία ο κ. Μωραϊτάκης χαρακτήρισε ως coercive diplomacy – διπλωματία μέσω απειλής και πίεσης. Πρόκειται για μια τακτική που, ενώ παράγει σκληρές δηλώσεις, συχνά δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες πράξεις.

Αυτή η ασυμφωνία, όπως επεσήμανε, αυξάνει την αβεβαιότητα, καθώς οι αντίπαλοι δεν γνωρίζουν αν πρόκειται για μπλόφα ή για πραγματική πρόθεση σύγκρουσης. Το αποτέλεσμα είναι η μείωση των περιθωρίων ελέγχου μιας κρίσης.

Γιατί η Γριλανδία αφορά το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη

Στρέφοντας τη συζήτηση στη Γροιλανδία, ο κ. Μωραϊτάκης εξήγησε γιατί το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ – Δανίας. Η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο γεωστρατηγικό κόμβο στον Βόρειο Ατλαντικό και την Αρκτική, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης.

Εναέριοι και θαλάσσιοι διάδρομοι, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και κρίσιμες υποδομές καθιστούν την περιοχή κεντρική για τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή ανοίγει νέες προσβάσεις και εντείνει τον ανταγωνισμό για πόρους και έλεγχο.

Η παρουσία συμμαχικών δυνάμεων στην περιοχή, όπως τόνισε, δεν αποτελεί πολεμική προετοιμασία, αλλά μήνυμα αποτροπής και συνοχής, ακόμη και απέναντι σε μονομερείς κινήσεις εντός της ίδιας της Δύσης.

Σύμφωνα με τον κ. Μωραϊτάκη, το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε φάση προσαρμογής. Από μια συμμαχία που αντιμετώπιζε «καθαρές» απειλές, καλείται πλέον να διαχειριστεί γκρίζες ζώνες, γεωοικονομικούς ανταγωνισμούς και εντάσεις μεταξύ συμμάχων.

Η Γροιλανδία και ευρύτερα η Αρκτική, λειτουργεί ως δοκιμασία συνοχής, τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην επιδίωξη στρατηγικής αυτονομίας και στην εξάρτησή της από τη συμμαχική ομπρέλα ασφαλείας.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα

Κλείνοντας, ο κ. Μωραϊτάκης υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις αυτές δεν είναι καθόλου μακρινές για τη χώρα μας. Η Ελλάδα, ως κόμβος θαλάσσιων οδών, ενέργειας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, επηρεάζεται άμεσα από κάθε ένταση στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα σε ζητήματα ενεργειακών τιμών και σταθερότητας.

Σε έναν κόσμο αυξημένης αβεβαιότητας, η Ελλάδα -όπως σημείωσε- κερδίζει όταν παραμένει αξιόπιστη, προβλέψιμη και ενεργή μέσα στις συμμαχίες της, χωρίς όμως να απεμπολεί την αυτοτελή διπλωματική της ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων.

Δείτε το βίντεο: