Ανοικτή επιστολή για το γεωγραφικό χαρακτηρισμό: «Νότιο Κρητικό Πέλαγος»

Ο κ. Χρήστος Κηπουρός, πρώην Βουλευτής Έβρου, και ο κ. Μανώλης Λουτσέτης, Σμήναρχος ε.α., απέστειλαν την παρακάτω ανοικτή επιστολή προς τη Βουλή των Ελλήνων, επισημαίνοντας κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τον γεωγραφικό χαρακτηρισμό στις συμβάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων:

«Με αφορμή τη συζήτηση για την κύρωση των συμβάσεων στις θαλάσσιες περιοχές της Κρήτης και της Πελοποννήσου, οι υπογράφοντες θεωρούν απαραίτητο να επιστήσουν την προσοχή στις συνέπειες της χρήσης του όρου «Νότια της Κρήτης» αντί του ορθού και ιστορικά τεκμηριωμένου ονόματος «Νότιο Κρητικό Πέλαγος». Πρόκειται για μια σημειολογική υποβάθμιση, που δεν είναι απλή λεκτική επιλογή αλλά ενδεχομένως προαναγγελία εκχώρησης κυριαρχίας. Το όνομα ενός πελάγους εκφράζει την ιστορική και νομική συνέχεια της κυριαρχίας του παράκτιου κράτους.

Το 2011, το ΥΠΕΚΑ δημοσίευσε διεθνή διαγωνισμό έρευνας υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης, με χάρτες που αναφέρουν τις ονομασίες Βόρειο και Νότιο Κρητικό Πέλαγος, όπως και η Υδρογραφική Υπηρεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας από τη δεκαετία του 1980. Τα ίδια ονόματα εμφανίζονται στα ΦΕΚ 29/12/2017 (Β/4666) και ΦΕΚ 23/7/2024 (Α/112), που περιλαμβάνουν αντίστοιχους χάρτες και εστάλησαν και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πιο πρόσφατο έγγραφο του Υπουργού Εθνικής Άμυνας (15-6-2025, Φ.900α/5429/19989) προς τη Βουλή επιβεβαιώνει ότι η επίσημη ονομασία της θαλάσσιας περιοχής είναι «Νότιο Κρητικό Πέλαγος» και καταγράφεται σε έντυπους και ηλεκτρονικούς ναυτικούς χάρτες, καθώς και στο Εθνικό Γεωγραφικό Λεξικό, κατατεθέν στον ΟΗΕ το 2023.

Η χρήση του όρου «Νότια της Κρήτης» αφήνει τη θαλάσσια περιοχή ευάλωτη σε διεκδικήσεις, όπως το παράνομο Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο, και η όποια σύγκριση με το κυπριακό μοντέλο είναι αδόκιμη, αφού η Κύπρος υπογράφει συμβάσεις με σαφή αναφορά στο κράτος και πλήρως οριοθετημένες ζώνες. Η Ελλάδα, μη έχοντας ακόμη ανακηρύξει ΑΟΖ στην περιοχή, οφείλει να χρησιμοποιεί το ιστορικό όνομα «Νότιο Κρητικό Πέλαγος» ως ελάχιστο έρεισμα κυριαρχίας.

Επιπλέον, η εμμονή σχολικών χαρτών του Υπουργείου Παιδείας να αναγράφουν «Λιβυκό Πέλαγος» μέχρι τις ακτές της Κρήτης λειτουργεί ως σημειολογικό αλεξικέραυνο για την αόριστη διατύπωση «Νότια της Κρήτης» στις διεθνείς συμβάσεις.

Οι υπογράφοντες ζητούν:

Τροποποίηση του όρου στις συμβάσεις, ώστε να αναγράφεται ρητά η γεωγραφική οντότητα «Νότιο Κρητικό Πέλαγος».
Μονομερή ανακήρυξη Κρητικής ΑΟΖ, όπως επιτρέπει η UNCLOS.
Σύσταση Διακομματικής Επιτροπής Χαρτογραφικής Θωράκισης, για την ενιαία χρήση ιστορικά τεκμηριωμένης ονοματολογίας των ελληνικών θαλασσών σε όλα τα κρατικά έγγραφα και διεθνείς συμβάσεις.

Όπως σημειώνει και ο Ουμπέρτο Έκο, η απώλεια του ονόματος οδηγεί στην απώλεια του πράγματος. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να μετατραπεί το Νότιο Κρητικό Πέλαγος σε «θάλασσα κανενός»…»