Ντόναλντ Τραμπ: Από την αντιπολεμική ρητορική στην «Επιχείρηση Επική Οργή»

Από «πρόεδρος της ειρήνης» σε ηγέτη πολεμικής εκστρατείας

Πώς ο Αμερικανός πρόεδρος πέρασε από τις δηλώσεις κατά των πολέμων στην απόφαση για στρατιωτική επιχείρηση που αλλάζει τα δεδομένα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, ενώ βρισκόταν στο Air Force One, καθώς το προεδρικό αεροσκάφος πραγματοποιούσε την προσγείωσή του στο Κόρπους Κρίστι του Τέξας. Ο Αμερικανός πρόεδρος ταξίδευε για να δώσει μια ομιλία με τίτλο «Η Ενεργειακή Κυριαρχία της Αμερικής» και πέρασε μεγάλο μέρος της τρίωρης πτήσης συζητώντας για το Ιράν με Ρεπουμπλικάνους πολιτκούς, μεταξύ των οποίων οι γερουσιαστές του Τέξας Τζον Κόρνιν και Τεντ Κρουζ.

Στο αεροπλάνο βρισκόταν επίσης ο ηθοποιός Ντένις Κουέιντ, ο οποίος είχε ενσαρκώσει πρόσφατα τον Ρόναλντ Ρίγκαν σε μια ταινία του 2024. Ο Κρουζ κατέγραψε μια στιγμή κατά την οποία ο Κουέιντ, μιλώντας με τη φωνή του Ρίγκαν, είπε στον Κρουζ ότι ο Τραμπ ήταν «σαν εμένα με στεροειδή». Η στιγμή ήταν θεατρική – αλλά ανέδειξε και μια βαθύτερη μεταστροφή. Ο πρόεδρος που είχε κάνει προεκλογική εκστρατεία κατά των «αιώνιων πολέμων» της Αμερικής ετοιμαζόταν να ξεκινήσει τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες.

Η σκιά του πολέμου στο Ιράκ πλανιόταν πάνω από την απόφαση, παρότι ο Λευκός Οίκος έχει απορρίψει συγκρίσεις με τον Τζορτζ Μπους. Η πολιτική άνοδος του Τραμπ είχε βασιστεί εν μέρει στην αντίθεσή του σε εκείνους τους πολέμους. Το κίνημά του «Πρώτα η Αμερική» αντιμετώπιζε με καχυποψία τις ξένες στρατιωτικές επεμβάσεις, ενώ το 2025 ο ίδιος προωθούσε ακόμη και την υποψηφιότητά του για το Νόμπελ Ειρήνης. Ωστόσο, μέσα σε λίγους μήνες, ο Τραμπ έγινε ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος μετά τον Μπους που ξεκίνησε έναν πόλεμο με στόχο την αλλαγή καθεστώτος σε έναν μεγάλο αντίπαλο.

«Επιχείρηση Επική Οργή»

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σοκ στην Πάτρα: Έφοδος της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος σε σπίτι γνωστού συνταξιούχου γιατρού – Βρέθηκε υλικό παιδικής πορνογραφίας

Στην απόφαση για την «Επιχείρηση Επική Οργή» συνέβαλαν πολλοί παράγοντες: την από καιρό αποδεδειγμένη ευαλωτότητα του Τραμπ στις πιέσεις ισχυρών συμμάχων στο εξωτερικό, την ικανότητά του να προκαλεί αίσθηση προκειμένου να αποσπάσει την προσοχή από τα προβλήματα στο εσωτερικό της χώρας του, έναν επίμονο αντίπαλο και την καθαρή δυναμική μιας τεράστιας στρατιωτικής μηχανής μόλις τεθεί σε κίνηση.

Η αντίθεσή του στον πόλεμο δεν ήταν ποτέ απόλυτη. Στο παρελθόν, ο Τραμπ έχει επικρίνει μεγάλες χερσαίες εισβολές που συνεπάγονται αμερικανικές απώλειες, αλλά δεν έχει δείξει την ίδια επιφυλακτικότητα στη χρήση αεροπορικής ισχύος και στις στοχευμένες επιθέσεις. Στην πρώτη του θητεία, το 2020, διέταξε τη δολοφονία του ισχυρότερου στρατηγού του Ιράν Κασέμ Σουλεϊμανί. Τον περασμένο Ιούνιο διέταξε επίσης αεροπορικές επιδρομές σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, στην «Επιχείρηση Σφυρί του Μεσονυκτίου».

Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έδειχνε ολοένα πιο βέβαιος από τις συντριπτικές στρατιωτικές δυνατότητες που είχε στη διάθεσή του. Μια καθοριστική στιγμή ήρθε στις 3 Ιανουαρίου, όταν αμερικανικές ειδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν μια εντυπωσιακή επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Σε μια μυστική νυχτερινή επιδρομή, Αμερικανοί κομάντος απήγαγαν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο από ένα καλά φυλασσόμενο συγκρότημα και τον μετέφεραν εκτός χώρας χωρίς καμία αμερικανική απώλεια. Ωστόσο, η επιχείρηση αυτή παραλίγο να αποτύχει. Ένας από τους πιλότους του ελικοπτέρου τραυματίστηκε ενώ μετέφερε τις ειδικές δυνάμεις, αλλά κατάφερε να κρατήσει το αεροσκάφος στον αέρα. Αν το ελικόπτερο είχε πέσει, σκοτώνοντας όλους τους επιβαίνοντες, η επιχείρηση θα μπορούσε να είχε ακυρωθεί. Αντί γι’ αυτό, εξελίχθηκε σε θεαματική επιτυχία που κυριάρχησε στα μέσα ενημέρωσης.

Η απόφαση για την επίθεση στο Ιράν

Η επιτυχία αυτή ενίσχυσε τις στρατιωτικές φιλοδοξίες του Τραμπ. Ταυτόχρονα, εξελίξεις στο εσωτερικό του Ιράν έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο. Όταν διαδηλώσεις για την οικονομική κρίση εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα, ο Τραμπ υποσχέθηκε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι το καθεστώς «θα πληρώσει βαρύ τίμημα» και ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ». Τότε όμως οι ΗΠΑ δεν διέθεταν τις δυνάμεις στην περιοχή για να τηρήσουν αυτή την υπόσχεση. Δεν υπήρχαν αεροπλανοφόρα κοντά στο Ιράν, οι αεροπορικές δυνάμεις ήταν περιορισμένες και περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες σε βάσεις της Μέσης Ανατολής παρέμεναν ευάλωτοι σε ιρανικά αντίποινα.

Καθώς οι διαδηλώσεις μεγάλωναν, οι εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών άλλαξαν. Αναλυτές της CIA και της Μοσάντ θεώρησαν ότι το ιρανικό καθεστώς ίσως ήταν πιο ευάλωτο απ’ ό,τι πιστευόταν. Ακόμη κι αν η εξουσία περνούσε στους στρατηγούς των Φρουρών της Επανάστασης, κάποιοι εκτιμούσαν ότι μια πιο κοσμική ηγεσία ίσως ήταν τελικά πιο πραγματιστική. Παράλληλα, άλλοι περιφερειακοί παράγοντες πίεζαν προς τη σύγκρουση. Ο Σαουδάραβας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν φέρεται να τηλεφώνησε επανειλημμένα στον Τραμπ τον Φεβρουάριο, προτρέποντάς τον ιδιωτικά να επιτεθεί στο Ιράν.

Όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε ξανά την Ουάσιγκτον στις 11 Φεβρουαρίου, η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν είχε πλέον γίνει η προτιμώμενη στρατηγική. Ο κοινός στρατιωτικός σχεδιασμός ΗΠΑ και Ισραήλ βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, ενώ στην περιοχή συγκεντρώνονταν συνεχώς νέες δυνάμεις, μεταξύ των οποίων και το αεροπλανοφόρο USS Gerald Ford.

Παράλληλα συνεχίζονταν οι διπλωματικές προσπάθειες. Οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, συναντήθηκαν τρεις φορές με Ιρανούς αξιωματούχους. Το Ιράν φέρεται να πρότεινε ακόμη και την παράδοση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Οι ΗΠΑ όμως ζητούσαν πολύ περισσότερα: μόνιμο τέλος στον εμπλουτισμό ουρανίου και αυστηρούς περιορισμούς στο πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας. Αυτό το χάσμα δεν γεφυρώθηκε ποτέ. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν συγκεντρώσει τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στη Μέση Ανατολή από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ. Η αποδοχή ενός συμβιβασμού θα μπορούσε να εκληφθεί ως υποχώρηση.

Έτσι, την Παρασκευή το απόγευμα, ο Τραμπ έδωσε από το Air Force One την τελική εντολή.

«Η Επιχείρηση Επική Οργή εγκρίνεται. Καμία ακύρωση. Καλή τύχη», δήλωσε.

Λιγότερο από είκοσι λεπτά αργότερα, προσγειώθηκε στο Κόρπους Κρίστι και απέφυγε ερωτήσεις σχετικά με το αν είχε πάρει κάποια απόφαση. Λίγες ώρες αργότερα, ξεκίνησε η επιχείρηση. Ισραηλινοί πύραυλοι έπληξαν το συγκρότημα του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώνοντας τον ίδιο και δεκάδες αξιωματούχους. Περισσότερα από 100 αμερικανικά αεροσκάφη συμμετείχαν στην επίθεση, ενώ εκτοξεύθηκαν και πύραυλοι Tomahawk.

Ο Τραμπ παρουσίασε την επίθεση ως ευκαιρία για τον ιρανικό λαό να ανατρέψει το καθεστώς. «Αυτή ίσως είναι η μοναδική σας ευκαιρία για γενιές», δήλωσε.

Η κυβέρνηση έχει έκτοτε μετριάσει τις δηλώσεις για αλλαγή καθεστώτος, αλλά ο Τραμπ συνεχίζει να επιμένει στην αποφασιστικότητά του να συνεχίσει τον πόλεμο, επισημαίνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν «σχεδόν απεριόριστο οπλοστάσιο» και μπορούν να πολεμούν επ’ αόριστον.

«Οι πόλεμοι μπορούν να διεξάγονται για πάντα και με μεγάλη επιτυχία», δήλωσε.

Η ρητορική του αποτύπωνε τη σαφή μεταστροφή της στάσης του. Ο «πρόεδρος της ειρήνης» μετατράπηκε γρήγορα σε ηγέτη μιας πολεμικής εκστρατείας- μια μετάβαση που, εκ των υστέρων, φαίνεται πως ήταν πολύ πιο σύντομη.

Πηγή: Guardian

ertnews.gr