Οι 12 μεγάλες αλλαγές σε δάνεια και κάρτες – Όσα φέρνει το νέο νομοσχέδιο

Το υπουργείο Ανάπτυξης απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους κοινωνικούς εταίρους

Νέο νομοσχέδιο για καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες. Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 29 Ιουνίου βρίσκεται το νέο νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο έρχεται να αναμορφώσει πλήρως το τοπίο στην καταναλωτική πίστη και τα δικαιώματα των πολιτών απέναντι στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και την αγορά.

Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, προωθεί ένα πλέγμα μέτρων που ενσωματώνει τέσσερις κρίσιμες ευρωπαϊκές οδηγίες, εισάγοντας παράλληλα επιπρόσθετους, αυστηρότερους εθνικούς κανόνες.

Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η διασφάλιση της διαφάνειας, η πάταξη των καταχρηστικών πρακτικών και η μετάβαση σε ένα δικαιότερο, ασφαλέστερο μοντέλο συναλλαγών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σύρος: Αυτή είναι η αιτία θανάτου της 42χρονης διασώστριας

Το υπουργείο Ανάπτυξης απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους κοινωνικούς εταίρους, τους θεσμικούς εκπροσώπους και τους πολίτες να συμμετάσχουν ενεργά στη διαβούλευση, καταθέτοντας τις προτάσεις τους για την περαιτέρω βελτίωση του σχεδίου νόμου.

1. Ποιες κατηγορίες δανειοληπτών καλύπτονται

Οι νέες διατάξεις για την καταναλωτική πίστη εστιάζουν σε δανειακές συμβάσεις που δεν φέρουν εμπράγματες εξασφαλίσεις, όπως είναι οι υποθήκες ακινήτων. Στην πράξη, αυτό αφορά πιστωτικές κάρτες, επισκευαστικά και καταναλωτικά δάνεια για ποσά που φτάνουν έως τις 100.000 ευρώ, καλύπτοντας έτσι τον μεγαλύτερο όγκο των καθημερινών συναλλαγών και χρηματοδοτήσεων των νοικοκυριών.

2. Οριστικό τέλος στα ψιλά γράμματα

Μία από τις μεγαλύτερες παθογένειες του συστήματος, οι δυσνόητοι όροι και οι κρυφές παγίδες των συμβολαίων, μπαίνει στο στόχαστρο. Πλέον, το περιεχόμενο κάθε σύμβασης επιβάλλεται να είναι απολύτως ξεκάθαρο, γραμμένο με τρόπο που να γίνεται εύκολα κατανοητό από τον μέσο καταναλωτή, αποτρέποντας τις παρανοήσεις που αυξάνουν απροσδόκητα το τελικό κόστος.

3. Απόλυτη διαφάνεια από τις τράπεζες

Το νομοσχέδιο επιβάλλει αυστηρούς κανόνες διαφάνειας στο τραπεζικό σύστημα. Τα πιστωτικά ιδρύματα είναι πλέον υποχρεωμένα να αναλύουν με απόλυτη σαφήνεια κάθε είδους χρέωση, επιτόκιο και προμήθεια, ενώ πρέπει να επισημαίνουν ευδιάκριτα και τους κινδύνους που κρύβει ο εκάστοτε δανεισμός.

4. Ξεκάθαρο δικαίωμα υπαναχώρησης 14 ημερών

Αν και το δικαίωμα ακύρωσης μιας σύμβασης εντός 14 ημερών προϋπήρχε, πλέον το πλαίσιο γίνεται πολύ πιο άμεσο και διαφανές. Κάθε πολίτης που μετανιώνει ή κρίνει εκ των υστέρων πως οι όροι δεν τον συμφέρουν, έχει τη δυνατότητα να υπαναχωρήσει χωρίς καμία απολύτως κύρωση και χωρίς να χρειάζεται να παράσχει καμία αιτιολόγηση. Η φιλοσοφία του νομοθέτη βασίζεται στην αρχή: η έξοδος από τη σύμβαση πρέπει να είναι το ίδιο εύκολη με την είσοδο σε αυτή.

5. Δικαίωμα στην ανθρώπινη επικοινωνία

Ανταποκρινόμενο στη ραγδαία ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών, το νομοσχέδιο εξασφαλίζει ότι οι συναλλασσόμενοι σε εξ αποστάσεως συμβάσεις δεν θα είναι εγκλωβισμένοι σε αυτοματοποιημένα συστήματα (chatbots). Ο πολίτης διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει εξυπηρέτηση από φυσικό πρόσωπο, μέτρο που προστατεύει ουσιαστικά τις μεγαλύτερες ηλικίες και τις ψηφιακά ευάλωτες ομάδες.

6. Διπλό πλαφόν σε επιτόκια και συνολικό κόστος

Αποτελεί ίσως την πιο ηχηρή παρέμβαση του νομοσχεδίου: καθιερώνεται ανώτατο όριο στο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (ΣΕΠΕ), το οποίο δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 30% με 50% του ΣΕΠΕ που ανακοινώνει ανά τρίμηνο η Τράπεζα της Ελλάδος. Ο ακριβής συντελεστής θα κλειδώνει με κοινή απόφαση των συναρμόδιων υπουργείων και της ΤτΕ. Παράλληλα, μπαίνει κόφτης στη διόγκωση του αρχικού κεφαλαίου: η συνολική επιβάρυνση (εξαιρουμένων των πιστωτικών καρτών) δεν μπορεί να ξεπεράσει το 60% του δανείου για αποπληρωμή έως 4 έτη, το 70% για διάστημα 4-8 ετών, και το 75% για συμβάσεις άνω των 8 ετών.

7. Ανάχωμα στην υπερχρέωση των πολιτών

Ο καθορισμός ανώτατων ορίων λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην ανεξέλεγκτη χρέωση των νοικοκυριών. Βάζει φρένο στην πρακτική όπου οι σωρευτικοί τόκοι και οι πολλαπλές προμήθειες εκτίνασσαν το χρέος δυσανάλογα, προσφέροντας επιτέλους τη δυνατότητα ακριβούς υπολογισμού του τελικού κόστους για τον δανειολήπτη.

8. Κατοχύρωση του δικαιώματος στη λήθη για ογκολογικούς ασθενείς

Μια ρύθμιση με ισχυρό κοινωνικό πρόσημο απαγορεύει στους πιστωτικούς φορείς να χρησιμοποιούν το ιατρικό ιστορικό πολιτών που έχουν επιβιώσει από τον καρκίνο για τη σύναψη ασφαλιστηρίων συμβολαίων συνδεδεμένων με δάνεια, εφόσον έχουν περάσει πέντε χρόνια από την ίασή τους. Έτσι, εξασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση στον δανεισμό χωρίς διακρίσεις.

9. Πότε ξεκινά η εφαρμογή της οδηγίας

Η καθολική ισχύς των διατάξεων που ρυθμίζουν τις δανειακές συμβάσεις για την καταναλωτική πίστη αναμένεται να ξεκινήσει από τις 20 Νοεμβρίου.

10. Τέλος στην παραπλανητική οικολογική διαφήμιση

Με ορίζοντα εφαρμογής την 27η Σεπτεμβρίου 2026, η ευρωπαϊκή οδηγία 2024/85 ενσωματώνεται στο εθνικό δίκαιο χτυπώντας το «greenwashing». Ορίζονται με αυστηρότητα έννοιες όπως η βιωσιμότητα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, και απαγορεύεται αυστηρά στις εταιρείες να διαφημίζουν δήθεν οικολογικά χαρακτηριστικά στα προϊόντα τους αν δεν μπορούν να τα αποδείξουν, προστατεύοντας τον ανταγωνισμό και τον καταναλωτή.

11. Αναβάθμιση του δικαιώματος στην επισκευή

Σύμφωνα με την οδηγία 2024/1799, προωθείται δυναμικά η επισκευή των βλαβών έναντι της μαζικής αντικατάστασης προϊόντων. Οι πωλητές οφείλουν να εξηγούν αναλυτικά στους πελάτες το δικαίωμα επιλογής μεταξύ επισκευής ή αλλαγής. Η λίστα των συσκευών περιλαμβάνει από πλυντήρια και ψυγεία, μέχρι τηλεοράσεις, servers, smartphones, tablet, σκούπες και εξοπλισμό συγκόλλησης, ενισχύοντας την κυκλική οικονομία.

12. Καμία αναδρομικότητα στις συμβάσεις

Διευκρινίζεται ρητά πως οι παραπάνω προστατευτικές διατάξεις του νομοσχεδίου θα εφαρμοστούν αποκλειστικά για τις νέες δανειακές συμβάσεις, μη έχοντας αναδρομική ισχύ για όσες έχουν ήδη υπογραφεί στο παρελθόν.