Πληθωρισμός – «μέγγενη»: Πόσο μειώνει το ΑΕΠ και πώς «εξαφανίζει» τις αυξήσεις των μισθών

Σε τροχοπέδη για την ανάπτυξη εξελίσσεται ο πληθωρισμός, ο οποίος παρά την υποχώρηση στο 4,4% τον Ιούνιο, παραμένει σε υψηλά επίπεδα, σε σχέση με τον μέσο δείκτη (2,8%) στην Ευρωζώνη

Ανεξάρτητα από το πως θα εξελιχθεί η κρίση στον Περσικό κόλπο, η εμμονή του τιμαρίθμου σε υψηλά επίπεδα– και κυρίως στα τρόφιμα- συρρικνώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, στερώντας ρευστότητα για αγορές που κινούν την ανάπτυξη, όπως το λιανεμπόριο, η ένδυση, τα ηλεκτρονικά είδη και η ψυχαγωγία.

Μια ποσοστιαία μονάδα απρόσμενης αύξησης του πληθωρισμού, έχει υπολογισθεί ότι αφαιρεί κατά μέσο όρο περίπου 0,3% από τον ρυθμό ανάπτυξης μιας οικονομίας σε ορίζοντα ενός έτους.

Με δεδομένο ότι ο μέσος πληθωρισμός κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 διαμορφώνεται στο 4,02%, σημαντικά υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις, η επίτευξη ακόμη και του αναθεωρημένου στόχου για ανάπτυξη 2% φέτος, έναντι αρχικής εκτίμησης για 2,2%, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.

Αν και είναι νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, καθώς το τοπίο στη Μέση Ανατολή παραμένει θολό και κάθε νέα εξέλιξη γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια προσφορά ενέργειας και να προκαλέσει νέες αναταράξεις στις αγορές, το νέο σενάριο προβλέπει περαιτέρω επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας, με τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ να διαμορφώνεται πλέον στην περιοχή του 1,8%, με ανοιχτό το ενδεχόμενο να υποχωρήσει ακόμη και στο 1,7%.

Ροκανίζει τους μισθούς

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γιατί «κολλάει» το WiFi σου; Οι 3 απρόσμενες συσκευές στο σπίτι που μπλοκάρουν το σήμα

Ισχυρό χτύπημα δέχονται και τα πραγματικά εισοδήματα αν οι μισθοί δεν αυξηθούν αναλογικά.

Την περασμένη εβδομάδα, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) ανέφερε στην εαρινή έκθεσή του, ότι οι ονομαστικές αυξήσεις που δόθηκαν την τελευταία διετία στην Ελλάδα «πάγωσαν» ή εξανεμίστηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά στην πράξη, λόγω του πληθωρισμού.

Η πραγματική αγοραστική δύναμη των μισθωτών αυξήθηκε μόλις κατά 0,1% το 2025, ενώ η ίδια οριακή και ουσιαστικά μηδενική τάση (περίπου 0,1%) προβλέπεται από το Συμβούλιο και για το σύνολο του 2026.

Μάλιστα σημειώνει ότι η επίδραση του δομικού πληθωρισμού (εξαιρούνται από το δείκτη οι τιμές της ενέργειας (καύσιμα, ρεύμα, φυσικό αέριο) και των νωπών προϊόντων (φρούτα, λαχανικά, κρέατα), καθώς επηρεάζονται εύκολα από αστάθμητους παράγοντες, όπως οι καιρικές συνθήκες, οι εποχές ή οι γεωπολιτικές κρίσεις), λειτούργησε το 2025 (ήταν 3,6%), ως μόνιμη «τάπα» που απορρόφησε κάθε ονομαστική άνοδο των αποδοχών.

Ένα ακόμα στοιχείο που πρέπει να επισημανθεί, αφορά στον πραγματικό (όχι τον ονομαστικό) τζίρο των επιχειρήσεων.

Παρά το γεγονός ότι ο τζίρος των επιχειρήσεων τροφίμων (σούπερ μάρκετ) μπορεί να εμφανίζεται σταθερός ή αυξημένος λόγω των υψηλών τιμών, ο πραγματικός όγκος των προϊόντων (τα τεμάχια) που πωλούνται μειώνεται. Κάθε αύξηση στις τιμές των προϊόντων, αναγκάζει τους καταναλωτές να ξοδεύουν μεγαλύτερο ποσοστό του μισθού τους για σούπερ μάρκετ, κόβοντας αντίστοιχα δαπάνες από άλλους τομείς της οικονομίας.

Επιβράδυνση μεν, υψηλός δε   

Εξετάζοντας τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) συμπεραίνουμε ότι ναι μεν ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε τον Ιούνιο στο 4,4% τον Ιούνιο, από 5,2% που ήταν τον Μάιο, και 5,4% τον Απρίλιο, παρέμεινε όμως σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με το μέσο δείκτη της Ευρωζώνης.

Ειδικά τα τρόφιμα είχαν τον περασμένο μήνα αύξηση 2,7%, έναντι 1,6% στη ζώνη του ευρώ.

Οι τιμές στο κρέας συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία (καταγράφηκε αύξηση 15,6% στο μοσχάρι και 16,2% σε αρνί-κατσίκι), αλλά και στα ψάρια (+11,1%).

Ανατιμήσεις 9,7% σημειώθηκαν στη μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη και 6,5% στους χυμούς φρούτων.

Το φυσικό αέριο ήταν ακριβότερο κατά 24,6%, ενώ τα καύσιμα (πετρέλαιο κίνησης και βενζίνη) ανατιμήθηκαν 12%.

Τα αεροπορικά εισιτήρια καταγράφονται 15,6% ακριβότερα, ενώ συνολικά στο «πακέτο διακοπών» η αύξηση είναι 5,3%.

Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ανατιμήσεις 7,1% στα ενοίκια, ενώ τα ασφάλιστρα υγείας είναι 7% ακριβότερα από πέρυσι.

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, εφέτος, η ανάπτυξη θα υποχωρήσει ενώ ο πληθωρισμός θα ακολουθήσει έντονα ανοδική τροχιά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, ανέβασε την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό στο 3,8% (από 3,1% που εκτιμούσε προηγουμένως), ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην πρόσφατη εαρινή της έκθεση τοποθετεί τον πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 3,7% (από 2,3% που ήταν η αρχική φθινοπωρινή εκτίμηση), επιβεβαιώνοντας μια τεράστια άνοδο κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Σε επίπεδο Ευρωζώνης, ο μέσος πληθωρισμός αναθεωρήθηκε προς τα πάνω στο 3% (και στο 3,1% για το σύνολο της ΕΕ), δηλαδή μία ολόκληρη μονάδα υψηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις.