Τι γίνεται

Ο θάνατος του Πάπα Φραγκίσκου σε ηλικία 88 ετών δρομολογεί την έναρξη των προβλεπόμενων διαδικασιών για την εκλογή του επόμενου Πάπα.

Ο κατά κόσμον Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο εξελέγη πάπας στις 13 Μαρτίου του 2013. Αποφάσισε να επιλέξει το όνομα Φραγκίσκος -δίνοντας έμφαση, κυρίως, στον τίτλο του επισκόπου Ρώμης- και να φορέσει σιδερένιο και όχι χρυσό σταυρό. «Tα αδέλφια μου, οι καρδινάλιοι, για να διαλέξουν τον νέο πάπα, έφτασαν μέχρι την άλλη άκρη του κόσμου», είπε στον πρώτο χαιρετισμό του προς τους πιστούς.

Η επόμενη ημέρα μετά τον θάνατο του πάπα Φραγκίσκου

Ο θάνατος ενός ποντίφικα, όποτε κι αν είναι αυτός, σηματοδοτεί την έναρξη μιας σειράς παραδόσεων στην Καθολική Εκκλησία. Θα γίνουν ρυθμίσεις για τη λειτουργία του αποχαιρετιστήριου Ρέκβιεμ και την ταφή του στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, ενώ η Καθολική Εκκλησία θα προβεί επίσης σε ρυθμίσεις για την επιλογή του διαδόχου του.

Το παρακάτω κείμενο συνοψίζει εν συντομία τη διαδικασία εκλογής του επόμενου πάπα.

Τι είναι το παπικό κονκλάβιο;

Η διαδικασία για την επιλογή του επόμενου πάπα, μετά τον θάνατο ή την παραίτηση ενός πάπα, ονομάζεται παπικό κονκλάβιο. Το παπικό κονκλάβιο χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες διασφαλίζοντας ότι ο επόμενος διάδοχος στον θρόνο του Αγίου Πέτρου και επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας επιλέγεται μέσω «προσευχής και καθοδήγησης από το Άγιο Πνεύμα».

Ποιος επιλέγει τον επόμενο πάπα;

Ο επόμενος πάπας επιλέγεται από το Κολέγιο των Καρδιναλίων. Μόνο οι καρδινάλιοι κάτω των 80 ετών έχουν δικαίωμα ψήφου σε ένα παπικό κονκλάβιο. Αυτοί ονομάζονται «εκλέκτορες καρδινάλιοι».

Μετά τον θάνατο ή την παραίτηση ενός πάπα, ο κοσμήτορας του Κολλεγίου των Καρδιναλίων έχει την ευθύνη να ενημερώσει όλους τους καρδιναλίους για τον θάνατο του πάπα και να συγκαλέσει κονκλάβιο.

Για το κονκλάβιο, οι εκλεκτοί καρδινάλιοι αναμένεται να επιστρέψουν στο Βατικανό το συντομότερο δυνατό και να εγκατασταθούν μέσα στο Domus Sanctae Marthae.

Τι είναι το Κολέγιο των Καρδιναλίων;

Οι καρδινάλιοι είναι οι αρχαιότεροι κληρικοί (ιερείς) στην Καθολική Εκκλησία κάτω από τον πάπα. Αν και ιστορικά ήταν ο τοπικός κλήρος της Ρώμης, σήμερα είναι επίσκοποι σημαντικών «εδρών» (επισκοπών) από όλο τον κόσμο ή επικεφαλής τμημάτων του Βατικανού ή κάποιοι ιερείς ή επίσκοποι τους οποίους ο πάπας επιθυμεί προσωπικά να τιμήσει. Είναι αναγνωρίσιμοι από τα διακριτικά κόκκινα άμφια τους και αποτελούν το «Κολέγιο των Καρδιναλίων».

Ποιος μπορεί να είναι ο επόμενος πάπας;

Επισήμως οι υποψήφιοι για τον επόμενο πάπα πρέπει να είναι μόνο καθολικοί και άνδρες, ωστόσο στην πραγματικότητα οι Ποντίφικες επιλέγονται εδώ και αιώνες μόνο από τις τάξεις των Καρδιναλίων. Δεν υπάρχει όριο ηλικίας για να γίνει κάποιος άπας.

Τι συμβαίνει σε ένα παπικό κονκλάβιο;

Την πρώτη ημέρα του κονκλάβιου, οι εκλέκτορες καρδινάλιοι συγκεντρώνονται στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου για να τελέσουν τη λειτουργία για την εκλογή του πάπα.

Αργότερα την ίδια ημέρα μεταβαίνουν στο παρεκκλήσι του Παύλου εντός του Βατικανού για να παρακαλέσουν την έλευση του Αγίου Πνεύματος και να ορκιστούν συλλογικά, και στη συνέχεια ατομικά, έναν όρκο. Το ίδιο το κονκλάβιο λαμβάνει χώρα μέσα στην Καπέλα Σιξτίνα.

Οι πόρτες σφραγίζονται και κλειδώνονται

Οι εκλέκτορες καρδινάλιοι δίνουν όρκο εχεμύθειας, οι πόρτες σφραγίζονται και κλειδώνονται μέσα στο Βατικανό μέχρι να εκλεγεί ο νέος πάπας. Οι εκλέκτορες καρδινάλιοι δεν επιτρέπεται να έχουν επαφή με τον έξω κόσμο κατά τη διάρκεια της εκλογής – ούτε κοινά μηνύματα, ούτε εφημερίδες, ούτε ραδιόφωνο, ούτε τηλεόραση.

Προσεύχονται, συζητούν και ψηφίζουν μυστικά με ψηφοδέλτια. Σε κάθε ψηφοφορία, προχωρούν ένας προς έναν στην τοιχογραφία του Μιχαήλ Άγγελου με την Τελευταία Κρίση στην Καπέλα Σιξτίνα, λέγοντας μια προσευχή και ρίχνοντας το διπλωμένο μυστικό ψηφοδέλτιό τους σε ένα μεγάλο δισκοπότηρο. Το αποτέλεσμα κάθε ψηφοφορίας μετράται δυνατά και καταγράφεται από τρεις καρδιναλίους που έχουν οριστεί ως «καταγραφείς» της διαδικασίας.

Απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων (66%) για να εκλεγεί ένας υποψήφιος πάπας και η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει πολλούς γύρους ψηφοφορίας που διαρκούν αρκετές ημέρες μέχρι να ληφθεί μια απόφαση και να εκλεγεί ένας νέος πάπας. Κάθε φορά που ψηφίζουν, τα ψηφοδέλτια καίγονται. Εάν δεν επιλεγεί πάπας, μαύρος καπνός αναδύεται από την καμινάδα του Βατικανού υποδεικνύοντας ότι η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε διαβούλευση και εξέλιξη.

Τι συμβαίνει μετά την εκλογή του πάπα;

Μόλις ένας καρδινάλιος λάβει αρκετές ψήφους και αποδεχτεί το ρόλο του, λευκός καπνός αναδύεται από την καμινάδα του Βατικανού, σηματοδοτώντας στον κόσμο ότι έχει εκλεγεί νέος πάπας. Ο νεοεκλεγείς πάπας επιλέγει στη συνέχεια ένα παπικό όνομα και φοράει τα λευκά άμφια του.

Στη συνέχεια, παρουσιάζεται από το μπαλκόνι της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου με τις λέξεις «Habemus Papam!» [στα λατινικά σημαίνει «Έχουμε Πάπα!»]. Ο νέος Πάπας βγαίνει στο μπαλκόνι και δίνει την ευλογία του στους πιστούς που έχουν συγκεντρωθεί στην πλατεία του Αγίου Πέτρου και σε ολόκληρο τον κόσμο.