Πόρισμα-σοκ για οικοτροφείο στη Δυτική Ελλάδα: «Χέρι» σε συντάξεις ασθενών και καταγγελίες κακοποίησης

Κατόπιν επώνυμης καταγγελίας πρώην εργαζομένου που υποβλήθηκε στο Υπουργείο Υγείας και διαβιβάσθηκε στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, κλιμάκιο Επιθεωρητών-Ελεγκτών της Π.Υ. Πάτρας, με τη συνδρομή πραγματογνωμόνων, διενήργησαν έλεγχο σε οικοτροφείο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, για τη διαπίστωση της νόμιμης και εύρυθμης λειτουργίας, της ποιότητας και επάρκειας των προσφερόμενων υπηρεσιών, καθώς και την διακρίβωση ή μη της ορθής διαχείρισης των εισοδημάτων των ενοίκων.

Ο έλεγχος των επιθεωρητών έφερε στο φως περιστατικά παράνομων καθηλώσεων, τα οποία λάμβαναν χώρα υπό την πλημμελή εποπτεία ενός επιστημονικά υπευθύνου που παρείχε οδηγίες… τηλεφωνικά. Παράλληλα, διαπιστώθηκε συστηματική οικονομική εκμετάλλευση των ενοίκων, με τη δομή να υπεξαιρεί συντάξεις ακόμη και… θανόντων, ενώ σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για τις συνθήκες θανάτου ασθενών και το προσωπικό της δομής, καθώς δεν διέθετε την απαιτούμενη εμπειρία.

Σοβαρές παραβάσεις στο οικοτροφείο της Δυτικής Ελλάδας

Βάσει των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν, των καταθέσεων που ελήφθησαν κατά την εξέταση προσώπων, καθώς και από τις διενεργηθείσες πραγματογνωμοσύνες, διαπιστώθηκαν τα εξής:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αμμουδάρα: Εκτέλεσε εν ψυχρώ νεαρό οδηγό που θεωρούσε υπεύθυνο για τον θάνατο του γιου του

-Ως προς την καταγγελλόμενη άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας σε ένοικο, επιβεβαιώθηκε η καθήλωση αυτού, ενώ κατά την εξέταση προσώπων προέκυψαν κι άλλες περιπτώσεις περιορισμού, οι οποίες δεν καταγράφηκαν στο τηρούμενο βιβλίο λογοδοσίας. Ο επιστημονικά υπεύθυνος δεν παρίστατο και δεν επόπτευε τους προαναφερόμενους περιορισμούς καθότι, διαβιεί στη νησιωτική Ελλάδα, εκπληρώνει μερικώς το έργο του και δίνει τηλεφωνικά ιατρικές οδηγίες τις οποίες υπογράφει στο βιβλίο λογοδοσίας σε μεταγενέστερο χρόνο.
-Το οικοτροφείο διενήργησε σημαντικού ύψους δαπάνες με χρήματα των ενοίκων (συντάξεις και επιδόματα) παρά το γεγονός ότι αυτές ήταν επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για την κάλυψη αναγκών του συνόλου των ενοίκων, όπως πχ είδη από σούπερ μάρκετ, γεύματα και άλλα, υιοθετήθηκε η πρακτική της «εκ περιτροπής» χρέωσης ποσών ανά ένοικο. Σημειώνεται ότι στην πλειοψηφία τους οι ένοικοι χαρακτηρίζονται από σοβαρή γνωστική ανεπάρκεια.
-Τα χρήματα των ενοίκων που παραδίδονταν στο οικοτροφείο από τον ταχυδρόμο, παραλαμβάνονταν από εργαζόμενους της δομής υπογράφοντας με τα αρχικά των δικαιούχων, χωρίς να διαθέτουν σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα (εξουσιοδότηση, συμβολαιογραφική πράξη, πληρεξούσιο), διαδικασία που ακολουθήθηκε και στην περίπτωση αποβιώσαντος ενοίκου για τον οποίο παραλήφθηκε η σύνταξή του 15 μέρες μετά τον θάνατό του.
-Ο πραγματογνώμονας ιατρός προχώρησε σε περαιτέρω διερεύνηση αναφορικά με τις συνθήκες θανάτου δύο ενοίκων καθώς και τις ενέργειες του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού. Συγκεκριμένα το νοσηλευτικό προσωπικό ενώ ήταν ενήμερο για τα συμπτώματα που παρουσίαζε ό ένας εκ των θανόντων ενοίκων κατά τις νυχτερινές ώρες, δεν ενημέρωσε τον ιατρό της δομής. Επιπροσθέτως ο εν λόγω γιατρός χορήγησε πιστοποιητικό στο οποίο αναγράφεται ως μέρος θανάτου το νοσοκομείο ενώ το ΕΚΑΒ βεβαιώνει εγγράφως ότι παρέλαβε από το οικοτροφείο τον ένοικο νεκρό.
-Κατόπιν ενημέρωσης από το κλιμάκιο ελέγχου, ο αρμόδιος Εισαγγελέας Πρωτοδικών εκκίνησε την διαδικασία υποβολής μίας (1) ενοίκου του οικοτροφείου σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης. Συγκεκριμένα διαπιστώθηκε από τους επιθεωρητές ότι οι εργαζόμενοι του οικοτροφείου ενεργώντας αυτοβούλως είχαν μεταφέρει μέρος της οικοσκευής που ανήκε στην υπέργηρη ένοικο (χωρίς οικογενειακό περιβάλλον), στο χώρο του οικοτροφείου δηλώνοντας ότι αποτελεί πάγιο εξοπλισμό της μονάδας.
-Αναζητήθηκαν πειθαρχικές ευθύνες που αφορούσαν σε ενέργειες ή/και παραλείψεις δύο υπαλλήλων ΟΤΑ α΄ βαθμού (κοινωνιολόγου και κοινωνικού λειτουργού) που είχαν εμπλακεί στην διαδικασία εισαγωγής ενοίκων στο οικοτροφείο.
-Ο υφιστάμενος Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας χρήζει άμεσης επικαιροποίησης.
Επιτυγχάνονται μερικώς οι στόχοι της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.
-Το προσωπικό δεν διαθέτει την απαιτούμενη επαγγελματική εμπειρία στο χώρο της ψυχικής υγείας.
-Οι εργαζόμενοι δεν είχαν προσκομίσει κατά την ημερομηνία πρόσληψής τους, τα απαραίτητα δικαιολογητικά προς απόδειξη λευκού ποινικού μητρώου.

Προτάσεις-Συστάσεις

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας προτείνει/συστήνει:

Στο Υπουργείο Υγείας:

Να προβεί σε νομοθετική ρύθμιση, ώστε κάθε δομή που δραστηριοποιείται στο χώρο της ψυχικής υγείας να συμπεριληφθεί στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του ν.4837/2021, όπως ισχύει.
Να προβεί στην έκδοση διευκρινιστικών εγκυκλίων ως προς τον τρόπο διαχείρισης των εισοδημάτων των ωφελούμενων που διαβιούν σε Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και ως προς την διαδικασία και τα εξουσιοδοτούμενα πρόσωπα για την παράδοση/παραλαβή προσωπικών αντικειμένων, ιδιωτικών εγγράφων και οικονομικών στοιχείων κατά την εισαγωγή των ενοίκων.

Στην Διοίκηση της εταιρείας

-Να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες με σκοπό την διασφάλιση της αξιοπρέπειας και σεβασμού της προσωπικότητας των ενοίκων και την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για την ποινική αξιολόγηση των διαλαμβανομένων σε αυτή.