Πώς να μειώσεις τον χρόνο στο κινητό χωρίς να αποκοπείς από τον κόσμο;

Πόσες φορές έχεις πει «θα το αφήσω σε λίγο» και τελικά έχεις παραμείνει μπροστά στην οθόνη πολύ περισσότερο από όσο υπολόγιζες;

Πόσες φορές έχεις πιάσει το κινητό σου για να ελέγξεις ένα μήνυμα και, χωρίς να το καταλάβεις, έχεις περάσει μισή ώρα βλέποντας βίντεο και αναρτήσεις στα social media;

Πόσες φορές έχεις πει «θα το αφήσω σε λίγο» και τελικά έχεις παραμείνει μπροστά στην οθόνη πολύ περισσότερο από όσο υπολόγιζες;

Το κινητό τηλέφωνο έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Μέσα από αυτό επικοινωνούμε με φίλους και συγγενείς, ενημερωνόμαστε για όσα συμβαίνουν στον κόσμο, εργαζόμαστε, οργανώνουμε τις υποχρεώσεις μας και διασκεδάζουμε. Ταυτόχρονα, όμως, η συνεχής παρουσία του μπορεί να περιορίσει τον χρόνο που αφιερώνουμε στην ξεκούραση, στις προσωπικές μας δραστηριότητες και στις ανθρώπινες σχέσεις.

Το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψουμε την τεχνολογία ούτε να εξαφανιστούμε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι να βρούμε μια ισορροπία, ώστε να χρησιμοποιούμε το κινητό επειδή πραγματικά το χρειαζόμαστε και όχι από συνήθεια.

Πώς μπορούμε, λοιπόν, να μειώσουμε τον χρόνο μπροστά στην οθόνη χωρίς να χάσουμε την επαφή με τους ανθρώπους και τις εξελίξεις γύρω μας;

Γιατί δυσκολευόμαστε να αφήσουμε το κινητό από τα χέρια μας;

Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι το κινητό καλύπτει πολλές διαφορετικές ανάγκες ταυτόχρονα. Μας προσφέρει επικοινωνία, ενημέρωση, ψυχαγωγία, αλλά και μια εύκολη διέξοδο όταν βαριόμαστε, αγχωνόμαστε ή θέλουμε να αποφύγουμε μια δύσκολη σκέψη.

Η συνήθεια να ελέγχουμε διαρκώς τις ειδοποιήσεις, τα μηνύματα και τις αναρτήσεις μπορεί να δημιουργήσει έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο. Κάθε φορά που έχουμε λίγα λεπτά ελεύθερου χρόνου, το χέρι μας πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο κινητό.

Παράλληλα, υπάρχει και ο φόβος ότι θα χάσουμε κάτι σημαντικό. Μια είδηση, μια συζήτηση, μια πρόσκληση ή μια εξέλιξη που αφορά τους φίλους μας. Αυτή η ανησυχία, γνωστή και ως FOMO (Fear of Missing Out), μπορεί να μας κρατά διαρκώς συνδεδεμένους.

Ωστόσο, το να είμαστε συνεχώς ενημερωμένοι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είμαστε περισσότερο συνδεδεμένοι με τους άλλους. Μερικές φορές, η διαρκής ενασχόληση με την οθόνη μάς απομακρύνει από όσα συμβαίνουν πραγματικά γύρω μας.

1. Δες πρώτα πόσο χρόνο περνάς πραγματικά στο κινητό

Πριν προσπαθήσεις να αλλάξεις τις συνήθειές σου, είναι χρήσιμο να γνωρίζεις πόσο χρόνο αφιερώνεις καθημερινά στη συσκευή σου.

Τόσο τα κινητά Android όσο και τα iPhone διαθέτουν εργαλεία που καταγράφουν τον χρόνο χρήσης και δείχνουν ποιες εφαρμογές καταναλώνουν τα περισσότερα λεπτά της ημέρας.

Μπορεί να διαπιστώσεις ότι περνάς περισσότερο χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από όσο νόμιζες ή ότι ελέγχεις το κινητό δεκάδες φορές χωρίς να υπάρχει κάποιος ουσιαστικός λόγος.

Δεν χρειάζεται να αισθανθείς ενοχές για αυτό. Στόχος είναι να αποκτήσεις μια πιο ξεκάθαρη εικόνα της καθημερινότητάς σου και να αποφασίσεις πού θέλεις να κάνεις αλλαγές.

2. Μην προσπαθήσεις να αλλάξεις τα πάντα από τη μία μέρα στην άλλη

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να αποφασίζουμε ξαφνικά ότι θα περιορίσουμε δραστικά τη χρήση του κινητού. Όταν όμως η συσκευή αποτελεί μέρος της εργασίας, της επικοινωνίας και της κοινωνικής μας ζωής, ένας υπερβολικά αυστηρός περιορισμός μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να διατηρηθεί.

Πιο αποτελεσματικό είναι να ξεκινήσεις σταδιακά.

Αν, για παράδειγμα, περνάς αρκετές ώρες καθημερινά σε εφαρμογές ψυχαγωγίας, μπορείς να μειώσεις αρχικά τον χρόνο κατά 15 ή 20 λεπτά. Στη συνέχεια, προσαρμόζεις τον στόχο ανάλογα με το τι λειτουργεί στην πράξη.

Μικρές αλλαγές που επαναλαμβάνονται καθημερινά μπορούν να γίνουν πιο εύκολα μέρος της ρουτίνας σου από μια απόφαση που απαιτεί απόλυτη πειθαρχία.

3. Κράτησε την επικοινωνία, περιόρισε την άσκοπη περιήγηση

Δεν είναι όλες οι χρήσεις του κινητού ίδιες. Άλλο να μιλάς με έναν φίλο που βρίσκεται μακριά και άλλο να περνάς μία ώρα κάνοντας ατελείωτη περιήγηση σε αναρτήσεις χωρίς να αναζητάς κάτι συγκεκριμένο.

Αντί να προσπαθήσεις να περιορίσεις συνολικά τη χρήση της συσκευής, ξεχώρισε τι πραγματικά έχει αξία για εσένα.

Μπορείς να διατηρήσεις τις εφαρμογές επικοινωνίας που χρησιμοποιείς για να μιλάς με την οικογένεια και τους φίλους σου, να ενημερώνεσαι σε συγκεκριμένες στιγμές της ημέρας και να περιορίσεις τον χρόνο σε εφαρμογές που ανοίγεις κυρίως από συνήθεια.

Έτσι, δεν χρειάζεται να αποκοπείς από τον κόσμο. Αντίθετα, μπορείς να αφιερώσεις περισσότερο χρόνο στις επικοινωνίες που έχουν πραγματικό νόημα.

4. Απενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις που δεν είναι απαραίτητες

Κάθε ειδοποίηση μπορεί να διακόψει αυτό που κάνεις και να σε οδηγήσει σε μια νέα περιήγηση στο κινητό.

Ένα μήνυμα από την οικογένειά σου ή μια επείγουσα κλήση μπορεί να είναι σημαντικά. Μια ειδοποίηση για κάθε νέα ανάρτηση, προσφορά ή βίντεο, όμως, δεν χρειάζεται απαραίτητα να εμφανίζεται στην οθόνη σου.

Δοκίμασε να απενεργοποιήσεις τις μη απαραίτητες ειδοποιήσεις και να κρατήσεις ενεργές εκείνες που αφορούν την εργασία, τις σημαντικές επαφές και τις καθημερινές σου ανάγκες.

Με αυτόν τον τρόπο, εσύ αποφασίζεις πότε θα ασχοληθείς με το κινητό, αντί να διακόπτεσαι συνεχώς από αυτό.

5. Βάλε μικρά όρια στις ώρες που χρησιμοποιείς το κινητό

Δεν είναι απαραίτητο να ορίσεις αυστηρούς κανόνες για ολόκληρη την ημέρα. Μπορείς να ξεκινήσεις με συγκεκριμένες στιγμές κατά τις οποίες θέλεις να είσαι λιγότερο εξαρτημένος από την οθόνη.

Για παράδειγμα:

Απόφυγε να ελέγχεις το κινητό αμέσως μόλις ξυπνήσεις.
Προσπάθησε να τρως χωρίς να παρακολουθείς παράλληλα βίντεο ή αναρτήσεις.
Άφησε τη συσκευή στην άκρη όταν συζητάς με φίλους ή την οικογένειά σου.
Δημιούργησε μια μικρή περίοδο χωρίς οθόνες πριν από τον ύπνο.
Όταν βγαίνεις για έναν περίπατο, δοκίμασε να μην ελέγχεις διαρκώς τις ειδοποιήσεις.
Αυτές οι μικρές περίοδοι δεν χρειάζεται να είναι μεγάλες για να σου δώσουν την ευκαιρία να ασχοληθείς περισσότερο με όσα συμβαίνουν γύρω σου.

6. Αντικατάστησε τη συνήθεια, μην αφήσεις απλώς ένα κενό

Πολλές φορές πιάνουμε το κινητό επειδή δεν ξέρουμε τι άλλο να κάνουμε για λίγα λεπτά. Αν περιορίσουμε αυτή τη συνήθεια χωρίς να βρούμε μια εναλλακτική δραστηριότητα, είναι πιθανό να επιστρέψουμε γρήγορα στην προηγούμενη συμπεριφορά.

Αντί να ανοίγεις αυτόματα μια εφαρμογή όταν έχεις ελεύθερο χρόνο, μπορείς να δοκιμάσεις να διαβάσεις μερικές σελίδες ενός βιβλίου, να ακούσεις μουσική, να κάνεις έναν σύντομο περίπατο ή να τηλεφωνήσεις σε κάποιον που έχεις καιρό να ακούσεις.

Ακόμη και μια μικρή καθημερινή δραστηριότητα, όπως το να φροντίσεις τα φυτά σου, να μαγειρέψεις ή να ασχοληθείς με ένα χόμπι, μπορεί να σου προσφέρει έναν διαφορετικό τρόπο να αξιοποιήσεις τον χρόνο σου.

Το σημαντικό είναι να μη βλέπεις τον περιορισμό του κινητού ως στέρηση, αλλά ως ευκαιρία να ξαναδώσεις χώρο σε άλλες πλευρές της ζωής σου.

7. Μην αφήνεις τα social media να καθορίζουν τη διάθεσή σου

Η συνεχής έκθεση σε εικόνες, ειδήσεις και στιγμιότυπα από τη ζωή άλλων ανθρώπων μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δική μας καθημερινότητα.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βλέπουμε συχνά επιλεγμένες στιγμές από τη ζωή των άλλων και όχι ολόκληρη την πραγματικότητά τους. Οι διακοπές, οι επιτυχίες και οι όμορφες στιγμές που εμφανίζονται στην οθόνη δεν αποτυπώνουν απαραίτητα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε άνθρωπος.

Αν παρατηρείς ότι η περιήγηση σε συγκεκριμένους λογαριασμούς σε κάνει να αισθάνεσαι πίεση, ανεπάρκεια ή δυσαρέσκεια, μπορείς να επιλέξεις πιο συνειδητά τι παρακολουθείς.

Δεν χρειάζεται να διαγράψεις τους λογαριασμούς σου. Μπορείς, όμως, να σταματήσεις να ακολουθείς περιεχόμενο που σε επιβαρύνει και να επιλέξεις εκείνο που σε ενημερώνει, σε εμπνέει ή σε ψυχαγωγεί πραγματικά.

Φωτογραφία: unsplash

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Άνδρας ανασύρθηκε χωρίς τις αισθήσεις του από φλεγόμενο φανοποιείο

8. Η πραγματική επικοινωνία δεν χρειάζεται πάντα οθόνη

Το κινητό μάς επιτρέπει να επικοινωνούμε με ανθρώπους που βρίσκονται μακριά, κάτι που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματά του. Δεν αντικαθιστά, ωστόσο, όλες τις μορφές ανθρώπινης επαφής.

Ένας περίπατος με έναν φίλο, ένας καφές με έναν συγγενή ή μια συζήτηση χωρίς συνεχείς διακοπές μπορούν να μας βοηθήσουν να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας.

Αν δεν υπάρχει δυνατότητα για συχνές συναντήσεις, μπορείς να διατηρήσεις την επικοινωνία με μηνύματα και βιντεοκλήσεις, χωρίς να αισθάνεσαι υποχρεωμένος να παρακολουθείς τα πάντα στα social media.

Η ουσία δεν είναι πόσες ώρες είσαι συνδεδεμένος, αλλά αν οι τρόποι επικοινωνίας που επιλέγεις σε βοηθούν να διατηρείς τις σχέσεις που έχουν σημασία για εσένα.

Μπορούμε τελικά να χρησιμοποιούμε λιγότερο το κινητό χωρίς να χάνουμε την επαφή με τον κόσμο;

Η απάντηση είναι ναι, αρκεί να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη χρήση του.

Το κινητό δεν είναι από μόνο του ούτε καλό ούτε κακό. Είναι ένα εργαλείο που μας προσφέρει σημαντικές δυνατότητες, αλλά χρειάζεται να έχει τη θέση που εξυπηρετεί τις δικές μας ανάγκες και όχι να καθορίζει κάθε ελεύθερη στιγμή μας.

Δεν χρειάζεται να απαντάμε σε κάθε ειδοποίηση αμέσως, να γνωρίζουμε κάθε εξέλιξη τη στιγμή που συμβαίνει ή να είμαστε διαθέσιμοι όλο το εικοσιτετράωρο. Μπορούμε να ενημερωνόμαστε, να επικοινωνούμε και να συμμετέχουμε στην ψηφιακή ζωή, διατηρώντας παράλληλα χρόνο για ξεκούραση, προσωπικές δραστηριότητες και ουσιαστικές σχέσεις.

Ίσως, τελικά, το σημαντικότερο βήμα να είναι να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε κάθε φορά που πιάνουμε το κινητό: «Το χρειάζομαι πραγματικά αυτή τη στιγμή ή απλώς το κάνω από συνήθεια;».

Η απάντηση μπορεί να μας βοηθήσει να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία πιο συνειδητά και να θυμηθούμε ότι η ζωή δεν περιορίζεται σε όσα εμφανίζονται στην οθόνη μας.