Προσφυγή κατά των νέων δασμών Τραμπ λίγες μόλις ώρες μετά την εφαρμογή τους

Η νομική διαμάχη και τα επιχειρήματα της προσφυγής

Η ακύρωση των παγκόσμιων δασμών της «ημέρας απελευθέρωσης» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τη δικαστική εξουσία προκάλεσε ισχυρό πλήγμα στον πυρήνα της εμπορικής του ατζέντας. Όμως, ορισμένοι ειδικοί σε θέματα διεθνούς εμπορίου εκτιμούν ότι η νέα δέσμη δασμών κινδυνεύει να έχει την ίδια τύχη, καθώς η πρώτη νομική αμφισβήτηση είναι ήδη γεγονός. Η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε την Παρασκευή εκτεταμένους δασμούς σε εμπορεύματα που προέρχονται από περισσότερες από 80 χώρες, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένοι εμπορικοί εταίροι απέτυχαν να απαγορεύσουν αποτελεσματικά τις πρακτικές καταναγκαστικής εργασίας.

Οι νέοι δασμοί Τραμπ καλύπτουν εταίρους που αντιπροσωπεύουν το 99,4% του αμερικανικού εμπορίου. Ενεργοποιήθηκαν βάσει του Άρθρου 301 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, μιας διάταξης που επιτρέπει στην αμερικανική κυβέρνηση να επιβάλλει εισαγωγικούς δασμούς ως απάντηση σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Αν και το Άρθρο 301 έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από διάφορες αμερικανικές κυβερνήσεις –περιλαμβανομένης της πρώτης θητείας Τραμπ κατά της Κίνας– η σημερινή χρήση του είναι εντελώς διαφορετική. Όπως ανακοινώθηκε από τον Πίτερ Χάρελ, επισκέπτη ερευνητή στο Ινστιτούτο Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου του Νομικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Τζόρτζταουν, ο Αμερικανός πρόεδρος μεταχειρίζεται το νομοθέτημα με έναν θεμελιωδώς πρωτόγνωρο τρόπο.

Σύμφωνα με τον Χάρελ, το Άρθρο 301 δεν σχεδιάστηκε ποτέ ώστε ο πρόεδρος να προβαίνει σε καθολική αναθεώρηση των δασμολογικών πινάκων επιβάλλοντας μόνιμες επιβαρύνσεις. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί βέβαιο πως η νέα αυτή πρωτοβουλία μπορεί να ακυρωθεί δικαστικά. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει το Άρθρο 301 ως κομβικό εργαλείο για την επιβολή περαιτέρω δασμών. Την Παρασκευή δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν αμέσως έρευνα βάσει του Άρθρου 301 σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως αντίποινα για τα βαριά πρόστιμα που επιβλήθηκαν σε αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς. Αυτή η κίνηση αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα μιας σειράς επιθετικών εμπορικών μέτρων, στις οποίες περιλαμβάνονται η επιβολή δασμών 25% στις εισαγωγές από τη Βραζιλία –επίσης μέσω του Άρθρου 301– καθώς και οι εξαγγελίες για επιβάρυνση 50% σε ορισμένα προϊόντα από τον Καναδά.

Η νομική διαμάχη και τα επιχειρήματα της προσφυγής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χανιά: Θλίψη στον Δήμο Κισσάμου για τον θάνατο του Γιώργου Θεοδωράκη

Η δικαστική μάχη ξεκίνησε χωρίς καμία καθυστέρηση. Μόλις λίγες ώρες μετά τη θέση σε ισχύ των μέτρων, δύο μικρές αμερικανικές επιχειρήσεις κατέθεσαν προσφυγή, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το Άρθρο 301 ως πρόσχημα για να ανασυστήσει το ίδιο παγκόσμιο δασμολογικό καθεστώς που ακύρωσε το Ανώτατο Δικαστήριο πέντε μήνες νωρίτερα. Η νέα αγωγή, που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου των ΗΠΑ, σημειώνει ότι οι δασμοί του Άρθρου 301 τέθηκαν σε εφαρμογή ακριβώς τη στιγμή που έληγε μια άλλη δέσμη επιβαρύνσεων.

Εκείνοι οι προσωρινοί δασμοί είχαν θεσπιστεί βάσει του Άρθρου 122 του ίδιου νόμου του 1974 και είχαν ανακοινωθεί λίγες μόλις ώρες μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της 20ής Φεβρουαρίου, η οποία έκρινε παράνομους τους παγκόσμιους δασμούς. Τότε, το ανώτατο δικαστικό όργανο είχε αποφανθεί ότι ο Νόμος περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (IEEPA), τον οποίο επικαλέστηκε ο πρόεδρος για να επιβάλει μονομερώς επιβαρύνσεις σχεδόν σε κάθε χώρα, δεν παρείχε τη σχετική εξουσιοδότηση. Η προσφυγή της Παρασκευής υποστηρίζει ότι οι νέοι δασμοί Τραμπ, αν και φαινομενικά στοχεύουν στην αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας, έχουν σχεδιαστεί για να διατηρήσουν ουσιαστικά το ίδιο ευρύ καθεστώς που κρίθηκε μη εξουσιοδοτημένο από το Κογκρέσο. Στο κείμενο της προσφυγής τονίζεται ότι το Άρθρο 301 δεν αποτελεί αυτόνομη άδεια φορολόγησης του συνόλου των εισαγωγών από όλους τους εμπορικούς εταίρους με συντελεστές που επιλέχθηκαν απλώς για να αναπαραγάγουν το ακυρωθέν καθεστώς του IEEPA.

Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι δεν προσπαθεί απλώς να αναστήσει την πολιτική της «ημέρας απελευθέρωσης». Υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας αποτελεί ζήτημα στο οποίο ο πρόεδρος Τραμπ εστιάζει εδώ και πολλά χρόνια. Όσο για το timing της απόφασης, ο ίδιος αξιωματούχος υποστήριξε ότι η εφαρμογή τη δεδομένη στιγμή έγινε για την αποφυγή περαιτέρω γραφειοκρατικής πολυπλοκότητας. Εκπρόσωπος του Γραφείου του Αντιπροσώπου Εμπορίου των ΗΠΑ (USTR) δεν ανταποκρίθηκε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.

Τι εκτιμούν νομικοί και αναλυτές του εμπορίου

Την νομική εκπροσώπηση των εναγόντων ανέλαβε το Liberty Justice Center, η μη κερδοσκοπική νομική οργάνωση που είχε εκπροσωπήσει με επιτυχία τους προσφεύγοντες και στην υπόθεση κατά της χρήσης του IEEPA. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να διατηρεί μια προαποφασισμένη παγκόσμια δασμολογική πολιτική μεταβαίνοντας απλώς από το ένα νομοθέτημα στο άλλο. Σύμφωνα με την Κίμπερλι Κλόσινγκ, καθηγήτρια φορολογικού δικαίου στη Νομική Σχολή του UCLA και ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Peterson, οι δασμοί του Άρθρου 301 είναι ολοφάνερα παράνομοι. Η Κλόσινγκ επισημαίνει ότι η επίκληση της καταναγκαστικής εργασίας συνιστά απλό πρόσχημα, ενώ δεν υπάρχει καμία ένδειξη που να συνδέει ένα τέτοιο εμπορικό μέτρο με τον δεδηλωμένο στόχο πολιτικής.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Άλαν Γουλφ, επίσης ανώτερος ερευνητής στο ινστιτούτο PIIE, σημείωσε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο πιθανότατα θα ακυρώσει τους συγκεκριμένους δασμούς. Για να ενεργοποιηθεί η εξουσία επιβολής αντίμετρων του Άρθρου 301, πρέπει να αποδειχθεί ότι οι ενέργειες μιας χώρας επιβαρύνουν το αμερικανικό εμπόριο. Αυτή η προϋπόθεση δεν πληρούται με σαφήνεια για τις δεκάδες στοχευμένες χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το σύνολο των αμερικανικών εισαγωγών.

Υπάρχουν ωστόσο και διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Γκρέτα Πάις, πρώην γενική σύμβουλος του USTR και εταίρος στην εταιρεία Wiley Rein, εμφανίστηκε πιο επιφυλακτική, δηλώνοντας ότι η κυβέρνηση ακολούθησε τις προβλεπόμενες νομικές διαδικασίες. Η ίδια εκτιμά ότι το διατυπωμένο πλαίσιο του νόμου παρέχει μεγάλη ευελιξία στην εκτελεστική εξουσία, καθιστώντας δύσκολη την αμφισβήτησή του στα δικαστήρια. Την ίδια ώρα, ο Άντριου Σισιλιάνο, επικεφαλής του τομέα εμπορίου και τελωνείων της KPMG στις ΗΠΑ, σημείωσε ότι λόγω του εκτεταμένου ιστορικού εφαρμογής του Άρθρου 301, οι νέοι δασμοί Τραμπ ενδέχεται να είναι πιο δύσκολο να ανατραπούν. Κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις οφείλουν να προγραμματίζουν τη δραστηριότητά τους με βάση τα δεδομένα που ισχύουν σήμερα, αντί να προσδοκούν μια άμεση ακύρωση ή τροποποίησή τους.

newsbomb.gr