Σαν σήμερα το 1822: Όταν ο οθωμανικός στόλος έφτασε στη Σούδα – Τι συνέβαινε τότε στην επαναστατημένη Κρήτη

Η 30ή Σεπτεμβρίου συνδέεται με μια κρίσιμη φάση της Κρητικής Επανάστασης, όταν νέες οθωμανικές δυνάμεις έφτασαν στη Σούδα και κινήθηκαν προς τον Αποκόρωνα και τα Σφακιά

Η 30ή Σεπτεμβρίου 1822 βρίσκει την Κρήτη σε πόλεμο.

Η Ελληνική Επανάσταση είχε εξαπλωθεί στο νησί, οι Κρητικοί επαναστάτες συνέχιζαν να αντιστέκονται, αλλά η Οθωμανική Αυτοκρατορία ενίσχυε συνεχώς τις δυνάμεις της με στόχο να καταστείλει την εξέγερση.

Και η Σούδα, χάρη στο ασφαλές φυσικό λιμάνι και το φρούριό της, βρέθηκε στο επίκεντρο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με το επίσημο ιστορικό αρχείο της Περιφέρειας Κρήτης για την Επανάσταση του 1821, στις 23 ή 24 Σεπτεμβρίου 1822 είχε ήδη φτάσει στον κόλπο της Σούδας τμήμα του οθωμανικού στόλου, προερχόμενο από την Κωνσταντινούπολη μέσω Πελοποννήσου. Στις 30 Σεπτεμβρίου κατέφθασε και το υπόλοιπο τμήμα του στόλου.

Η Κρήτη πολεμούσε ήδη για περισσότερο από έναν χρόνο

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Άνω Λιόσια: Βίντεο ντοκουμέντο από τη στιγμή του ξυλοδαρμού της δασκάλας -Σκληρές εικόνες

Η επανάσταση στην Κρήτη είχε ξεκινήσει από το 1821 και είχε αποκτήσει σημαντικές εστίες αντίστασης, ιδιαίτερα στις ορεινές περιοχές.

Όμως οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Οι επαναστάτες αντιμετώπιζαν ισχυρές οθωμανικές δυνάμεις, ενώ η γεωγραφική απομόνωση του νησιού δυσκόλευε τον ανεφοδιασμό και την ενίσχυσή τους.

Μέχρι το 1822 η Υψηλή Πύλη είχε ζητήσει και τη συνδρομή του Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου για την καταστολή της Κρητικής Επανάστασης.

Χιλιάδες στρατιώτες είχαν αποβιβαστεί στη Σούδα από τον Μάιο

Η μεγάλη αλλαγή στις ισορροπίες είχε συμβεί λίγους μήνες νωρίτερα.

Στις 28 Μαΐου 1822 ο αιγυπτιακός στόλος είχε φτάσει στη Σούδα. Η επίσημη ιστορική καταγραφή αναφέρει περίπου 10.000 στρατιώτες και 500 ιππείς, υπό τον Χασάν πασά.

Η επέμβαση αυτή αύξησε σημαντικά τη στρατιωτική πίεση στους επαναστάτες.

Ακολούθησαν σκληρές συγκρούσεις. Στις 12 Ιουνίου έγινε ολοήμερη μάχη στα Τσικαλαριά, έξω από τη Σούδα, ενώ τον Αύγουστο ο οθωμανικός στρατός κινήθηκε προς τα ορεινά χωριά των Λευκών Ορέων και κατέστρεψε, μεταξύ άλλων, τους Λάκκους και το Θέρισο.

Τι έγινε στις 30 Σεπτεμβρίου

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό «σαν σήμερα».

Μετά την άφιξη του πρώτου τμήματος του οθωμανικού στόλου στις 23 ή 24 Σεπτεμβρίου, στις 30 Σεπτεμβρίου έφτασε στη Σούδα και ο υπόλοιπος στόλος.

Οι δυνάμεις που αποβιβάστηκαν ενώθηκαν με τοπικά οθωμανικά στρατεύματα και ξεκίνησαν επιχείρηση προς τον Αποκόρωνα και τα Λευκά Όρη, με απώτερο στόχο να φτάσουν στα Σφακιά, μία από τις σημαντικότερες εστίες της επανάστασης.

Η πορεία τους όμως δεν εξελίχθηκε όπως σχεδιαζόταν.

Οι επαναστάτες τούς σταμάτησαν στο Μελιδόνι

Στο Μελιδόνι Αποκορώνου οι κρητικές επαναστατικές δυνάμεις προέβαλαν ισχυρή αντίσταση.

Η σύγκρουση καταγράφεται ως Μάχη του Μελιδονίου και είχε ως αποτέλεσμα οι οθωμανικές δυνάμεις να αναγκαστούν να υποχωρήσουν, αντί να συνεχίσουν την προέλασή τους προς τα Σφακιά.

Έτσι, η άφιξη νέων στρατευμάτων στη Σούδα δεν οδήγησε αυτομάτως στην εξουδετέρωση της κρητικής αντίστασης.

Γιατί η Σούδα είχε τόσο μεγάλη σημασία

Για έναν στρατό που έφτανε στην Κρήτη από τη θάλασσα, η Σούδα αποτελούσε εξαιρετικά σημαντικό σημείο.

Το προστατευμένο λιμάνι επέτρεπε την άφιξη πλοίων, στρατευμάτων και εφοδίων, ενώ από εκεί μπορούσαν να οργανωθούν επιχειρήσεις προς τα Χανιά, τον Αποκόρωνα και τα Λευκά Όρη.

Γι’ αυτό και η περιοχή εμφανίζεται επανειλημμένα στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του 1822.

Η Επανάσταση της Κρήτης δεν τελείωσε το 1822

Παρά τη μεγάλη πίεση από τις οθωμανικές και αιγυπτιακές δυνάμεις, η αντίσταση συνεχίστηκε.

Η αιγυπτιακή επέμβαση άλλαξε σημαντικά τους συσχετισμούς και τα επόμενα χρόνια η επανάσταση πέρασε σε εξαιρετικά δύσκολη φάση. Η πρώτη μεγάλη επαναστατική περίοδος στην Κρήτη τοποθετείται έως το 1824.

Και παρά τον αγώνα των Κρητικών, η Κρήτη δεν εντάχθηκε στο πρώτο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Θα χρειαζόταν σχεδόν ακόμη ένας αιώνας εξεγέρσεων, πολιτικών ανατροπών και αγώνων μέχρι την οριστική ένωση του νησιού με την Ελλάδα το 1913.

Έτσι, η 30ή Σεπτεμβρίου 1822 δεν είναι απλώς η ημερομηνία άφιξης ενός στόλου στη Σούδα. Είναι ένα στιγμιότυπο από έναν αγώνα που στην Κρήτη θα κρατούσε, με διαφορετικές μορφές, για πολλές ακόμη δεκαετίες.

Με πληροφορίες από Κρητική Επανάσταση 1821