Σαββάκης στο Cretaone: Η αθέατη βία στην Κρήτη πίσω από τις κλειστές πόρτες

Τι δήλωσε ο Καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Μάνος Σαββάκης στο Cretaone

«Η βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση ούτε μεμονωμένο περιστατικό, αλλά κοινωνικό φαινόμενο που συντηρείται όταν το περιβάλλον σιωπά ή την ανέχεται», δήλωσε ο καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, κ. Μάνος Σαββάκης.

Σε σχετικές δηλώσεις στο Cretaone, ο κ. Σαββάκης έκανε λόγο για την αθέατη βία που αρχίζει να «σπάει», τα θύματα και τα τραύματα που μένουν αλλά και πως η επένδυση στη νέα γενιά αποτελεί κλειδί για την αποτροπή της βίας και την συνολικότερη μείωση του φαινομένου. 

Η αντίληψη περί… ιδιοκτησίας

Είναι ένα αρκετά σύνθετο ζήτημα η βία, σύμφωνα με τον κ. Σαββάκη, καθώς τέτοια φαινόμενα αυτά συνδέονται με δομές προσωπικότητας των δραστών, αλλά κυρίως με κοινωνικά περιβάλλοντα που καλλιεργούν την πατριαρχική αντίληψη της «ιδιοκτησίας».

Σε ορισμένες τοπικές κοινωνίες στην Κρήτη, όπως επισημαίνει, η αντίληψη «αυτό είναι δικό μου και κάνω ό,τι θέλω» μπορεί να αφορά τα χωράφια και τα κοπάδια, αλλά συχνά επεκτείνεται και στα παιδιά και στις γυναίκες.

Τα φαινόμενα αυτά υπήρχαν πάντα, συχνά πίσω από κλειστές πόρτες. Αυτό που αλλάζει σήμερα δεν είναι απαραίτητα η συχνότητά τους, αλλά το γεγονός ότι έρχονται ευκολότερα στο φως.

«Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς και τη δικαιοσύνη ενισχύει αυτή τη στάση. Πολλά θύματα γνωρίζουν ότι μια καταγγελία μπορεί να μην οδηγήσει σε ουσιαστική προστασία, ότι θα επιστρέψουν στο ίδιο κακοποιητικό περιβάλλον, στιγματισμένα και εκτεθειμένα με αποτέλεσμα η βία να αναπαράγεται», υπογραμμίζει ο κ. Σαββάκης.

Όσο η αντίληψη της αποσιώπησης διαιωνίζεται και δεν σπάει από τις νεότερες γενιές μπορεί υπό προϋποθέσεις να φέρνει τέτοια αποτελέσματα κακοποίησεων, παραβιάσεων, τα οποία οδηγούν μέχρι και σε ακραίες εκδοχές βίαιων περιστατικών.

freepik

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Έφυγε από την ζωή μόλις 64 ετών ο αξιωματικός ε.α. της Πυροσβεστικής Χρήστος Μπουραντάς

Οι πιο ευάλωτοι και τα τραύματα που μένουν

Αναφορικά με τις ομάδες που πλήττονται περισσότερο και δέχονται κακοποιητικές συμπεριφορές, ο κ. Σαββάκης αναφέρθηκε στις γυναίκες, στα παιδιά αλλά ακόμα και σε άτομα που έχουν περιορισμένες επιλογές διαφυγής.

Συγκεκριμένα δήλωσε τα εξής:

«Οι γυναίκες πλήττονται δυσανάλογα σε όλες τις ηλικίες και μάλιστα με διάφορες κακοποιητικές συμπεριφορές, καθώς υπάρχει μια συνολικότερη υποτίμηση της προσωπικότητάς τους».

 Τα παιδιά και ιδιαίτερα όσα ανήκουν στην κατηγορία των ΑμεΑ βρίσκονται σε ακόμη πιο ευάλωτη θέση.

Επίσης, άνθρωποι με περιορισμένες δυνατότητες διαφυγής, οικονομικής ή κοινωνικής, εγκλωβίζονται σε κακοποιητικά πλαίσια χωρίς διέξοδο».

«Τέτοιες συμπεριφορές δημιουργούν τραυματικές εμπειρίες σε βαθμό που η προσωπικότητα πολύ δύσκολα μπορεί μετά να ανακάμψει στην πορεία», σημειώνει.

Όπως εξηγεί στο Cretaone, «η κακοποίηση αφήνει τραύματα που επηρεάζουν την προσωπικότητα και τη ζωή των ανθρώπων σε βάθος χρόνου, συχνά οδηγώντας στην αναπαραγωγή του φαινομένου από γενιά σε γενιά». 

Αυτό που χρειάζεται δηλαδή είναι μια υποστήριξη και από την τοπική κοινότητα και τα δίκτυα κοινωνικής, ψυχολογικής και οικονομικής υποστήριξης, έτσι ώστε να μπορέσουν αυτοί οι άνθρωποι να ξεφύγουν από αυτή την βαναυσότητα μέσα στο σπίτι.

freepik

Η ευθύνη είναι συλλογική προς τη μείωση του φαινομένου

Παρότι το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα βοήθησε αρκετά ώστε οι καταγγελίες να γίνονται πιο συχνά, η απόσταση ανάμεσα στην καταγγελία και την απόφαση η υπόθεση να πάρει το δρόμο της δικαιοσύνης και την ουσιαστική δικαίωση παραμένει μεγάλη.

Οι νόμοι, όπως τονίζει ο κ. Σαββάκης, δεν αρκούν από μόνοι τους, πρέπει να καταλάβουν οι πολίτες ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν είναι επιτρεπτές και ότι όποιος σηκώσει το χέρι του δεν θα μείνει ατιμώρητος.

Απαιτείται συλλογική δράση: σχολεία, πανεπιστήμια, τοπική αυτοδιοίκηση, κοινωνικές υπηρεσίες, επιστημονικοί φορείς και θεσμοί της τοπικής κοινωνίας οφείλουν να εμπλακούν ενεργά ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προυποθέσεις αποτροπής κάθε μορφής βίας. Η πρόληψη, η ενημέρωση και η στήριξη των θυμάτων δεν είναι κόστος, αλλά επένδυση.

Κατέληξε εξηγώντας τον λόγο που χρειάζονται οι κοινωνικοί επιστήμονες, οι ψυχολόγοι, οι κοινωνιολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί, που δεν είναι άλλος από το να μπαίνουν μέσα στην τοπική κοινωνία και να αλλάζουν σιγά σιγά τις συνειδήσεις των ανθρώπων, έτσι ώστε η κουλτούρα της αποσιώπησης και της συγκάλυψης να παρέλθουν ουσιαστικά.

«Η βία και η σεξουαλική κακοποίηση, λοιπόν, δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Είναι κοινωνικό ζήτημα και ευθύνη όλων μας. Κάθε φορά που σιωπούμε, επιτρέπουμε τη συνέχισή της».