Σεισμός στην Ιεράπετρα: Ξύπνησαν μνήμες από την καταστροφή στο Αρκαλοχώρι – Παραμένουν ανοικτές οι… «πλήγες»

Ο Δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου μιλά για καθυστερήσεις, γραφειοκρατία και έλλειψη πολιτικής βούλησης

Ανοιχτές παραμένουν οι πληγές στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας 4 χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό στο Αρκαλοχώρι, με τις καθυστερήσεις στην αποκατάσταση, τα γραφειοκρατικά εμπόδια και την έλλειψη συντονισμού να εξακολουθούν να ταλαιπωρούν κατοίκους και επαγγελματίες στην περιοχή, υπογράμμισε, μιλώντας στο CRETAONE 102,3, με αφορμή τον ισχυρό σεισμό που σημειώθηκε νωρίς το πρωί της Παρασκευής νοτιοανατολικά της Ιεράπετρας, ο Δήμαρχος Βασίλης Κεγκέρογλου.

Συνεχής σεισμική δραστηριότητα και ανάγκη επαγρύπνησης

Ο κ. Κεγκέρογλου μιλώντας στην εκπομπή Newsroom και στον Γιάννη Ραψομανίκη, τόνισε ότι ήταν ξύπνιος την ώρα της σεισμικής δόνησης και ότι άμεσα επικοινώνησε με τον δήμαρχο Ιεράπετρας Μανώλη Φραγκούλη, προκειμένου να εκφράσει τη στήριξή του αλλά και να μεταφέρει εμπειρίες από τη διαχείριση αντίστοιχων φαινομένων. Όπως σημείωσε, οι τοπικές αρχές κινητοποιήθηκαν γρήγορα, με τους αντιδημάρχους να επιχειρούν να σχηματίσουν μια πρώτη εικόνα της κατάστασης.

Ο σεισμός αυτός, ωστόσο, δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. Σύμφωνα με τον κ. Κεγκέρογλου, το προηγούμενο διάστημα είχε καταγραφεί μια σειρά σεισμικών δονήσεων, γεγονός που καταδεικνύει ότι η περιοχή βρίσκεται σε διαρκή σεισμική δραστηριότητα. Αν και η τελευταία δόνηση είχε μεγαλύτερη ένταση, το θετικό στοιχείο είναι ότι το επίκεντρο εντοπίστηκε εντός της θαλάσσιας περιοχής και σε σημαντικό εστιακό βάθος, περίπου 210 χιλιομέτρων, γεγονός που πιθανώς περιόρισε τις επιπτώσεις.

Παρά ταύτα, ο δήμαρχος ήταν κατηγορηματικός ως προς το ζήτημα της πρόβλεψης: «Κανείς σεισμολόγος δεν μπορεί να προβλέψει τι θα ακολουθήσει». Η επιστημονική κοινότητα αποφεύγει τέτοιες εκτιμήσεις, ενώ η εμπειρία έχει δείξει ότι ακόμη και όταν ένα φαινόμενο φαίνεται να εκτονώνεται, μπορεί να ακολουθήσει ισχυρότερος σεισμός.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Λασίθι: Βίντεο από τη στιγμή των 5,7 Ρίχτερ

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Αρκαλοχωρίου. Όπως υπενθύμισε ο κ. Κεγκέρογλου, μετά τον σεισμό της 4ης Ιουλίου, μεγέθους 5,4 Ρίχτερ, επικράτησε η εκτίμηση ότι επρόκειτο για τον κύριο σεισμό και ότι η κατάσταση είχε εκτονωθεί. Ωστόσο, λίγους μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο, σημειώθηκε ο καταστροφικός σεισμός που έπληξε την περιοχή, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές και αφήνοντας βαθιές πληγές που παραμένουν έως σήμερα.

Αυτή η εμπειρία, όπως τόνισε, επιβάλλει μια στάση επιφυλακής. «Πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι ενώ οι καθησυχαστικές δηλώσεις έχουν σημασία για την ψυχολογία των πολιτών, οι αρμόδιοι φορείς δεν πρέπει να επαναπαύονται.

Πρόληψη, εκπαίδευση και η σημασία της ετοιμότητας

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της πρόληψης και της εκπαίδευσης. Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι τα μέτρα προσεισμικού ελέγχου, τόσο πρώτου όσο και δεύτερου βαθμού, καθώς και η εκπαίδευση μαθητών και εκπαιδευτικών, αποδείχθηκαν καθοριστικής σημασίας.

Στο Αρκαλοχώρι, παρά το γεγονός ότι τα σχολεία λειτουργούσαν την ημέρα του μεγάλου σεισμού, η αντίδραση ήταν υποδειγματική και δεν υπήρξαν τραυματισμοί. Όπως επεσήμανε, αυτό οφείλεται στις ασκήσεις ετοιμότητας που είχαν προηγηθεί, αλλά και στη γενικότερη κινητοποίηση που είχε υπάρξει το διάστημα πριν από το καταστροφικό γεγονός.

Η εμπειρία αυτή αναδεικνύει ότι η πρόληψη δεν αποτελεί απλώς θεωρητική έννοια, αλλά πρακτικό εργαλείο προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Η εκπαίδευση, ιδιαίτερα σε σχολικές μονάδες, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε κρίσιμες στιγμές, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο τραυματισμών και πανικού.

Αποκατάσταση με καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια

Ωστόσο, παρά τα θετικά παραδείγματα στην πρόληψη, η εικόνα στην αποκατάσταση των ζημιών παραμένει προβληματική. Ο κ. Κεγκέρογλου έκανε λόγο για σημαντικές καθυστερήσεις, αποδίδοντάς τες κυρίως στη γραφειοκρατία και στην έλλειψη πολιτικής βούλησης.

Στον τομέα των σχολικών υποδομών, υπήρξε σημαντική καθυστέρηση στον καθορισμό αρμοδιοτήτων, γεγονός που οδήγησε σε απώλεια πολύτιμου χρόνου. Παρά τα εμπόδια, έχουν πλέον δρομολογηθεί έργα αποκατάστασης, όπως η ανακατασκευή του Δημοτικού Σχολείου Θραψανού, ενώ έχει προχωρήσει και η αγορά οικοπέδου για τη δημιουργία νέου σχολείου. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, η διαδικασία επιβαρύνθηκε από γραφειοκρατικά εμπόδια, όπως οι μεγάλες καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις ακινήτων.

Σημαντικά προβλήματα καταγράφονται και στον ιδιωτικό τομέα. Περίπου 3.500 κατοικίες χαρακτηρίστηκαν «κίτρινες», ενώ περίπου 600 «κόκκινες». Οι τελευταίες πρέπει να κατεδαφιστούν πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία ανακατασκευής, ωστόσο η πρόοδος είναι εξαιρετικά αργή. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει πρόθεση χρηματοδότησης για τις κατεδαφίσεις, δεν έχει ακόμη εκταμιευθεί το απαιτούμενο ποσό.

Στις «κίτρινες» κατοικίες, η κατάσταση είναι επίσης προβληματική. Από τις χιλιάδες περιπτώσεις, έχουν εκδοθεί μόλις περίπου 500 άδειες επισκευής. Η υποστελέχωση των υπηρεσιών και οι χρονοβόρες διαδικασίες επιδεινώνουν την κατάσταση, ενώ η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων ασκεί πρόσθετη πίεση στους ιδιοκτήτες.

Ο δήμαρχος άσκησε έντονη κριτική για την αδυναμία επιτάχυνσης των διαδικασιών, προτείνοντας την αξιοποίηση μηχανικών με συμβάσεις έργου και αμοιβή ανά υπόθεση. Όπως ανέφερε, η πρόταση αυτή δεν υιοθετήθηκε, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται η καθυστέρηση.

Το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα έντονο. Πολλοί κάτοικοι εξακολουθούν να διαμένουν σε ακατάλληλες κατοικίες ή σε προσωρινές δομές, ενώ η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών έχει επηρεάσει ακόμη και την καθημερινότητα εργαζομένων, οι οποίοι αναγκάζονται να μετακινούνται από άλλες περιοχές.

Παράλληλα, η τοπική οικονομία δεν έχει καταφέρει να επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς. Επαγγελματίες, έμποροι και αγρότες αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες, με τον δήμο να ζητά την εφαρμογή στοχευμένων προγραμμάτων στήριξης.

Τέλος, ο κ. Κεγκέρογλου υπογράμμισε την ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο και συντονισμένο σχεδιασμό αποκατάστασης μετά από φυσικές καταστροφές. Όπως τόνισε, η διαχείριση τέτοιων κρίσεων δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματικά, αλλά απαιτεί θεσμικές παρεμβάσεις και σταθερούς μηχανισμούς.

«Με τους σημερινούς ρυθμούς, θα χρειαστεί πάνω από μια δεκαετία για να επουλωθούν οι πληγές», προειδοποίησε, τονίζοντας ότι πίσω από τις καθυστερήσεις βρίσκονται ανθρώπινες ζωές, οικογένειες και παιδιά που μεγαλώνουν σε δύσκολες συνθήκες, με σοβαρές κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις.