Σφοδρή κοινοβουλευτική επίθεση για το Κτηματολόγιο: Στον «αέρα» οι ιδιοκτησίες των πολιτών

Φρένο στο κυβερνητικό αφήγημα βάζει η αντιπολίτευση, φέρνοντας στη δημοσιότητα αποκαλυπτική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις παθογένειες του έργου

Σε πεδίο έντονης πολιτικής και θεσμικής αντιπαράθεσης μετατρέπεται η πορεία ολοκλήρωσης του Εθνικού Κτηματολογίου.

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, με τη συνυπογραφή και της Βουλευτού Λασιθίου Κατερίνας Σπυριδάκη, κατέθεσε μια εκτενή και σφοδρή Ερώτηση μαζί με Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τους Υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η πρωτοβουλία αυτή βασίζεται στα άκρως ανησυχητικά ευρήματα της Έκθεσης Ελέγχου 5/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αποδομεί το κυβερνητικό αφήγημα περί ομαλής ψηφιακής μετάβασης και ταχείας ολοκλήρωσης του έργου.

Η παγίδα της «στατιστικής ολοκλήρωσης» και η πρόωρη περαίωση

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τη νομοθετική πρόβλεψη του θεσμού, η διάρκεια ολοκλήρωσης του έργου χαρακτηρίζεται ως υπέρμετρα εκτεταμένη. Το ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι η βιασύνη για μια «στατιστική ολοκλήρωση» οδηγεί σε πρόωρη περαίωση της κτηματογράφησης σε πολλές περιοχές της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι οι διαδικασίες κλείνουν προτού οι αρμόδιες Επιτροπές ή οι ανάδοχοι εξετάσουν τις απαραίτητες αιτήσεις διόρθωσης και τις ενστάσεις των πολιτών, μεταφέροντας έναν τεράστιο όγκο εκκρεμοτήτων στο στάδιο της κανονικής λειτουργίας του Κτηματολογίου. Αυτή η πρακτική, σύμφωνα με τους βουλευτές, προκαλεί παρατεταμένη αβεβαιότητα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και απειλεί να προκαλέσει ασφυξία στο δικαστικό σύστημα της χώρας.

233.000 εκκρεμείς ενστάσεις στο συρτάρι

Τα νούμερα που έρχονται στο φως της δημοσιότητας προκαλούν ίλιγγο και αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Αυτή τη στιγμή καταγράφονται περίπου 3,45 εκατομμύρια δικαιώματα ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», αριθμός που αντιστοιχεί στο 8,82% του συνόλου της χώρας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα 3 ζώδια που αγαπούν πιο βαθιά από τα υπόλοιπα

Το Ελεγκτικό Συνέδριο συνδέει άμεσα το συγκεκριμένο εύρημα με τον άμεσο κίνδυνο υφαρπαγής περιουσιών, με ιδιαίτερη απειλή για την αδήλωτη ή μη επαρκώς καταγεγραμμένη δημόσια περιουσία. Επιπλέον, στο λειτουργούν Κτηματολόγιο έχουν μεταφερθεί περίπου 233.000 εκκρεμείς ενστάσεις και αιτήσεις διόρθωσης, 20.000 πινάκια, 109.096 εκκρεμή αιτήματα καταχώρισης εγγραπτέων πράξεων, καθώς και 9.699 εκκρεμείς αντιρρήσεις. Παράλληλα, 13.713 αιτήσεις διόρθωσης απορρίφθηκαν ως μη παραδεκτές για τυπικούς λόγους, χωρίς ποτέ να φτάσουν στις Επιτροπές.

Νομοθετικά κενά και αμφισβήτηση της κυριότητας

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο σε νομικό επίπεδο.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση αναδεικνύει μια σοβαρή νομοθετική ασάφεια γύρω από το αμάχητο τεκμήριο ακρίβειας των πρώτων εγγραφών.

Συγκεκριμένα, παραμένει μετέωρο το αν η οριστικοποίηση ανακριβών πρώτων εγγραφών οδηγεί σε πρωτότυπη κτήση κυριότητας από κάποιον που γράφτηκε λανθασμένα, ενώ ανοίγει διάλογος για την ανάγκη επανεξέτασης της αποζημιωτικής ευθύνης του ίδιου του Ελληνικού Κτηματολογίου.

Υποστελέχωση και «παγωμένα» πληροφοριακά συστήματα

Στο μικροσκόπιο της αντιπολίτευσης μπαίνει και η εσωτερική λειτουργία του οργανισμού. Η έκθεση του ανώτατου δικαστηρίου καταγράφει βαθιά ποσοτική και ποιοτική υποστελέχωση στις κρίσιμες υπηρεσίες, στα Κτηματολογικά Γραφεία και στα Υποκαταστήματα, με σοβαρές ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό όπως νομικούς και μηχανικούς.

Την ίδια στιγμή, τα πληροφοριακά συστήματα παρουσιάζουν σοβαρές δυσλειτουργίες. Αναφέρεται χαρακτηριστικά η παύση λειτουργίας του συστήματος παρακολούθησης έργων PMIS, η αποσπασματική τήρηση δεδομένων και η χειροκίνητη εξαγωγή αναφορών προόδου. Αυτό γεννά αμφιβολίες για το αν οι δείκτες που παρουσιάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, αντανακλούν πραγματική ή απλώς εικονική πρόοδο. Ερωτήματα διατυπώνονται επίσης για το σύστημα ΣΠΕΚ και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στον νομικό έλεγχο, χωρίς σαφείς δικλείδες ασφαλείας για την ανθρώπινη παρέμβαση.

Σκιές για αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές και «καπέλα» στις συμβάσεις

Η πιο σκοτεινή πτυχή της υπόθεσης αφορά τις καταγγελίες για τη διαχείριση των κονδυλίων και τις συνθήκες του ανταγωνισμού. Το ΠΑΣΟΚ επικαλείται την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 4278/Β/07.08.2025, και διαπίστωσε αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές και συντονισμένες συμπεριφορές αναδόχων σε διαγωνισμούς κτηματογράφησης, όπως στο πρόγραμμα ΚΤΗΜΑ 16, επιβάλλοντας μάλιστα βαριά διοικητικά πρόστιμα. Η εξέλιξη αυτή εγείρει βάσιμες υποψίες για το πραγματικό κόστος των συμβάσεων, την ποιότητα των παραδοτέων, καθώς και για το αν οι τεράστιες καθυστερήσεις και οι οικονομικές υπερβάσεις συνδέονται με αυτές τις μεθοδεύσεις.

Αίτημα για άμεση κατάθεση εγγράφων και διαχειριστικό έλεγχο

Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν πλέον από τους αρμόδιους Υπουργούς να καταθέσουν άμεσα στη Βουλή μια σειρά από κρίσιμα έγγραφα. Μεταξύ αυτών, απαιτούνται αναλυτικοί πίνακες με το τελικό κόστος και τις συμπληρωματικές συμβάσεις ανά έργο, πλήρη στοιχεία για τα ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη και τις εκκρεμείς ενστάσεις ανά περιοχή, το πραγματικό οργανόγραμμα στελέχωσης, καθώς και τις μελέτες κόστους-οφέλους που δικαιολογούν την πρόωρη περαίωση των διαδικασιών. Τέλος, ζητούνται εξηγήσεις για την πολιτική εμπορικής διάθεσης και τιμολόγησης των δεδομένων του Κτηματολογίου, αλλά και για τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί η κυβέρνηση για να διεκδικήσει αποζημιώσεις υπέρ του Δημοσίου μετά τις αποκαλύψεις για τη νόθευση των διαγωνισμών.