Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Χιλιάδες περισσότερα ζώα στις επιδοτήσεις από όσα δείχνουν τα επίσημα στοιχεία

Σοβαρές αποκλίσεις ανάμεσα στον αριθμό των ζώων που εμφανίζονται στα επίσημα στοιχεία και σε εκείνα για τα οποία καταβλήθηκαν ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις αποκαλύπτει ανάλυση του POLITICO – Νέα διάσταση στο σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων

Νέα ερωτήματα γύρω από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων στην Ελλάδα προκαλεί ανάλυση του POLITICO, σύμφωνα με την οποία το 2024 φαίνεται να δηλώθηκαν για ενισχύσεις δεκάδες χιλιάδες περισσότερα βοοειδή από όσα μπορούν να δικαιολογηθούν με βάση τα επίσημα στοιχεία για το ζωικό κεφάλαιο της χώρας.

Το ευρωπαϊκό μέσο αντιπαραβάλλει στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφοντας σημαντικές αποκλίσεις σε μια περίοδο κατά την οποία ο πραγματικός αριθμός των βοοειδών στην Ελλάδα εμφανίζεται να μειώνεται.

Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί στο ήδη βαρύ κλίμα γύρω από τις αγροτικές επιδοτήσεις και τις έρευνες για πιθανές παράνομες καταβολές κοινοτικών κονδυλίων.

Επιδοτήσεις για περίπου 260.000 αγελάδες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το POLITICO, οι ελληνικές Αρχές κατέβαλαν το 2024 ευρωπαϊκές επιδοτήσεις που αφορούσαν περίπου 260.000 θηλάζουσες αγελάδες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Βασίλης Παπακωνσταντίνου: Ακυρώνει όλες τις καλοκαιρινές συναυλίες του – «Υπόσχομαι ότι θα τα πούμε σύντομα»

Το δημοσίευμα επιχειρεί στη συνέχεια να υπολογίσει πώς θα έπρεπε να έχει εξελιχθεί ο συνολικός αριθμός των ζώων.

Μια θηλάζουσα αγελάδα γεννά κατά κανόνα περίπου ένα μοσχάρι τον χρόνο, επομένως τα συγκεκριμένα ζώα θα μπορούσαν να έχουν προσθέσει περίπου αντίστοιχο αριθμό μοσχαριών στο συνολικό κοπάδι.

Την ίδια χρονιά, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου που επικαλείται το δημοσίευμα, περίπου 70.000 βοοειδή οδηγήθηκαν σε σφαγή, κατηγορία που επίσης συνδέεται με επιδοτήσεις.

Παράλληλα, τρεις Έλληνες κτηνοτρόφοι ανέφεραν ότι οι απώλειες ζώων λόγω ηλικίας, μειωμένης παραγωγικότητας ή ασθενειών υπολογίζονται περίπου στο 20% του κοπαδιού ετησίως.

Με δεδομένο ότι η Ελλάδα είχε περίπου 600.000 βοοειδή το 2024, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, αυτό θα αντιστοιχούσε σε μείωση περίπου 120.000 ζώων.

Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, εκτιμάται ότι το συνολικό ζωικό κεφάλαιο θα έπρεπε να είχε παρουσιάσει αύξηση περίπου 70.000 ζώων.

Η ΕΛΣΤΑΤ όμως καταγράφει μεγάλη μείωση

Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι εντελώς διαφορετική.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο αριθμός των βοοειδών στην Ελλάδα μειώθηκε από περίπου 640.000 το 2023 σε 600.000 το 2024, ενώ το 2025 υποχώρησε περαιτέρω στις περίπου 520.000.

Ακριβώς αυτή η αντίφαση βρίσκεται στο επίκεντρο της ανάλυσης: ενώ τα δεδομένα των επιδοτήσεων θα μπορούσαν να υποδεικνύουν αύξηση του αριθμού των ζώων, οι επίσημες στατιστικές καταγράφουν συνεχή και σημαντική συρρίκνωση του κοπαδιού.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον Νίκο Δημόπουλο, πρόεδρο του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Καβάλας, η πραγματική απόκλιση ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς ένα μέρος των ζώων που οδηγήθηκαν σε σφαγή μπορεί να είχε προηγουμένως εισαχθεί στην Ελλάδα και επομένως να μην αποτελούσε μέρος του εγχώριου ζωικού κεφαλαίου.

Όπως επισημαίνει ο ίδιος, η έλλειψη πλήρους και αξιόπιστης καταγραφής καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον προσδιορισμό του πραγματικού αριθμού των ζώων.

Ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση σε αιγοπρόβατα

Παρόμοια και ακόμη πιο εντυπωσιακή εικόνα παρουσιάζεται, σύμφωνα με το POLITICO, στα πρόβατα και τις κατσίκες.

Η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε για το 2025 πληθυσμό περίπου 8,8 εκατομμυρίων αιγοπροβάτων.

Την ίδια στιγμή, στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής εμφανίζονταν καταγεγραμμένα περίπου 15,7 εκατομμύρια ζώα.

Πρόκειται για μια διαφορά που προσεγγίζει τα 7 εκατομμύρια ζώα, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την ακρίβεια και τη διασύνδεση των διαφορετικών κρατικών μητρώων.

Δύο στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανέφεραν στο POLITICO, υπό καθεστώς ανωνυμίας, ότι το υπουργείο δεν είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση των συγκεκριμένων μητρώων και βασίζεται σε στοιχεία που παρέχονται από τους δήμους.

«Αν δεν πραγματοποιήσουμε πανελλαδική απογραφή του ζωικού κεφαλαίου για να δούμε τι πραγματικά έχουμε, δεν θα αποκτήσουμε ξεκάθαρη εικόνα», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Νίκος Δημόπουλος.

Καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Σύμφωνα πάντα με το POLITICO, καταγγελίες σχετικά με τις αποκλίσεις ανάμεσα στις επιδοτήσεις και στον επίσημο αριθμό των βοοειδών έχουν σταλεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO).

Η EPPO δεν επιβεβαίωσε στο μέσο ότι εξετάζει τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Ήδη, πάντως, διερευνά σειρά υποθέσεων που αφορούν φερόμενη παράνομη είσπραξη ευρωπαϊκών αγροτικών κονδυλίων, μεταξύ άλλων για βοσκοτόπους που οι δικαιούχοι φέρονται να μην κατείχαν ή να μην μίσθωναν και για αγροτικές δραστηριότητες που φέρονται να μην πραγματοποιήθηκαν.

Το POLITICO αναφέρεται παράλληλα στον ΟΠΕΚΕΠΕ και σε στοιχεία από δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σύμφωνα με τα οποία εξετάζεται εάν υπήρξαν περιπτώσεις τεχνητής διόγκωσης του αριθμού των ζώων προκειμένου να αυξηθούν οι δικαιούμενες επιδοτήσεις.

Νέοι έλεγχοι μετά το σκάνδαλο

Μετά τις αποκαλύψεις γύρω από τις αγροτικές ενισχύσεις, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει στην ανακοίνωση νέων μηχανισμών ελέγχου.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ηλεκτρονική ταυτοποίηση αιγοπροβάτων μέσω ειδικών ηλεκτρονικών βώλων (bolus).

Το σύστημα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναμένεται να εφαρμοστεί πιλοτικά μέσα στο 2026 σε εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 ζώα, καλύπτοντας περίπου 700.000 πρόβατα και κατσίκες, προτού επεκταθεί τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, η Ελλάδα έχει καταθέσει στις ευρωπαϊκές Αρχές σχέδιο δράσης με μέτρα που αποσκοπούν στην αποτροπή παράνομων ή αδικαιολόγητων πληρωμών αγροτικών ενισχύσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «υπάρχει ακόμη δουλειά που πρέπει να γίνει».

Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύει η έρευνα του POLITICO παραμένει ανοιχτό: πόσα ζώα υπάρχουν πραγματικά στην Ελλάδα και πόσα από αυτά αντιστοιχούν στις επιδοτήσεις που καταβάλλονται;

Με πληροφορίες από POLITICO