Στενά του Ορμούζ: Σε απόλυτο αδιέξοδο ΗΠΑ και Ιράν – Σχεδόν μηδενική διέλευση πλοίων και φόβοι για παγκόσμια ύφεση

Σε κατάσταση απόλυτης παράλυσης έχει περιέλθει η κίνηση των εμπορικών πλοίων στη θαλάσσια δίοδο των Στενών του Ορμούζ, καθώς οι νέες επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχουν διακόψει σχεδόν ολοσχερώς τη διέλευση.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον προαναγγέλλει πρωτοφανή οικονομικά μέτρα κατά της Τεχεράνης, ενώ το Ιράν ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να επιτρέψει την επαναλειτουργία του περάσματος αν δεν ικανοποιηθούν οι όροι του.

Παράλυση στα Στενά του Ορμούζ

Η διέλευση από το στρατηγικό πέρασμα σχεδόν σταμάτησε την Παρασκευή, μετά την επίθεση που δέχθηκαν δύο ακόμη πλοία το βράδυ της Πέμπτης.

Η Abu Dhabi National Oil Company των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε ότι δύο από τα πλοία της επλήγησαν ενώ διέσχιζαν τα Στενά, με την κυβέρνηση των ΗΑΕ να επιρρίπτει την ευθύνη στο Ιράν, το οποίο δεν σχολίασε άμεσα το περιστατικό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γιώργος Μαζωνάκης: Τα δύο σενάρια για τον αντικαταστάτη του στο «The Voice»

Σύμφωνα με ανάλυση της εταιρείας παρακολούθησης πλοίων Kpler, την Παρασκευή μόλις δύο πλοία διέσχισαν το στενό πέρασμα: ένα πλοίο μεταφοράς σιτηρών με προορισμό τα ιρανικά ύδατα και ένα άδειο πλοίο μεταφοράς ξηρού φορτίου που έπλεε προς την αντίθετη κατεύθυνση, ενώ ένα άδειο δεξαμενόπλοιο υγραερίου εισερχόταν στον Κόλπο.

Δεν καταγράφηκε καμία αποστολή αργού πετρελαίου.

Την Πέμπτη διήλθαν εννέα πλοία, έναντι πέντε την Τετάρτη — αριθμοί που απέχουν παρασάγγας από τα περισσότερα από 130 πλοία που διέσχιζαν καθημερινά τα Στενά πριν από το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο.

Ο Τορμπγιέρν Σόλτβεντ, κύριος αναλυτής Μέσης Ανατολής στην εταιρεία εκτίμησης κινδύνου Verisk Maplecroft, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters: «Παράλληλα με την απειλή για τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, η ικανότητα του Ιράν να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών αποτελεί το κύριο μέσο πίεσης που διαθέτει στις διαπραγματεύσεις».

Από την πλευρά της, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «εκτρέψει» 62 εμπορικά πλοία στην Αραβική Θάλασσα στο πλαίσιο του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος επιβλήθηκε εκ νέου στις 14 Ιουλίου.

Σύμφωνα με ανάρτηση της CENTCOM στο X, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επίσης αχρηστεύσει τρία πλοία και πραγματοποίησαν νηοψία σε άλλα δύο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης.

«Επ’ αόριστον» ναυτικός αποκλεισμός και «ιστορικά» οικονομικά μέτρα

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στον Παναμά ότι ο αμερικανικός στρατός διαθέτει την ικανότητα να διατηρήσει τη ναυτική του παρουσία στην περιοχή για την επιβολή των αντιποίνων.

«Επ’ αόριστον το Ναυτικό των ΗΠΑ μπορεί να διατηρήσει έναν τέτοιο αποκλεισμό, επειδή θα εναλλάσσουμε πλοία, όπως έχουμε κάνει, και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε», είπε χαρακτηριστικά.

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προανήγγειλε περαιτέρω οικονομικό στραγγαλισμό της Τεχεράνης μιλώντας στην εκπομπή «Rob Schmitt Tonight» του Newsmax.

«Παρακολουθήστε αυτόν τον χώρο για περισσότερες ανακοινώσεις που έρχονται την επόμενη εβδομάδα, επειδή πρόκειται να εφαρμόσουμε μέτρα που δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ ξανά στην ιστορία της οικονομικής απομόνωσης μιας χώρας», τόνισε.

Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις

Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι δεν υπήρξε καμία πρόοδος στις συνομιλίες για την αξιοποίηση της ενδιάμεσης συμφωνίας (Μνημόνιο Συναντίληψης/MoU) του Ιουνίου.

Μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας, η Τεχεράνη επανέλαβε τις επιθέσεις σε πλοία που κατηγορεί ότι επιχειρούν να διέλθουν χωρίς την άδειά της.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίζεται επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ έχουν τον «απόλυτο έλεγχο» στα Στενά.

Το Ιράν απορρίπτει τον ισχυρισμό και ξεκαθαρίζει ότι δεν θα επιτρέψει την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού αν δεν ικανοποιηθούν οι όροι του, όπως η άρση των κυρώσεων και η αποδέσμευση των δεσμευμένων περιουσιακών του στοιχείων.

Παράλληλα, το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι κοινοβουλευτική επιτροπή του Ιράν ενέκρινε σχέδιο δράσης για τα Στενά, το οποίο περιλαμβάνει διάταξη που απαγορεύει τη διέλευση περιουσιακών στοιχείων και εξοπλισμού από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες «εχθρικές» χώρες.

Διεθνείς αναταράξεις και φόβοι για παγκόσμια ύφεση

Ο Τραμπ δέχεται εγχώριες πιέσεις να τερματίσει έναν μη δημοφιλή πόλεμο, καθώς οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν δημοσκοπικά την εικόνα του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Παρά τις απειλές του για κλιμάκωση στρατιωτικών πληγμάτων, ο Αμερικανός Πρόεδρος απέφυγε τη χρήση χερσαίων δυνάμεων ή την κατάληψη στρατηγικών νήσων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα βασιστεί σε οικονομική πίεση.

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν μικρή άνοδο, με το Brent στα 87 δολάρια και το αμερικανικό αργό (WTI) στα 81 δολάρια το βαρέλι.

Την ίδια στιγμή, η εξάρτηση της Ινδίας από το ρωσικό αργό εκτινάχθηκε σε επίπεδα ρεκόρ τον Ιούλιο, ενώ τα διυλιστήρια στην Ασία διοχετεύουν κεφάλαια για την αγορά αμερικανικού αργού προκειμένου να διασφαλίσουν μελλοντικές προμήθειες.

Παράλληλα, αναφορές ότι οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι της Υεμένης στόχευσαν με drones διυλιστήριο της Saudi Aramco ενέτειναν τους φόβους για διεύρυνση της σύρραξης.

Παγκόσμιοι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν για απότομη επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης και πιθανή διολίσθηση σε ύφεση, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις θα επιδεινωθούν δραματικά αν ο πόλεμος δεν τερματιστεί σύντομα.

Με πληροφορίες από: Reuters, Al Jazeera