Στην Κνωσό η Λίνα Μενδώνη – Νέα εποχή για το μινωικό ανάκτορο (φωτογραφίες, βίντεο)

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μεγάλα έργα αναβάθμισης, προστασίας και θωράκισης της Κνωσού

Με φόντο τη μεγάλη προσπάθεια για την ένταξη της Κνωσού στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη πραγματοποιεί σήμερα αυτοψία στον εμβληματικό αρχαιολογικό χώρο, σηματοδοτώντας την έναρξη μίας νέας εποχής για το κορυφαίο μινωικό μνημείο.

Η επίσκεψη συνοδεύεται από την παρουσία αυτοδιοικητικών και θεσμικών παραγόντων της Κρήτης, ενώ στο επίκεντρο βρίσκονται τα μεγάλα έργα αναβάθμισης, προστασίας και θωράκισης της Κνωσού, με επενδύσεις που ξεπερνούν τα 14 εκατομμύρια ευρώ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στη Μεσαρά για τον θάνατο του 35χρονου Βασίλη Χαβαδάκη

Η επίσκεψη της Λίνας Μενδώνη στην Κνωσό επικεντρώνεται στην προετοιμασία του κορυφαίου αρχαιολογικού χώρου για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Με συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 14 εκατομμύρια ευρώ, το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί μια ριζική αναμόρφωση της πύλης εισόδου και του περιβάλλοντος χώρου, ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των εκατομμυρίων επισκεπτών.

Παράλληλα, εξελίσσονται μεγάλα έργα αποκατάστασης στο Μέγαρο της Βασίλισσας, αναβάθμισης των διαδρομών περιήγησης και πλήρους αντιπυρικής θωράκισης του ανακτόρου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία του μνημείου από την κλιματική αλλαγή, με την εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων και αισθητήρων που παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις επιπτώσεις των καιρικών φαινομένων στα υλικά δομής.

Σύμφωνα με την Υπουργό, στόχος είναι η πλήρης αλλαγή της εικόνας ολόκληρης της αρχαιολογικής ζώνης της Κνωσού μέσα στην επόμενη διετία, μέσα από τη στενή συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τον Δήμο Ηρακλείου.

Λίνα Μενδώνη: «Στόχος η πλήρης αλλαγή της εικόνας ολόκληρης της αρχαιολογικής ζώνης της Κνωσού μέσα στην επόμενη διετία»

Η υπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε επίσης στην προετοιμασία που προηγήθηκε της κατάθεσης του φακέλου υποψηφιότητας στην UNESCO, υπογραμμίζοντας ότι στόχος ήταν να πληρούνται όχι μόνο τυπικά, αλλά και ουσιαστικά όλες οι αυστηρές-και ορθώς αυστηρές- προδιαγραφές του διεθνούς οργανισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, εξήγησε ότι εκπονήθηκαν εξειδικευμένες μελέτες τεκμηρίωσης, διαχείρισης κινδύνων, καθώς και σχέδια για την αναβάθμιση των υποδομών, της προσβασιμότητας και της εξυπηρέτησης του κοινού, διαμορφώνοντας έτσι το αναγκαίο επιστημονικό υπόβαθρο για ένα ενιαίο διαχειριστικό σχέδιο.

Παράλληλα, σημείωσε ότι βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ένα ευρύ πρόγραμμα έργων προστασίας, στερέωσης και θωράκισης των μνημείων απέναντι στην κλιματική κρίση.

Η Υπουργός χαρακτήρισε το όλο εγχείρημα ως μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα στον τομέα της πολιτιστικής διαχείρισης και της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Στον πυρήνα αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται η Μινωική Πολιτιστική Διαδρομή, μια πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, για την οποία έχουν ήδη εξασφαλιστεί πόροι ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ μέσω ΕΣΠΑ.

Με την εγγραφή των ανακτορικών κέντρων στην UNESCO, η Κρήτη καθιερώνεται διεθνώς ως ένας τόπος μοναδικής συνύπαρξης φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς παγκόσμιας σημασίας. Η εξέλιξη αυτή, όπως τόνισε η κυρία Μενδώνη, ενισχύει το διεθνές αποτύπωμα του νησιού και ανοίγει τον δρόμο για μια ποιοτική, βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τέτοιες εγγραφές λειτουργούν ως ισχυροί πολλαπλασιαστές για την τοπική επιχειρηματικότητα, τις επενδύσεις και την επέκταση της τουριστικής περιόδου, μέσα από εναλλακτικές μορφές τουρισμού που σέβονται την ταυτότητα του τόπου.

Η ίδια ξεκαθάρισε ότι αυτό το αποτέλεσμα δεν ήταν προϊόν συγκυρίας, αλλά συνεκτικού σχεδιασμού, εντάσσοντάς το στο πλαίσιο της πολιτικής της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία αντιμετωπίζει τον πολιτισμό ως κρίσιμο στρατηγικό πόρο και όχι ως πολυτέλεια. Κλείνοντας, επεσήμανε ότι η επιτυχία αυτή αποτελεί το επιστέγασμα μιας μακρόχρονης και συλλογικής προσπάθειας, καθώς το Υπουργείο, οι αρμόδιες Εφορείες Αρχαιοτήτων, η Περιφέρεια Κρήτης και οι οικείοι δήμοι εργάζονται συστηματικά και αδιάκοπα πάνω σε αυτό το πλάνο από το 2019.

Σταύρος Αρναουτάκης: «Η εγγραφή αυτού του δικτύου στην UNESCO δεν είναι ένας απλός τίτλος τιμής, αλλά μια πράξη ιστορικής δικαίωσης»

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι μνημεία όπως η Κνωσός, η Φαιστός, τα Μάλια, η Ζάκρος, η Ζώμινθος και η Κυδωνία δεν αποτελούν πλέον διάσπαρτες νησίδες του παρελθόντος. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η εγγραφή αυτού του δικτύου στην UNESCO δεν είναι ένας απλός τίτλος τιμής, αλλά μια πράξη ιστορικής δικαίωσης που συνεπάγεται, ωστόσο, σύγχρονες και αυξημένες ευθύνες.

Απευθυνόμενος στην Υπουργό Πολιτισμού, ο κ. Αρναουτάκης υπερθεμάτισε στη θέση ότι στη σημερινή εποχή ο πολιτισμός πρέπει να αποτελεί κεντρικό αναπτυξιακό πυλώνα πάνω στη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης. Με αυτό το δεδομένο, ο Περιφερειάρχης εξήγησε ότι η Περιφέρεια Κρήτης, μέσα από τη στρατηγική της βιώσιμης διαχείρισης, επενδύει συστηματικά σε υποδομές θωράκισης, ψηφιακής ανάδειξης και προσβασιμότητας.

Στόχος της Περιφέρειας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να μετατραπεί η επίσκεψη στα έξι μινωικά ανάκτορα σε μία ολοκληρωμένη βιωματική εμπειρία. Μια εμπειρία που από τη μία πλευρά θα σέβεται απόλυτα το παρελθόν και από την άλλη θα παράγει απτά οφέλη και ευημερία για τις τοπικές κοινωνίες ολόκληρο τον χρόνο.

Γιώργος Κουμουτσάκος: «Μοναδική τιμή να ενταχθεί στην UNESCO – Η παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά διευρύνεται και εμπλουτίζεται»

Στη συνέχεια τοποθετήθηκε ο Έλληνας Πρέσβης Γιώργος Κουμουτσακος, ο οποίος μετέφερε το παρασκήνιο της μεγάλης διπλωματικής μάχης που δόθηκε στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Από την πλευρά του, ο Έλληνας Πρέσβης, Γιώργος Κουμουτσάκος, εστίασε στη διπλή σημασία αυτής της επιτυχίας, σημειώνοντας ότι από τη μία πλευρά το ίδιο το μνημείο κερδίζει τη μοναδική τιμή να ενταχθεί στην UNESCO, και από την άλλη, η ίδια η παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά μεγαλώνει, διευρύνεται και εμπλουτίζεται με αυτή την εγγραφή.

Ο κ. Κουμουτσάκος αποκάλυψε μάλιστα ότι, κατά τη διαδρομή προς την τελική και ιστορική απόφαση, συνάντησε πολλές φορές μια έκφραση ειλικρινούς απορίας από πολλούς που θεωρούσαν αυτονόητο, δεδομένο και προφανές ότι η Κνωσός βρισκόταν ήδη στον κατάλογο της UNESCO. Ωστόσο, όπως εξήγησε, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη και απαιτητική, ειδικά στους διεθνείς οργανισμούς, στις αίθουσες των τεχνοκρατικών συζητήσεων και στους διπλωματικούς διαδρόμους, οι οποίοι συχνά «δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τον μυθικό Λαβύρινθο».

«Εκεί τίποτα δεν χαρίζεται, κάθε τι κερδίζεται, και κερδίζεται πάντα συλλογικά», τόνισε χαρακτηριστικά ο Έλληνας Πρέσβης.

Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε τις θερμές του ευχαριστίες προς την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, για την καθοδήγηση, την αμεσότητα στη συνεργασία και τις σαφείς κατευθύνσεις, στοιχεία που χαρακτήρισε απαραίτητα όταν δίνεις μια μάχη στο πεδίο. Παράλληλα, ευχαρίστησε το Υπουργείο Εξωτερικών για την αμέριστη εμπιστοσύνη και την υποστήριξη προς τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία, επισημαίνοντας ότι καμία μάχη στην πρώτη γραμμή δεν κερδίζεται χωρίς αποτελεσματική επιμελητεία από το κέντρο.

Τέλος, ο κ. Κουμουτσάκος εξήρε το έργο της ομάδας των στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού, που με σπουδαία αίσθηση καθήκοντος πίστεψαν και μόχθησαν για αυτή τη σπουδαία υπόθεση.

Αλέξης Καλοκαιρινός: «H ένταξη στην UNESCO δεν συνέβη τυχαία, είναι μια εθνική επιτυχία που απαιτεί μέθοδο, κόπο και κυρίως συνέχεια που σημαίνει δέσμευση για το μέλλον»

Τη δική του σφραγίδα έβαλε ο Δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός, κάνοντας μια ιστορική αναδρομή από τις πρώτες ανασκαφές στην «Κεφάλα του Τσελεπή», όταν ήρθε στο φως το ανάκτορο του Μίνωα, μέχρι τη σημερινή δικαίωση. Όπως τόνισε, η ένταξη στην UNESCO δεν συνέβη τυχαία· είναι μια εθνική επιτυχία που απαιτεί μέθοδο, κόπο και κυρίως συνέχεια, γεγονός που σημαίνει αυτόματη δέσμευση για το μέλλον.

Ο κ. Καλοκαιρινός υπογράμμισε ότι το εγχείρημα αυτό μας επανατοποθετεί απέναντι στα κατάλοιπα της ιστορίας, υπερβαίνοντας το απλό στερεότυπο της «διαχείρισης» της πολιτιστικής κληρονομιάς. «Το ζήτημα δεν είναι τα εύκολα αφηγήματα, που καμιά φορά γίνονται άλλοθι για τη διάστασή μας με την πραγματικότητα, αλλά το να δουλεύουμε διαφορετικά, με πράξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για ένα μεγάλο «σχολείο» με πολύτιμα μαθήματα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δήμαρχος στον πρωτοποριακό, σε διεθνές επίπεδο, χαρακτήρα του σχεδιασμού, ο οποίος ενσωματώνει την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και βασίζεται σε μια συνθετική αντίληψη, όπου οι αρχαιότητες εντάσσονται αρμονικά στο φυσικό και οικιστικό περιβάλλον μέσα από την έννοια των διαδρομών.

Κλείνοντας, ο κ. Καλοκαιρινός αναφέρθηκε στην ηθική διάσταση του επιτεύγματος, η οποία ταυτίζεται με την ίδια την πράξη. Σημείωσε ότι η Κνωσός, που ήταν παγκόσμιο μνημείο εκ των πραγμάτων (de facto), έγινε πλέον και με τον νόμο (de jure), με τον Δήμο Ηρακλείου να δηλώνει έτοιμος να εκπληρώσει όλες τις δεσμεύσεις του, σε απόλυτη συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Περιφέρεια Κρήτης.