Στο μικροσκόπιο τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις – Πόσο θα πάει η «φαρμακερή»

Σε τροχιά επανεξέτασης μπαίνουν τα πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος, μετά από παρέμβαση της Διαρκούς Επιτροπής για την αρωγή της φορολογικής πολιτικής του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι κυρώσεις που φθάνουν έως και τα 500 ευρώ ανά παράβαση, οι οποίες κρίνονται δυσανάλογες σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων. Η Επιτροπή, που λειτουργεί ως δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στο υπουργείο και τους κοινωνικούς φορείς σε θέματα φορολογίας, εισηγείται να μπει φρένο στην πρακτική των δυσανάλογων προστίμων σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και ΦΠΑ.

Όπως τονίζεται, όταν από μια δήλωση δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση, η επιβολή υψηλών κυρώσεων λόγω καθυστέρησης δεν ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση ούτε υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Η συγκεκριμένη διάταξη έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς προβλέπει πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ, ανάλογα με το αν τηρείται απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, για εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ ακόμη και όταν αυτές είναι μηδενικές ή πιστωτικές.

Ενδεικτικά, επαγγελματίας με απλογραφικό σύστημα που καταθέτει εκπρόθεσμα αρχική δήλωση ΦΠΑ με μηδενικό αποτέλεσμα, επιβαρύνεται με πρόστιμο 250 ευρώ. Αντίστοιχα, φορολογούμενος με διπλογραφικό σύστημα που υποβάλλει εκπρόθεσμα αρχική δήλωση με ποσό προς επιστροφή, βρίσκεται αντιμέτωπος με πρόστιμο 500 ευρώ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γιώργος Μαζωνάκης: Ήθελε αλλά δεν πρόλαβε να συντάξει διαθήκη, στην οικογένειά του θα περάσει η περιουσία του

Κεντρικό αίτημα της Επιτροπής αποτελεί η αποκατάσταση της αναλογικότητας, καθώς το νέο πλαίσιο επιβάλλει πρόστιμα της τάξης των 250 ή 500 ευρώ, σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς των 100 ευρώ ή ακόμη και των μηδενικών κυρώσεων (νόμοι 4174/2013 και 4987/2022). Το θέμα έχει οδηγήσει σε δεκάδες προσφυγές ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ενώ αρκετές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσχέρειες στη λήψη φορολογικής ενημερότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, κατατέθηκε υπόμνημα προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, με αίτημα νομοθετική παρέμβαση που θα αποκαθιστά την αναλογικότητα των προστίμων στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Εκπρόθεσμες δηλώσεις: Διορθωτικές παρεμβάσεις

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εφαρμογή των νέων αυξημένων προστίμων, ιδίως όταν έχει αναδρομικό χαρακτήρα, εγείρει σοβαρά ζητήματα νομικής ασφάλειας. Η αναδρομικότητα, όπως υπογραμμίζεται, προσκρούει στη βασική αρχή ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις οφείλουν να είναι σαφείς και προβλέψιμες για τον πολίτη. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται:

1. Η εξαίρεση των περιπτώσεων όπου η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
2. Η μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων, με ανώτατο συνολικό όριο ώστε να μην υπερβαίνει συγκεκριμένο ποσό.
3. Η εφαρμογή κανόνα μη επιβολής προστίμου σε εκπρόθεσμη δήλωση, όταν το επιπλέον ποσό φόρου προς καταβολή ή το συνολικό οφειλόμενο ποσό δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.