Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται

Η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις στο τεκμαρτό σύστημα που αφορά 670.000 φορολογουμένους, χωρίς όμως να αλλάζει τον βασικό πυρήνα του νόμου.

Σε νέες διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης 670.000 ελεύθερων επαγγελματιών από το επόμενο έτος, χωρίς όμως να μεταβάλει τον βασικό πυρήνα της μεταρρύθμισης που θεσπίστηκε με τον νόμο Χατζηδάκη, σχεδιάζει να προχωρήσει η κυβέρνηση ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Στόχος είναι να περιοριστούν οι στρεβλώσεις που έχουν εντοπιστεί κατά την εφαρμογή του συστήματος, ιδίως σε επαγγελματίες με χαμηλή πραγματική φοροδοτική ικανότητα, μικρές ατομικές επιχειρήσεις και ομάδες που ήδη θεωρούνται ευάλωτες ή ειδικής μεταχείρισης.

Στο «τραπέζι» βρίσκονται παρεμβάσεις που αφορούν στη διεύρυνση των εκπτώσεων, την αύξηση των ποσοστών μείωσης του τεκμαρτού εισοδήματος και την επανεξέταση των προσαυξήσεων που συνδέονται με τα έτη άσκησης του επαγγέλματος, τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών. Επιπλέον, οι παρεμβάσεις στα τεκμήρια θα λειτουργήσουν παράλληλα με τις αλλαγές που θα ισχύσουν το 2027 στη φορολογική κλίμακα των ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίες αναμένεται να μειώσουν τον τελικό λογαριασμό για αρκετές κατηγορίες φορολογουμένων. Ιδίως οι νέοι επαγγελματίες και όσοι έχουν παιδιά φαίνεται ότι θα δουν μεγαλύτερη ανακούφιση λόγω χαμηλότερων συντελεστών.

ΧΡΗΜΑΤΑ ΜΙΣΘΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΛΕΦΤΑ freepik

Εργαλείο

Αν και στην κυβέρνηση αναγνωρίζουν την πολιτική ζημιά που υπέστησαν λόγω των τεκμηρίων που εφαρμόστηκαν στους ελεύθερους επαγγελματίες, επιμένουν ότι o νέος τρόπος φορολόγησης παραμένει το βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της συστηματικής απόκρυψης εισοδημάτων. Ωστόσο, ενώ από τη μία πλευρά υπάρχει η ανάγκη να διατηρηθεί η μάχη κατά της φοροδιαφυγής και να μη σταλεί μήνυμα χαλάρωσης, από την άλλη υπάρχει η ανάγκη να αντιμετωπιστεί η δυσαρέσκεια επαγγελματιών που θεωρούν ότι το τεκμήριο δεν λαμβάνει επαρκώς υπ’ όψιν τις ιδιαιτερότητες της δραστηριότητάς τους. Οι διορθώσεις, επομένως, μπορεί να λειτουργήσουν ως ανάχωμα σε αδικίες, χωρίς να ακυρώνουν τη μεταρρύθμιση.

Αυτό που εξετάζεται είναι να διορθωθεί το σύστημα που παράγει υπερβολές, ώστε να γίνει πιο ανεκτό κοινωνικά, ενόψει μάλιστα και των εκλογών, μέχρι να ολοκληρωθεί η μετάβαση στο επόμενο μοντέλο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.

Με ακρίβεια

Και αυτό διότι, όπως εκτιμάται, με την πλήρη ενεργοποίηση όλων των ψηφιακών εργαλείων που θα έχει στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ θα μπορεί να παρακολουθεί με απόλυτη ακρίβεια τα πραγματικά έσοδα και έξοδα των επαγγελματιών μέσα από τα ψηφιακά συστήματα. Κατά συνέπεια το τεκμαρτό σύστημα τα επόμενα δύο χρόνια δεν θα είναι απαραίτητο και θα οδεύσει προς κατάργηση. Η πλήρης εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων είναι ο παράγοντας που θα κρίνει την επόμενη ημέρα. Η καθολική χρήση του myDATA, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, η ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η αξιοποίηση του συστήματος IRIS, η ηλεκτρονική τιμολόγηση, το ψηφιακό δελτίο αποστολής και το ψηφιακό πελατολόγιο δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο διασταυρώσεων. Όσο περισσότερο οι συναλλαγές περνούν σε πραγματικό χρόνο στην ΑΑΔΕ, τόσο λιγότερο αναγκαία θα είναι η χρήση τεκμηρίων για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης.

Η βασική κατεύθυνση είναι να υπάρξει ένα πιο ευέλικτο και δίκαιο πλαίσιο για το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή για τα εισοδήματα που θα δηλωθούν το 2027. Οι αποφάσεις αναμένεται να εστιάσουν σε περιπτώσεις που το τεκμήριο οδηγεί σε υπέρμετρη επιβάρυνση σε σχέση με τα πραγματικά δεδομένα της επαγγελματικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η ενίσχυση των υφιστάμενων μειώσεων για επαγγελματίες που κατοικούν και εργάζονται σε μικρούς οικισμούς ή μικρά νησιά, για πολύτεκνους, για γονείς μονογονεϊκών οικογενειών, για άτομα με αναπηρία, αλλά και για κλάδους με έντονη εποχικότητα ή περιορισμένη οικονομική δυναμική. Σήμερα προβλέπεται μείωση κατά 50% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως άτομα με αναπηρία από 67% έως 79%, επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται και κατοικούν σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 500 κατοίκων ή σε μικρά νησιά, γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα παιδιά ή εξαρτώμενα τέκνα με αναπηρία τουλάχιστον 67%, καθώς και πολύτεκνοι.

ΧΡΗΜΑΤΑ ΛΕΦΤΑ freepik

Επίσης στο τραπέζι βρίσκονται η επέκταση των απαλλαγών από το τεκμήριο για νέους επαγγελματίες σε περιοχές με χαμηλό πληθυσμό, καθώς και μειώσεις στους συντελεστές προσαύξησης του ελάχιστου τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος κυρίως για ατομικές επιχειρήσεις. Σήμερα, όσο αυξάνονται τα χρόνια άσκησης της δραστηριότητας τόσο αυξάνεται και το τεκμαρτό εισόδημα, με αποτέλεσμα επαγγελματίες που λειτουργούν πολλά χρόνια αλλά δεν έχουν αντίστοιχα υψηλά εισοδήματα να επιβαρύνονται δυσανάλογα.

Για παράδειγμα, σήμερα για επαγγελματίες χωρίς προσωπικό προβλέπεται προσαύξηση 10% για δραστηριότητα από 7 έως 9 έτη, 20% για 10 έως 12 έτη και 30% για περισσότερα από 12 έτη λειτουργίας. Παράλληλα, για επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζομένους το ελάχιστο εισόδημα αυξάνεται κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, με ανώτατο όριο τα 15.000 ευρώ, καθώς και κατά 5% της διαφοράς μεταξύ του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου κύκλου εργασιών του κλάδου βάσει ΚΑΔ. Οι προσαυξήσεις αυτές θεωρείται ότι επιβαρύνουν δυσανάλογα ορισμένες επαγγελματικές ομάδες, γι’ αυτό εξετάζεται η μείωση ή ακόμα και η κατάργησή τους σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Αυτό το σημείο θεωρείται ένα από τα πιο προβληματικά του συστήματος, καθώς η διάρκεια άσκησης ενός επαγγέλματος δεν συνεπάγεται πάντα αυξημένη κερδοφορία. Για τον λόγο αυτό εξετάζεται η μείωση ή η πιο στοχευμένη εφαρμογή των προσαυξήσεων, ώστε να μη λειτουργούν ως αυτόματος μηχανισμός αύξησης του φόρου.

Επίσης βασική επιδίωξη είναι να αποτραπούν αυτόματες επιβαρύνσεις από την αύξηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος λόγω της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα στα 920 ευρώ από 880 ευρώ σε επαγγελματίες που αντικειμενικά το πραγματικό τους εισόδημα είναι χαμηλότερο από το τεκμαρτό.

#ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ