Τι προβλέπουν οι νόμοι

Σε αναστολή φαίνεται να μπαίνουν οι περικοπές στις συντάξεις χηρείας, παρότι προβλέπονται από τη νομοθεσία, με το υπουργείο Εργασίας να δίνει άτυπη οδηγία στον ΕΦΚΑ να μην προχωρά σε μειώσεις μέχρι να υπάρξει οριστική λύση.

Οι αλλαγές αφορούν δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται δύο σενάρια για τη νέα ρύθμιση που αναμένεται να νομοθετηθεί τα επόμενα χρόνια.

«Φρένο» στις μειώσεις για χιλιάδες δικαιούχους

Παρότι ο νόμος προβλέπει περικοπές στις συντάξεις χηρείας μετά την πρώτη τριετία, στην πράξη οι μειώσεις αυτές έχουν «παγώσει».

Η άτυπη οδηγία του υπουργείου Εργασίας προς τον e-EFKA είναι να μην εφαρμόζονται οι περικοπές, καθώς εξετάζεται αλλαγή του θεσμικού πλαισίου έως τις επόμενες εκλογές ή αμέσως μετά σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Ελεύθερου Τύπου».

Η αναστολή αφορά αρχικά περίπου 60.000 συντάξεις θανάτου από Ταμεία του ιδιωτικού τομέα, ωστόσο στην πράξη έχει επεκταθεί σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες συντάξεων χηρείας που προβλέπεται να μειωθούν βάσει νόμου.

χρήματα συντάξεις freepik

Τα δύο σενάρια για τις αλλαγές

Σύμφωνα με το σχέδιο που επεξεργάζονται τα στελέχη του υπουργείου Εργασίας, εξετάζονται δύο βασικά σενάρια για τις αλλαγές στις συντάξεις λόγω θανάτου.

Κοινός παρονομαστής και των δύο είναι ότι δεν θα υπάρξουν αναδρομικές μειώσεις για τις περικοπές που δεν εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι δεν προβλέπεται να μειωθούν αναδρομικά οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν μετά το 2016, παρότι ο νόμος προέβλεπε έλεγχο από το 2019 για πιθανή μείωσή τους.

Τι προβλέπουν οι νόμοι για τις συντάξεις χηρείας

Με τον Νόμος 4387/2016, γνωστό και ως «νόμο Κατρούγκαλου», η σύνταξη χηρείας ορίστηκε στο 50% της σύνταξης του θανόντος και μειωνόταν περαιτέρω στο 25% μετά από τρία χρόνια, εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη.

Αργότερα, με τον Νόμος 4670/2020, το ποσοστό αυξήθηκε στο 70%. Ωστόσο, παρέμεινε η πρόβλεψη για μείωση στο 35% μετά την τριετία σε περίπτωση δεύτερης σύνταξης ή απασχόλησης.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη εξακολουθεί να ισχύει τυπικά, δημιουργώντας αβεβαιότητα για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους.

Οι περικοπές που εφαρμόστηκαν και «πάγωσαν»

Οι μειώσεις εφαρμόστηκαν αρχικά σε περίπου 7.500 χήρες του Δημοσίου το 2020. Όταν όμως επιχειρήθηκε να επεκταθούν σε περίπου 60.000 δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, ο ΕΦΚΑ επέστρεψε τα ποσά που είχαν ήδη περικοπεί.

Έκτοτε, στην πράξη δεν εφαρμόζονται μειώσεις στις περισσότερες συντάξεις χηρείας, με εξαίρεση εκείνες που είχαν ήδη υποστεί περικοπές.

χρήματα μισθοι freepik

Τι ισχύει για τους αγρότες

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ που λαμβάνουν και σύνταξη χηρείας.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο νόμος προβλέπει ακόμη αυστηρότερες ρυθμίσεις, καθώς όταν ένας συνταξιούχος του ΟΓΑ λάβει σύνταξη λόγω θανάτου συζύγου, χάνει την βασική σύνταξη που φτάνει περίπου τα 360 ευρώ, παραμένοντας μόνο με την ανταποδοτική.

Μετά την τριετία, η σύνταξη χηρείας προβλέπεται να μειωθεί από το 70% στο 35%. Ωστόσο και σε αυτές τις περιπτώσεις – περίπου 15.000 συνολικά – οι περικοπές έχουν «παγώσει» μέχρι να ληφθούν οριστικές αποφάσεις για το νέο πλαίσιο.