Ο Μανώλης Μουντάκης μιλά στο ραδιόφωνο του CRETAONE για τον πατέρα του, τη μουσική παρακαταθήκη και τον άνθρωπο που άλλαξε για πάντα την κρητική λύρα

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Κώστα Μουντάκη, του πρωτομάστορα της κρητικής μουσικής, το Πολιτιστικό Κέντρο Ηρακλείου φιλοξενεί το Σάββατο μια σπουδαία επετειακή εκδήλωση αφιερωμένη σε έναν από τους πιο εμβληματικούς δημιουργούς που ανέδειξε ποτέ η Κρήτη.

Στο πλαίσιο αυτό, ο γιος του αείμνηστου καλλιτέχνη, Μανώλης Μουντάκης, μίλησε στον ραδιοφωνικό σταθμό CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, καταθέτοντας μια βαθιά ανθρώπινη, συγκινητική αλλά και αποκαλυπτική μαρτυρία για τον πατέρα, τον δάσκαλο, τον συνεργάτη και τον άνθρωπο Κώστα Μουντάκη.

Ο Μανώλης Μουντάκης περιέγραψε τη σημερινή στιγμή ως ένα μωσαϊκό συναισθημάτων. Πρώτα απ’ όλα ως γιος, έπειτα ως συνεργάτης και ως μαθητής, αλλά και ως δάσκαλος που συμπορεύτηκε μαζί του.

«Τα πάντα ήταν ο πατέρας μου», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η σχέση τους πέρασε από πολλές φάσεις, από την οικογενειακή καθημερινότητα και τις παιδικές αναμνήσεις, μέχρι τη συνύπαρξη στη σκηνή, τις κοινές εμφανίσεις, τις δισκογραφικές συνεργασίες και τη συνδιδασκαλία.

Ήθος, σεμνότητα και αγάπη για τα παιδιά

Ο Μανώλης Μουντάκης στάθηκε ιδιαίτερα στην αγάπη που είχε ο πατέρας του για τα παιδιά και τους νέους. Πίστευε ακράδαντα ότι μόνο μέσα από αυτά μπορούσε να υπάρξει μέλλον για την κρητική μουσική και τον πολιτισμό γενικότερα. Αυτή η πίστη δεν έμεινε θεωρητική, αλλά αντιθέτως αποδείχθηκε έμπρακτα μέσα από τη διδασκαλία, τις σχολές λύρας που ίδρυσε και την τεράστια εκπαιδευτική του παρακαταθήκη.

Μάλιστα όπως αποκάλυψε ο κ. Μουντάκης, ο πατέρας του, όταν ξεκίνησε τη συστηματική διδασκαλία της κρητικής λύρας σε ωδεία και σχολές, βρέθηκε αντιμέτωπος με έντονη κριτική από συναδέλφους του, που υποστήριζαν ότι «η λύρα δεν διδάσκεται» και «δεν γράφεται σε νότες». «Πώς είναι δυνατόν όλες οι μουσικές του κόσμου να γράφονται σε νότες και μόνο η κρητική όχι;» διερωτήθηκε.

Όπως εξήγησε, πίσω από αυτή την αντίδραση κρυβόταν και ο φόβος του ανταγωνισμού, καθώς η διάδοση της γνώσης σήμαινε περισσότερους λυράρηδες, άρα μικρότερη «πίτα» για τους ήδη καταξιωμένους. Παρ’ όλα αυτά, ο Κώστας Μουντάκης επέμεινε, βλέποντας ξεκάθαρα τον κίνδυνο συρρίκνωσης της κρητικής μουσικής.

Ξεκίνησε από τον Παγκρήτιο Σύλλογο στην Αθήνα, συνέχισε στην Ομόνοια, στον Ηράκλειο, στα Χανιά, στο Ρέθυμνο και αλλού, φτάνοντας κάποια στιγμή να έχει έως και 1.000 μαθητές. Από αυτούς, μόλις δέκα έλαβαν πτυχίο, γεγονός που καταδεικνύει, όπως τόνισε, το πόσο αυστηρά ήταν τα κριτήρια και το επίπεδο απαιτήσεων.

Ταυτόχρονα, ο Μανώλης Μουντάκης μίλησε και για τις δυσκολίες που σημάδεψαν τη ζωή του πατέρα του, από την παιδική ηλικία μέχρι την καλλιτεχνική του πορεία. Ο Κώστας Μουντάκης πίστευε ακράδαντα ότι «ο πλούτος δεν παράγει πολιτισμό η φτώχεια παράγει πολιτισμό». Η ανέχεια, η ανάγκη και η επιβίωση, όπως έλεγε, οδηγούν τον άνθρωπο στο να γίνει εφευρετικός και δημιουργικός. Αντίθετα, η καλοπέραση συχνά αδρανοποιεί τη δημιουργία.

Μάλιστα, όπως πρόσθεσε «σχεδόν το σύνολο του έργου του Κώστα Μουντάκη ήταν βιωματικό». Από το «12 χρονών κοπέλι» μέχρι τα τραγούδια για τον πραγματευτή, τον αργαλειό και τη σκληρή καθημερινότητα, όλα αντλούσαν υλικό από πραγματικές εμπειρίες. Ο ίδιος είχε ζήσει πολλά από όσα τραγουδούσε, όπως όταν, σε ηλικία μόλις 12 ετών, ακολούθησε έναν πραγματευτή από τον Μυλοπόταμο μέχρι τη Μεσαρά, αναζητώντας δουλειά και ζωή.

Η κρητική μουσική σήμερα

Απαντώντας στο ερώτημα πώς θα έβλεπε σήμερα ο Κώστας Μουντάκης την εξέλιξη της κρητικής μουσικής, ο γιος του εκτίμησε ότι από τη μία πλευρά θα χαιρόταν για το υψηλό επίπεδο τεχνικής: εξαιρετικά δοξάρια, δεξιοτεχνικά δάχτυλα, σπουδαίους εκτελεστές.

Από την άλλη, όμως, θα τον προβλημάτιζε η έλλειψη νέας δημιουργίας. «Αναπαράγουμε άριστα το παλιό, αλλά δεν παράγουμε καινούργιο έργο», σημείωσε, αποδίδοντας αυτό εν μέρει στην απουσία μιας σύγχρονης «βιομηχανίας» που να στηρίζει οικονομικά τον δημιουργό.

Δείτε το σχετικό απόσπασμα: