Τι πρέπει να προσέχουν όσοι αγοράζουν προϊόντα χωρίς ζάχαρη

Άλλη μία μελέτη που κρούει κώδωνα κινδύνου από δημοφιλές γλυκαντικό που υπάρχει σε σοκολάτες, παγωτά, αναψυκτικά, τσίχλες, κέικ, αρτοσκευάσματα και δεκάδες άλλα προϊόντα, τα οποία καταναλώνουν εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως, έρχεται να προστεθεί σε πολλές άλλες που έχουν προηγηθεί και επισημαίνουν τους κινδύνους για την υγεία.

Από παγωτό χαμηλών υδατανθράκων μέχρι μπάρες πρωτεΐνης κετο και αναψυκτικά «χωρίς ζάχαρη», το γλυκαντικό είναι παντού. Ο λόγος για την ερυθριτόλη, μια αλκοόλη σακχάρου, η οποία συχνά παράγεται με ζύμωση καλαμποκιού και βρίσκεται σε εκατοντάδες προϊόντα. Δεν έχει σχεδόν καθόλου θερμίδες, είναι περίπου 80% τόσο γλυκιά όσο η επιτραπέζια ζάχαρη και έχει αμελητέα επίδραση στα επίπεδα ινσουλίνης, καθιστώντας την αγαπημένη για άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος, να διατηρήσουν το σάκχαρό τους υπό έλεγχο ή να αποφύγουν τους υδατάνθρακες.

Αλλά πρόσφατη έρευνα έχει αρχίσει να ρίχνει φως στους κινδύνους που ενέχει. Η νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ δείχνει ότι το δημοφιλές υποκατάστατο ζάχαρης συνοδεύονται από σοβαρά μειονεκτήματα, επηρεάζοντας τα εγκεφαλικά κύτταρα με πολλούς τρόπους που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με προηγούμενες μελέτες έχει συνδεθεί και με καρδιακές προσβολές. «Η μελέτη μας προσθέτει στα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι τα μη θρεπτικά γλυκαντικά που γενικά θεωρούνται ασφαλή, μπορεί να έχουν αρνητικές συνέπειες για την υγεία», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Christopher DeSouza, καθηγητής Ολοκληρωτικής Φυσιολογίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Ολοκληρωμένης Αγγειακής Βιολογίας.

Μια πρόσφατη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 4.000 άτομα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη διαπίστωσε ότι άνδρες και γυναίκες με υψηλότερα επίπεδα ερυθριτόλης στην κυκλοφορία του αίματος είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να υποστούν καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Οι ερευνητές επεξεργάστηκαν ανθρώπινα κύτταρα που καλύπτουν τα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου στο εργαστήριο, για τρεις ώρες με περίπου την ίδια ποσότητα ερυθριτόλης που περιέχεται σε ένα τυπικό ρόφημα χωρίς ζάχαρη. Παρατήρησαν ότι τα κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή είχαν τροποποιηθεί με πολλούς τρόπους: Εξέφραζαν σημαντικά λιγότερο μονοξείδιο του αζώτου, ένα μόριο που χαλαρώνει και διευρύνει τα αιμοφόρα αγγεία, και περισσότερη ενδοθηλίνη-1, μια πρωτεΐνη που συστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία. Εν τω μεταξύ, όταν εκτέθηκαν σε θεραπεία με μια ένωση που σχηματίζει θρόμβους που ονομάζεται θρομβίνη, η κυτταρική παραγωγή της φυσικής ένωσης που διασπά τον θρόμβο t-PA «αμβλύνθηκε σημαντικά». Τα κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή με ερυθριτόλη παρήγαγαν επίσης περισσότερα αντιδραστικά είδη οξυγόνου (ROS), γνωστά και ως «ελεύθερες ρίζες», μεταβολικά υποπροϊόντα που μπορούν να γεράσουν και να βλάψουν τα κύτταρα και να προκαλέσουν φλεγμονή στους ιστούς.

«Σε γενικές γραμμές, εάν τα αγγεία σας είναι πιο συσταλμένα και η ικανότητά σας να διασπάτε τους θρόμβους αίματος μειώνεται, ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου αυξάνεται», είπαν οι ερευνητές. «Η έρευνά μας δείχνει όχι μόνο αυτό, αλλά και πώς η ερυθριτόλη έχει τη δυνατότητα να αυξήσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου». Ο DeSouza σημειώνει ότι η μελέτη τους χρησιμοποίησε μόνο μια μερίδα του υποκατάστατου ζάχαρης. Για όσους καταναλώνουν πολλές μερίδες την ημέρα, ο αντίκτυπος, πιθανώς, θα μπορούσε να είναι χειρότερος. Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι η μελέτη τους ήταν εργαστηριακή, διεξήχθη σε κύτταρα, και ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες σε ανθρώπους.

Ωστόσο, ο De Souza ενθαρρύνει τους καταναλωτές να διαβάζουν τις ετικέτες, αναζητώντας ερυθριτόλη ή «αλκοόλη ζάχαρης» στην ετικέτα. «Δεδομένης της επιδημιολογικής μελέτης που ενέπνευσε την εργασία μας και τώρα των κυτταρικών μας ευρημάτων, πιστεύουμε ότι θα ήταν συνετό για τους ανθρώπους να παρακολουθούν την κατανάλωση μη θρεπτικών γλυκαντικών όπως αυτό», είπε.