Συνταξιούχοι: Στα σκαριά «Προσωπικός Βοηθός» για ηλικιωμένους – Ποια κριτήρια εξετάζονται

Η κυβέρνηση εξετάζει νέο πρόγραμμα κατ’ οίκον φροντίδας για ηλικιωμένους, στα πρότυπα του «Προσωπικού Βοηθού» για ΑμεΑ, με εισοδηματικά κριτήρια και εξατομικευμένη υποστήριξη ανάλογα με τις ανάγκες του δικαιούχου

Η κυβέρνηση εξετάζει τη δημιουργία ενός νέου, ενιαίου προγράμματος κατ’ οίκον φροντίδας για ηλικιωμένους, στα πρότυπα του «Προσωπικού Βοηθού» που εφαρμόζεται για τα άτομα με αναπηρία. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό που φιλοδοξεί να αλλάξει το σημερινό κατακερματισμένο σύστημα μακροχρόνιας φροντίδας και να προσφέρει οργανωμένη υποστήριξη σε ηλικιωμένους και συνταξιούχους που χρειάζονται βοήθεια στην καθημερινότητά τους.

Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο επεξεργασίας, με τις σχετικές συζητήσεις να πραγματοποιούνται σε επίπεδο Μαξίμου. Για την εφαρμογή του, ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω προετοιμασία, ενώ σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες η πλήρης ανάπτυξή του ενδέχεται να ξεπεράσει τον πολιτικό κύκλο της σημερινής κυβέρνησης.

Στα πρότυπα του «Προσωπικού Βοηθού»

Ως βασικό σημείο αναφοράς λειτουργεί το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» για άτομα με αναπηρία, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να ενισχύει την ανεξάρτητη διαβίωση, να περιορίζει τον κίνδυνο ιδρυματοποίησης και να βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ωφελούμενων και των οικογενειών τους.

Στο υφιστάμενο πρόγραμμα, ο ίδιος ο ωφελούμενος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του επιλέγει τον προσωπικό βοηθό και οργανώνει την υποστήριξη ανάλογα με τις ανάγκες, τις συνθήκες ζωής και τις προσωπικές επιλογές του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Έμεινε μόνος στο απορριμματοφόρο και έκανε και την περισυλλογή – Δείτε το βίντεο που έγινε viral

Η κατεύθυνση που εξετάζεται είναι να δημιουργηθεί ένα αντίστοιχο, μαζικότερο πλαίσιο για τους ηλικιωμένους που δεν ανήκουν στην κατηγορία των ΑμεΑ, ενοποιώντας ή συντονίζοντας αποτελεσματικότερα τα διαφορετικά εργαλεία κοινωνικής και υγειονομικής φροντίδας που σήμερα κατανέμονται μεταξύ διαφορετικών υπουργείων και φορέων.

Ποια ποσά θα μπορούσαν να αποτελέσουν οδηγό

Ενδεικτική της οικονομικής διάστασης ενός τέτοιου προγράμματος είναι η χρηματοδότηση του «Προσωπικού Βοηθού». Αντίστοιχο μοντέλο για τους ηλικιωμένους θα μπορούσε να συνεπάγεται σημαντικές παροχές για την κάλυψη του κόστους φροντίδας.

Στο πρόγραμμα για τα άτομα με αναπηρία, η αμοιβή του προσωπικού βοηθού ανέρχεται σε 416 ευρώ για μικρή ανάγκη υποστήριξης, 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη και 1.939 ευρώ σε περιπτώσεις απόλυτης και διαρκούς εξάρτησης. Τα ποσά αυτά αφορούν το υφιστάμενο πρόγραμμα ΑμεΑ και όχι το υπό εξέταση πρόγραμμα για ηλικιωμένους.

Στο τραπέζι εισοδηματικά κριτήρια

Εφόσον το νέο πρόγραμμα προχωρήσει, εξετάζεται να συνοδεύεται από εισοδηματικά κριτήρια για την επιλογή των δικαιούχων.

Και εδώ ένα πιθανό σημείο αναφοράς είναι ο «Προσωπικός Βοηθός» για τα άτομα με αναπηρία. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, το βασικό εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 35.000 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό, με προσαύξηση κατά 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή για το πρώτο ανήλικο σε μονογονεϊκό νοικοκυριό και κατά 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος.

Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι τα ίδια όρια θα ισχύσουν για τους ηλικιωμένους, καθώς οι τελικές προϋποθέσεις του νέου προγράμματος δεν έχουν ακόμη καθοριστεί.

Ο «μπούσουλας» για τη μακροχρόνια φροντίδα

Το νέο εγχείρημα δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Ήδη υπάρχει η Εθνική Στρατηγική για τη Μακροχρόνια Φροντίδα, η οποία μπορεί να αποτελέσει τον βασικό οδηγό για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου συστήματος υποστήριξης ηλικιωμένων.

Μεταξύ των δράσεων προβλέπεται η αναβάθμιση των ΚΑΠΗ, με ενίσχυση των βασικών ιατρικών υπηρεσιών, των προληπτικών εξετάσεων, της συμβουλευτικής υποστήριξης και των δράσεων ενεργού γήρανσης και κοινωνικής ένταξης.

Κομβικό ρόλο έχει και η ενίσχυση του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι», με περισσότερους εργαζομένους, καλύτερη εκπαίδευση του προσωπικού, αξιοποίηση της τηλεϊατρικής και συστημάτων παρακολούθησης της υγείας, αλλά και στενότερη συνεργασία με δήμους και τοπικούς φορείς.

Νοσηλεία στο σπίτι και νέες τεχνολογίες

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η ανάπτυξη της Νοσηλείας στο Σπίτι (ΝΟΣΠΙ). Το πρόγραμμα λειτουργεί πιλοτικά σε τρία νοσοκομεία και σχεδιάζεται η επέκτασή του σε δώδεκα, με στόχο τη δημιουργία ενός εθνικού συστήματος κατ’ οίκον νοσηλείας.

Το μοντέλο μπορεί να καλύψει ανάγκες ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία, χρονίως πασχόντων, ογκολογικών ασθενών και ανθρώπων που βρίσκονται σε μετεγχειρητικό στάδιο, περιορίζοντας παράλληλα την πίεση στα νοσοκομεία και το κόστος της περίθαλψης. Προβλέπονται ακόμη υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας και «νοσοκομείου στο σπίτι».

Από τις ράμπες έως τα συστήματα ανίχνευσης πτώσεων

Η Εθνική Στρατηγική περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις που αφορούν στην προσαρμογή των κατοικιών στις ανάγκες των ηλικιωμένων, ιδιαίτερα όσων αντιμετωπίζουν προβλήματα κινητικότητας ή άνοια.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται εργονομικές παρεμβάσεις, όπως ράμπες, μπάρες στήριξης, ανυψωμένα καθίσματα και χαμηλότερα ντουλάπια, αλλά και τεχνολογικές λύσεις, όπως συστήματα ανίχνευσης πτώσεων, έξυπνος φωτισμός, φωνητικός έλεγχος συσκευών και εφαρμογές τηλεϊατρικής.

Στόχος η παραμονή των ηλικιωμένων στο σπίτι τους

Ο κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων είναι η δημιουργία ενός συστήματος που θα επιτρέπει στους ηλικιωμένους να παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στο οικείο και οικογενειακό τους περιβάλλον, αντί να οδηγούνται σε ιδρυματική φροντίδα όταν αυτή μπορεί να αποφευχθεί.

Ήδη λειτουργούν τα Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΚΗΦΗ) για ανθρώπους που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν πλήρως και των οποίων το οικογενειακό περιβάλλον αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες φροντίδας. Παράλληλα λειτουργούν οι Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων για περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται κλειστή περίθαλψη.

Το υπό εξέταση πρόγραμμα «Προσωπικού Βοηθού» για ηλικιωμένους θα μπορούσε επομένως να αποτελέσει το επόμενο βήμα προς ένα ενιαίο σύστημα μακροχρόνιας και κατ’ οίκον φροντίδας, με το κράτος να μετατοπίζει σταδιακά το βάρος από την αποσπασματική παροχή υπηρεσιών σε ένα περισσότερο εξατομικευμένο μοντέλο υποστήριξης.