Τέμπη: Μπορούν οι εκταφές μετά από 3 χρόνια να αποκαλύψουν τι έγινε στα τελευταία λεπτά;

Τι δήλωσε στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 ο ιατροδικαστής Γρηγόρης Λέων

Δύσκολα μπορούν να δώσουν σαφείς και επιστημονικά ασφαλείς απαντήσεις για το τι συνέβη στα τελευταία λεπτά πριν τον θάνατο, ιδίως στις περιπτώσεις απανθράκωσης, οι εκταφές που πραγματοποιούνται τρία χρόνια μετά την σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη.

Αυτό τόνισε ο ιατροδικαστής Γρηγόρης Λέων, μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3, επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα επιστημονικά περιθώρια για τοξικολογικές και βιοχημικές διαπιστώσεις, μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι «ελάχιστα έως απειροελάχιστα», ιδιαίτερα όταν το ζητούμενο είναι η αποσαφήνιση των συνθηκών των τελευταίων λεπτών ζωής.

«Ελάχιστα έως απειροελάχιστα» τα ευρήματα μετά από τρία χρόνια

Ο κ. Λέων, μιλώντας στην εκπομπή Newsroom και στον Γιάννη Ραψομανίκη, ήταν κατηγορηματικός ως προς τα όρια που θέτει ο χρόνος. Όπως εξήγησε, τα βασικά βιολογικά υλικά που αξιοποιούνται σε τοξικολογικές και βιοχημικές εξετάσεις για να διαπιστωθεί τι συνέβη στα τελευταία λεπτά πριν τον θάνατο είναι το αίμα, τα ούρα και το ενδοφθάλμιο υγρό.

«Στις περιπτώσεις εκταφής, προφανώς δεν υπάρχει κανένα από αυτά τα βιολογικά υγρά στο σώμα», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι μετά από τρία χρόνια και ιδίως όταν έχουν προηγηθεί βαριές κακώσεις ή απανθράκωση, τα περιθώρια για ασφαλή επιστημονικά συμπεράσματα είναι εξαιρετικά περιορισμένα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τραγωδία : Νεκρός 69χρονος από παράσυρση στη Λεωφόρο Ποσειδώνος

Όπως εξήγησε, δείγματα από οστά, τρίχες ή δόντια μπορούν να «κρατήσουν» ουσίες που έχουν ληφθεί σε βάθος χρόνου, όχι όμως εκείνες που σχετίζονται με τα τελευταία λεπτά ζωής. Έφερε ως παράδειγμα τη λήψη ενός αντικαταθλιπτικού, υπογραμμίζοντας πως «εάν κάποιος το λάβει μία μόνο φορά, θα ανιχνευθεί στο αίμα ή στα ούρα, όχι όμως σε άλλους ιστούς. Για να αποτυπωθεί σε οστά ή τρίχες, απαιτείται μακροχρόνια χρήση».

«Αν το ζητούμενο είναι τι έγινε τα τελευταία λεπτά σε μια τόσο μεγάλη τραγωδία, δυστυχώς πρέπει να περιμένουμε ελάχιστα έως απειροελάχιστα από μια τέτοια εξέταση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι συγγενείς πριν από μια εκταφή

Ο ιατροδικαστής στάθηκε ιδιαίτερα στο τι πρέπει να προσδοκούν οι συγγενείς πριν αποφασίσουν μια εκταφή. Όπως είπε, είναι κρίσιμο να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς αναζητείται και αν αυτό είναι επιστημονικά εφικτό.

«Εάν ο τεχνικός σύμβουλος αναλύσει πλήρως τα δεδομένα, μπορεί να προκύψει ότι δεν έχει καν νόημα να γίνει εκταφή», σημείωσε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν τάσσεται κατά της διαδικασίας. Αντιθέτως, χαρακτήρισε θεμιτό το να προχωρήσει, ακόμη και για συναισθηματικούς λόγους, εφόσον έχει οριστεί.

Επισήμανε όμως ότι δεν πρέπει να αναμένονται «μη επιστημονικές απαντήσεις», δηλαδή συμπεράσματα που δεν μπορούν να στηριχθούν σε αντικειμενικά δεδομένα.

Το δικαίωμα τεχνικού συμβούλου – ακόμη και από το εξωτερικό

Απαντώντας σε αμφιβολίες που διατυπώνονται για την επάρκεια των Ελλήνων ιατροδικαστών, ο κ. Λέων υπογράμμισε ότι ο νόμος προβλέπει τη δυνατότητα παρουσίας τεχνικού συμβούλου, ακόμη και από το εξωτερικό, ο οποίος έχει τα ίδια δικαιώματα στη διαδικασία.

Ο τεχνικός σύμβουλος μπορεί να ζητήσει συγκεκριμένες εξετάσεις και εφόσον δεν γίνουν αποδεκτές από τον δημόσιο λειτουργό, να το καταγράψει επίσημα. «Αν κάποιος πιστεύει ότι μετά από τόσα χρόνια μπορεί να βρεθεί τι συνέβη στα τελευταία λεπτά, πολύ ευχαρίστως να έρθει με επιστημονικό τρόπο να το αποδείξει», ανέφερε.

Η τριετία, η εκταφή και η χρήση των ευρημάτων στη δίκη

Αναφορικά με την τριετία που αποτελεί το χρονικό διάστημα παραμονής της σορού ενταφιασμένης, ο κ. Λέων τόνισε ότι εφόσον έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία σκελετοποίησης, η σορός μπορεί να μεταφερθεί σε οστεοφυλάκιο και, με τη συναίνεση των συγγενών, να πραγματοποιηθούν ενέργειες.

Ωστόσο, εάν η διαδικασία γίνει αυτοβούλως, ανακύπτει σοβαρό ζήτημα ως προς τη δικαστική αξιοποίηση των ευρημάτων. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι τόσο η επιστημονική γνώση των ειδικών, όσο η τήρηση του πρωτοκόλλου και ειδικότερα η σωστή δειγματοληψία, η αποφυγή επιμολύνσεων και η ασφαλής μεταφορά των δειγμάτων.

«Αν ακουμπήσουμε ένα οστό που θα πάει για τοξικολογική ανάλυση σε μια επιφάνεια με υπολείμματα απορρυπαντικού, έχουμε ήδη επιμολύνει το δείγμα», ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Επομένως, για να διασφαλιστεί η αποδεικτική αξία σε δικαστικό επίπεδο, πρέπει να ακολουθηθεί αυστηρά η προβλεπόμενη διαδικασία. Αντίθετα, εάν ο στόχος είναι η προσωπική απάντηση ενός συγγενή, αυτό μπορεί να γίνει, αλλά ενδέχεται να μην έχει την ίδια νομική ισχύ.

Υπάρχει τεχνογνωσία στην Ελλάδα;

Τέλος, ερωτηθείς αν η Ελλάδα διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία για σύνθετες αναλύσεις ή αν είναι μονόδρομος η προσφυγή στο εξωτερικό, ο κ. Λέων απάντησε ότι η δεύτερη γνώμη δεν είναι ποτέ κακή πρακτική.

Υπάρχουν, όπως είπε, εξαιρετικά εργαστήρια στην Ελλάδα, τα οποία όμως, όπως συμβαίνει διεθνώς, μπορεί σε πολύ σπάνιες και εξειδικευμένες περιπτώσεις να φτάσουν σε ένα όριο. Σε αυτή την περίπτωση, το ίδιο το εργαστήριο οφείλει να παραπέμψει το δείγμα σε εξειδικευμένο κέντρο του εξωτερικού, τηρώντας αυστηρά τη διαδικασία.

Η αποστολή πρέπει να γίνεται θεσμικά, από το ελληνικό εργαστήριο προς το ξένο, και το αποτέλεσμα να επιστρέφει επισήμως ώστε να ενσωματωθεί στη συνολική πραγματογνωμοσύνη.

«Δεν παίρνουμε το δείγμα και το τρέχουμε μόνοι μας σε οποιοδήποτε εργαστήριο. Η διαδικασία πρέπει να είναι απολύτως ορθή», κατέληξε.