Θανατηφόρο έθιμο στη Νότια Αφρική: Δεκάδες νεκρά αγόρια από παράνομες τελετές περιτομής

Εκατοντάδες θύματα και ακρωτηριασμοί ανηλίκων αποκαλύπτουν τις τραγικές συνέπειες της ανεξέλεγκτης εφαρμογής του παραδοσιακού εθίμου μύησης

Τουλάχιστον 43 αγόρια έχασαν τη ζωή τους φέτος στη Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια παραδοσιακών τελετών περιτομής, ενώ δεκάδες ακόμη υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς και ακρωτηριασμούς, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τη σκοτεινή πλευρά ενός εθίμου με ιστορία αιώνων.

Οι τελετές γνωστές ως «Ουλγουαλούκο» πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο σε ειδικά «σχολεία μύησης» και αποτελούν για πολλές κοινότητες ένα από τα σημαντικότερα «ορόσημα» μετάβασης από την εφηβεία στην ανδρική ηλικία. Σύμφωνα με την Daily Mail, τα αγόρια απομακρύνονται από τις οικογένειές τους, καλύπτονται με λευκό πηλό και για περίπου τρεις εβδομάδες ζουν απομονωμένα, μαθαίνοντας την ιστορία και τις παραδόσεις της φυλής τους, αλλά και όσα θεωρούνται απαραίτητα για τη μετάβασή τους στην ενηλικίωση.

Κεντρικό μέρος της διαδικασίας αποτελεί η περιτομή, η οποία κανονικά πρέπει να πραγματοποιείται από έμπειρους και κατάλληλα εκπαιδευμένους παραδοσιακούς χειρουργούς. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των τραγωδιών καταγράφεται σε παράνομα σχολεία μύησης, όπου οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται από ανθρώπους χωρίς εκπαίδευση και χωρίς τις απαραίτητες συνθήκες υγιεινής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Βαθιά θλίψη στο Ηράκλειο: «Έφυγε» στα 52 του χρόνια ο Νίκος Πασπαράκης

Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται παλιά δόρατα, ψαλίδια ή ξυραφάκια, ενώ έχουν καταγραφεί περιστατικά στα οποία η ίδια λεπίδα χρησιμοποιήθηκε σε περισσότερα από ένα αγόρια, προκαλώντας εκτεταμένες μολύνσεις.

Εκατοντάδες νεκροί μέσα σε λίγα χρόνια

Οι αριθμοί αποτυπώνουν με τον πιο τραγικό τρόπο το μέγεθος του προβλήματος. Το 2024, συνολικά 93 αγόρια έχασαν τη ζωή τους κατά τις θερινές και χειμερινές περιόδους μύησης, ενώ καταγράφηκαν 11 ακρωτηριασμοί γεννητικών οργάνων. Έκθεση που εκπονήθηκε για λογαριασμό της κυβέρνησης της Νότιας Αφρικής κατέγραψε 322 θανάτους νεαρών αγοριών από το 2021 έως το 2024, καθώς και χιλιάδες νοσηλείες και σοβαρούς ακρωτηριασμούς.

Οι κυριότερες αιτίες θανάτου είναι η γάγγραινα, η σήψη και η σοβαρή αφυδάτωση. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα τραύματα δένονται υπερβολικά σφιχτά, με αποτέλεσμα να διακόπτεται η κυκλοφορία του αίματος. Μέσα σε λίγες ώρες μπορεί να προκληθεί νέκρωση των ιστών και να καταστεί αναγκαίος ο ακρωτηριασμός.

Παράλληλα, μετά την επέμβαση ορισμένοι έφηβοι περιορίζουν την κατανάλωση νερού, καθώς επικρατεί η πεποίθηση ότι η ούρηση μπορεί να επιδεινώσει το τραύμα. Η πρακτική αυτή έχει οδηγήσει σε περιστατικά ακραίας αφυδάτωσης και θανάτου, σύμφωνα με το protothema.gr.

Απαγωγές ακόμη και παιδιών 10 ετών

Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι καταγγελίες για παράνομες ομάδες που απαγάγουν αγόρια και τα οδηγούν με τη βία σε αυτοσχέδια σχολεία μύησης. Παρότι ο νόμος απαγορεύει τη συμμετοχή παιδιών κάτω των 16 ετών, υπάρχουν καταγγελίες για επεμβάσεις ακόμη και σε αγόρια ηλικίας δέκα ετών. Σε πολλές περιπτώσεις, οι οικογένειες καλούνται στη συνέχεια να καταβάλουν χρήματα προκειμένου να τους επιστραφούν τα παιδιά τους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας μητέρας, της Αν Κουμάλο, της οποίας ο 16χρονος γιος απήχθη μαζί με άλλα 22 αγόρια και οδηγήθηκε σε παράνομο σχολείο μύησης περίπου 30 χιλιόμετρα μακριά. Όπως κατήγγειλε, της ζητήθηκαν 1.000 ραντ για να πάρει πίσω τον γιο της, ενώ όταν η αστυνομία εντόπισε το σχολείο, τα παιδιά είχαν υποστεί ξυλοδαρμούς και κακοποίηση.

Σε άλλη περίπτωση, ο 13χρονος Σιγιαμθάντα από την επαρχία Μπουμαλάνγκα πέθανε κατά τη διάρκεια τελετής μύησης, με την οικογένειά του να υποστηρίζει ότι είχε απαχθεί παρά τη θέλησή του.

«Σεβασμός στην παράδοση σημαίνει και σεβασμός στη ζωή»

Μετά τους 43 θανάτους της φετινής χειμερινής περιόδου, ο υπουργός Παραδοσιακών Υποθέσεων της Νότιας Αφρικής, Βελενκοσίνι Χλαμπίσα, χαρακτήρισε τα στοιχεία «βαθιά ανησυχητικά». Όπως τόνισε, οι θάνατοι αποτελούν «σκληρή υπενθύμιση» ότι χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια ώστε να εξαλειφθούν οι αποτρέψιμοι θάνατοι, οι τραυματισμοί και οι εγκληματικές δραστηριότητες γύρω από τις τελετές μύησης.

Παράλληλα καταδίκασε τη λειτουργία παράνομων σχολείων, τονίζοντας ότι όσοι τα οργανώνουν ή συμμετέχουν στη λειτουργία τους διαπράττουν ποινικά αδικήματα. «Ο σεβασμός στην παράδοση πρέπει να συμβαδίζει με τον σεβασμό στον νόμο και με το συνταγματικό δικαίωμα κάθε μυούμενου στη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ασφάλεια», ανέφερε.

Οι αρχές έχουν πλέον τη δυνατότητα να κλείνουν παράνομα σχολεία και να συλλαμβάνουν τους υπευθύνους. Μέχρι σήμερα έχουν κλείσει τουλάχιστον 42 τέτοιες δομές, έχουν πραγματοποιηθεί 40 συλλήψεις και έχουν διασωθεί περίπου 180 αγόρια.

Η πίεση της παράδοσης

Παρά τους κινδύνους, η τελετή εξακολουθεί να έχει τεράστια κοινωνική σημασία σε πολλές κοινότητες της Νότιας Αφρικής, σύμφωνα με το δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας. Όσοι νέοι δεν περάσουν από τη διαδικασία μπορεί να αποκλειστούν από φυλετικές συναντήσεις, κοινωνικές δραστηριότητες, ακόμη και από τη δυνατότητα να θεωρηθούν κατάλληλοι για γάμο. Η κοινωνική πίεση είναι τόσο ισχυρή ώστε όσοι αρνούνται να συμμετάσχουν χαρακτηρίζονται «ινκουένκουε», δηλαδή «αγόρια», χαρακτηρισμός που θεωρείται βαριά προσβολή μετά από κάποια ηλικία.

Ο 19χρονος Σκότι Ντάουκα είχε δηλώσει ότι φοβόταν να συμμετάσχει, έχοντας προηγουμένως δει τηλεοπτικό ρεπορτάζ για ακρωτηριασμούς. Ωστόσο, όπως εξήγησε, ήθελε να ακολουθήσει την ίδια διαδρομή με τα υπόλοιπα αγόρια της κοινότητάς του και να αντιμετωπίζεται ως άνδρας από τους μεγαλύτερους. «Ήταν πολύ επώδυνο. Αρρώστησα, αλλά με φρόντισαν και επέζησα», είχε αναφέρει.