Ο διεθνολόγος χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών συνολική αποδοκιμασία της πολιτικής του Αμερικανού προέδρου – Πού μπορεί να περιοριστεί η επιρροή του, τι αλλάζει για την Ανατολική Μεσόγειο και πώς προετοιμάζονται οι Δημοκρατικοί για τις επόμενες προεδρικές εκλογές

Συνολική αποδοκιμασία της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ και όχι απλώς μια εκλογική ήττα για τους Ρεπουμπλικανούς συνιστά το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τον διεθνολόγο Θεόδωρο Τσίκα.

Μιλώντας στο ραδιόφωνο του CretaOne 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, εκτίμησε ότι οι Αμερικανοί έστειλαν μήνυμα τόσο για τον τρόπο διακυβέρνησης του Αμερικανού προέδρου όσο και για το περιεχόμενο της πολιτικής του, με την οικονομία και την ακρίβεια να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Όπως εξήγησε ο κ. Τσίκας, η αποδοκιμασία έχει δύο βασικές αιτίες. Η πρώτη αφορά την προσπάθεια του Τραμπ να ελέγξει τους θεσμούς και να δοκιμάσει τα όρια της αμερικανικής δημοκρατίας. Η δεύτερη σχετίζεται με τις οικονομικές επιδόσεις της κυβέρνησής του.

Ο Τραμπ είχε κερδίσει την προεδρική εκλογή επικρίνοντας την κυβέρνηση Μπάιντεν και την Κάμαλα Χάρις για την ακρίβεια και τον υψηλό πληθωρισμό. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Θεόδωρο Τσίκα, δεν κατάφερε να περιορίσει το πρόβλημα, όπως είχε υποσχεθεί. Αντίθετα, οι πληθωριστικές πιέσεις εντάθηκαν, κυρίως λόγω της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο και της αβεβαιότητας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Οι υψηλές τιμές των πετρελαιοειδών συμπαρασύρουν και τις τιμές άλλων προϊόντων, επιβαρύνοντας περαιτέρω την καθημερινότητα των Αμερικανών.

Το μήνυμα των εκλογών και τα περιθώρια του Τραμπ

Ο διεθνολόγος υπογράμμισε ότι η εκλογική ανατροπή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι Δημοκρατικοί αποκτούν ισχυρότερη παρουσία όχι μόνο στο Κογκρέσο, αλλά και σε επίπεδο πολιτειών, με την εκλογή πολλών Δημοκρατικών κυβερνητών.

Όπως σημείωσε ο κ. Τσίκας, η καθημερινότητα των Αμερικανών δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την Ουάσιγκτον. Οι κυβερνήτες διαθέτουν σημαντικές αρμοδιότητες στην εσωτερική διακυβέρνηση, ενώ κάθε πολιτεία έχει τη δική της Βουλή και λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες.

Το αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο Τραμπ θα περιοριστεί στον ίδιο βαθμό σε όλους τους τομείς. Σύμφωνα με τον Θεόδωρο Τσίκα, ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει σημαντικές εξουσίες στην εξωτερική πολιτική και δεν εξαρτάται τόσο από το Κογκρέσο όσο σε ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι το τελευταίο διάστημα έχει ενισχυθεί η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο, με την αποστολή νέων αεροπλανοφόρων και ειδικών δυνάμεων. Μετά το εκλογικό αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η αναζήτηση μιας συμβιβαστικής λύσης.

Την ίδια στιγμή εκτίμησε ότι αποδυναμώνεται πολιτικά και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος, όπως ανέφερε, το τελευταίο διάστημα πίεζε τον Τραμπ για την πραγματοποίηση πληγμάτων.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει και εσωτερικές συνέπειες στο Ισραήλ, καθώς ο Νετανιάχου θα είχε τη δυνατότητα να δυσκολέψει τον σχηματισμό κυβέρνησης από τη σημερινή αντιπολίτευση, προβάλλοντας την ανάγκη για κυβέρνηση εθνικής ενότητας.

Ο κ. Τσίκας δεν απέκλεισε, πάντως, το ενδεχόμενο ο Τραμπ να αντιδράσει απρόβλεπτα. Όπως παρατήρησε, μπορεί να θεωρήσει ότι, ενώ στο εσωτερικό θα αντιμετωπίζει περιορισμούς, στην εξωτερική πολιτική θα εξακολουθεί να έχει σημαντικά περιθώρια κινήσεων, επιλέγοντας μια πιο επιθετική στάση. Πρόκειται, όπως διευκρίνισε, για πιθανά σενάρια και όχι για ασφαλείς προβλέψεις.

Ελλάδα και Τουρκία: Δεν αναμένονται μείζονες αλλαγές

Αναφερόμενος στις επιπτώσεις του εκλογικού αποτελέσματος για την Ελλάδα και την Κύπρο, ο διεθνολόγος εκτίμησε ότι η παρουσία των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο δημιουργεί ένα πιο θετικό περιβάλλον για τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες.

Όπως εξήγησε, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται, κατά μέσο όρο, πιο ευαίσθητοι σε ζητήματα διεθνούς δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό μπορεί να αποτυπωθεί σε ψηφίσματα, πολιτικές παρεμβάσεις ή αποφάσεις για οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς χώρες που ενδιαφέρουν την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι δεν αναμένει μείζονες αλλαγές στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Όπως σημείωσε, το πλαίσιο της συνεργασίας έχει οικοδομηθεί σταδιακά επί διαφορετικών αμερικανικών κυβερνήσεων, τόσο Δημοκρατικών όσο και Ρεπουμπλικανών. Αντίστοιχα, στην Ελλάδα έχουν περάσει κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας, του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ, οι οποίες κινήθηκαν στην ίδια γενική κατεύθυνση.

«Δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί να διαταραχθεί εύκολα από μια απλή πολιτική αλλαγή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι μπορεί να υπάρξουν διαφοροποιήσεις στις αποχρώσεις, αλλά όχι ανατροπή του βασικού οικοδομήματος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.

Για την Τουρκία, η εικόνα είναι διαφορετική ως προς το κλίμα στο Κογκρέσο, το οποίο εκτίμησε ότι δεν θα είναι εξίσου θετικό. Ωστόσο, ο Τραμπ υπολογίζει τον γεωπολιτικό ρόλο της Τουρκίας και εκτιμά την προσωπική σχέση του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Επομένως, η αμερικανική κυβέρνηση θα εξακολουθήσει να λαμβάνει υπόψη τη στρατηγική σημασία της Άγκυρας.

Ο κ. Τσίκας τόνισε ότι η γεωγραφία επηρεάζει καθοριστικά τις επιλογές των Αμερικανών προέδρων. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η Τουρκία διαθέτει ένα ισχυρό γεωπολιτικό πλεονέκτημα και κανένας Αμερικανός πρόεδρος δεν επιθυμεί να τη χάσει.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας με τις ΗΠΑ δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Το γεγονός ότι ένας Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει καλύτερες σχέσεις με την Τουρκία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτό λειτουργεί εις βάρος της Ελλάδας, όπως και το αντίστροφο.

Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και ο ρόλος του State Department

Σχολιάζοντας τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, ο διεθνολόγος εξήγησε ότι η απάντηση έχει δοθεί από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο παραμένει υπό τη διοίκηση της κυβέρνησης Τραμπ.

Όπως διευκρίνισε ο κ. Τσίκας, το εκλογικό αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει το κλίμα και τις διατυπώσεις στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία, δεν αλλάζει όμως αυτομάτως την πολιτική που εφαρμόζει η αμερικανική κυβέρνηση.

Παράλληλα, στο State Department υπάρχει και ο ρόλος της υπηρεσιακής διπλωματίας και των διπλωματών καριέρας, οι οποίοι διαθέτουν διαμορφωμένες αντιλήψεις για τα επιμέρους ζητήματα, ανεξάρτητα σε ορισμένες περιπτώσεις από την εκάστοτε πολιτική συγκυρία.

Η επόμενη μέρα για τους Δημοκρατικούς και οι προεδρικές εκλογές

Σε ό,τι αφορά την πολιτική προοπτική των Δημοκρατικών, ο Θεόδωρος Τσίκας εκτίμησε ότι η εκλογική νίκη τούς δίνει έναν σαφώς καλύτερο πολιτικό βατήρα και περισσότερες δυνατότητες ενόψει της επόμενης αναμέτρησης για τον Λευκό Οίκο.

Όπως ανέφερε, το Δημοκρατικό Κόμμα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει στο έπακρο την επιτυχία του, διαμορφώνοντας μια θετική εναλλακτική πρόταση για την αμερικανική κοινωνία. Το ζητούμενο θα είναι να συνδυάσει τα προοδευτικά αιτήματα της πιο προωθημένης πτέρυγάς του με έναν μετριοπαθή τρόπο προσέγγισης, ώστε να μη χάσει τα πιο κεντρώα κοινωνικά στρώματα και τους ανεξάρτητους ψηφοφόρους.

Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, θα είναι η συγκρότηση μιας ευρύτερης πλειοψηφίας στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Το χρονικό περιθώριο είναι μικρότερο απ’ όσο φαίνεται, καθώς τα μεγάλα κόμματα στις ΗΠΑ ξεκινούν αρκετά νωρίς τις εσωτερικές διαδικασίες επιλογής των υποψηφίων τους.

Οι προκριματικές εκλογές αναμένεται να αρχίσουν περίπου ενάμιση χρόνο πριν από την προεδρική αναμέτρηση.

Η εκλογική επιτυχία, επομένως, δίνει στους Δημοκρατικούς την ευκαιρία να ανασυνταχθούν και να προετοιμάσουν εγκαίρως την πολιτική τους πρόταση απέναντι στον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς.