Γιατί το ταξίδι Μητσοτάκη πήγε καλύτερα απ’ όσο περιμέναμε

Ως καλύτερη των προσδοκιών και σαφώς θετική αποτίμησε την επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα ο πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος Θεόδωρος Τσίκας, μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3. Όπως σημείωσε, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξαν θεαματικά αποτελέσματα στην ουσία των ελληνοτουρκικών διαφορών, το κλίμα των συνομιλιών και η επαναβεβαίωση της δέσμευσης των δύο πλευρών στο πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών αποτελούν σημαντικές εξελίξεις.

Ο κ. Τσίκας, μιλώντας στην εκπομπή Newsroom και στον Γιάννη Ραψομανίκη, υπογράμμισε ότι πριν από τη συνάντηση είχαν καλλιεργηθεί χαμηλές προσδοκίες, με αρκετές φωνές να αμφισβητούν ακόμη και τη χρησιμότητά της. «Πήγε καλύτερα από ό,τι αναμενόταν», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως ο τόνος ήταν συμφιλιωτικός και ήπιος ακόμη και στα ζητήματα όπου υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες. «Αυτό δείχνει ωριμότητα και βάθος στις σχέσεις. Δεν είναι όπως παλιά, που μπορούσε να προκύψει σύγκρουση από μία λέξη», είπε.

Επιστροφή στο πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών

Κατά τον διεθνολόγο, το βασικό κέρδος της συνάντησης με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, είναι ότι επανασυνδέει τις δύο χώρες με το πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023, η οποία προέβλεπε φιλικές σχέσεις και καλή γειτονία, με επιδίωξη επίλυσης των διαφορών χωρίς κρίσεις και εντάσεις. Η κοινή δήλωση των δύο ηγετών, όπως είπε, επαναλαμβάνει τη δέσμευση για βελτίωση των διαύλων επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα και για ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αναφορές του Τούρκου Προέδρου ότι τα ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, αν και ακανθώδη, δεν είναι άλυτα με βάση το διεθνές δίκαιο. «Αυτό είναι πολύ σημαντικό», τόνισε, διότι μετατοπίζει τη συζήτηση από τη διαπίστωση της δυσκολίας στην αναζήτηση λύσης.

Χωρικά ύδατα, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα

Ο κ. Τσίκας συνέδεσε τις δηλώσεις αυτές και με παλαιότερες τοποθετήσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, ο οποίος είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο εξεύρεσης λύσεων στο εύρος μεταξύ 6 και 12 ναυτικών μιλίων. Όπως εξήγησε, το ζήτημα των χωρικών υδάτων είναι κεντρικό, καθώς επηρεάζει άμεσα την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Μια πιθανή συνεννόηση στο θέμα αυτό, είπε, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο και για τις υπόλοιπες εκκρεμότητες.

Παρότι αναγνώρισε ότι δεν υπήρξαν άμεσα, απτά αποτελέσματα, υπογράμμισε πως η διατήρηση του διαλόγου είναι απαραίτητη. «Οι δύο πλευρές είναι καταδικασμένες να συνομιλούν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι επαφές θα έπρεπε να είναι ακόμη συχνότερες ώστε να αποφεύγονται παρεξηγήσεις και να οικοδομείται σταδιακά εμπιστοσύνη.

Το έλλειμμα εμπιστοσύνης

Κατά την άποψή του, το μεγαλύτερο εμπόδιο στην επίλυση των διαφορών είναι η βαθιά καχυποψία που υπάρχει ιστορικά και στις δύο πλευρές. «Αν κάνω εγώ ένα βήμα, πώς θα το εκμεταλλευτεί ο άλλος; Αυτό το ερώτημα υπάρχει και στην Τουρκία», ανέφερε, εξηγώντας ότι μόνο μέσα από συνεχή επαφή μπορεί να αμβλυνθεί.

Διεθνείς παράγοντες και ενεργειακές εξελίξεις

Ο διεθνολόγος αναφέρθηκε και στη μεταβολή του διεθνούς περιβάλλοντος, επισημαίνοντας ότι Αθήνα και Άγκυρα δεν επιθυμούν παρεμβάσεις τρίτων. Ωστόσο προειδοποίησε πως η απλή συνομιλία χωρίς πρόοδο στην ουσία δεν αρκεί. Με τις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη να αυξάνονται, τόσο το Κυπριακό όσο και η ελληνοτουρκική διένεξη στο Αιγαίο αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. «Οι μεγάλες επενδύσεις και η ασφάλεια τροφοδοσίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από το αν οι δύο χώρες τσακώνονται. Κάποιες λύσεις θα επιβληθούν», εκτίμησε, προκρίνοντας την έγκαιρη διευθέτηση από τα ίδια τα μέρη.

Οι συμμαχίες και το Ισραήλ

Σε ό,τι αφορά τις περιφερειακές συνεργασίες, ο κ. Τσίκας παρατήρησε ότι η τουρκική στάση ενδέχεται να διαμορφώνεται έτσι ώστε να μην δημιουργούνται εκ των προτέρων εμπόδια σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση. Αναφερόμενος στη συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, σημείωσε ότι πιθανόν να δόθηκαν διαβεβαιώσεις πως δεν στρέφεται κατά της Τουρκίας, αν και η Άγκυρα ανησυχεί ιδιαίτερα για την ενίσχυση των ελληνικών εξοπλισμών.

Τέλος, υπογράμμισε ότι οι διεθνείς άξονες είναι ρευστοί και μπορούν να αλλάξουν. «Καμία διπλωματική κρίση δεν μένει για πάντα», είπε, φέρνοντας ως παράδειγμα τις πρόσφατες προσεγγίσεις της Τουρκίας με χώρες της περιοχής. «Αντί να θεωρούμε ότι ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου, είναι προτιμότερο να λύνουμε τις διαφορές μας απευθείας», κατέληξε.

Δείτε το βίντεο: