Από την απάντηση σε μηνύματα ενώ εργαζόμαστε μέχρι την προσπάθεια να παρακολουθήσουμε μια συζήτηση και να κάνουμε κάτι άλλο παράλληλα, η πολυδιεργασία έχει γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Τι συμβαίνει, όμως, πραγματικά στον εγκέφαλο όταν προσπαθούμε να κάνουμε πολλά πράγματα την ίδια στιγμή;
Στη σύγχρονη καθημερινότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι καλούνται να διαχειριστούν πολλές υποχρεώσεις ταυτόχρονα. Ένα τηλεφώνημα την ώρα της εργασίας, η απάντηση σε μηνύματα ενώ διαβάζουμε ή η παρακολούθηση μιας διαδικτυακής συνάντησης ενώ ελέγχουμε ταυτόχρονα τα email μας είναι μερικά μόνο παραδείγματα.
Η συνήθεια αυτή είναι γνωστή ως multitasking ή πολυδιεργασία και συχνά παρουσιάζεται ως ένδειξη παραγωγικότητας. Ωστόσο, ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν είναι σχεδιασμένος να εκτελεί απεριόριστες σύνθετες νοητικές εργασίες ταυτόχρονα.
Ο εγκέφαλος δεν κάνει όλα τα πράγματα παράλληλα
Όταν προσπαθούμε να ασχοληθούμε με δύο ή περισσότερες απαιτητικές δραστηριότητες, ο εγκέφαλος συνήθως δεν τις εκτελεί πραγματικά την ίδια στιγμή. Αντίθετα, μετακινεί γρήγορα την προσοχή από τη μία εργασία στην άλλη.
Η διαδικασία αυτή ονομάζεται εναλλαγή προσοχής (task switching). Κάθε φορά που αλλάζουμε δραστηριότητα, ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στις νέες πληροφορίες και να ενεργοποιήσει τις κατάλληλες νοητικές λειτουργίες.
Αυτό σημαίνει ότι, ενώ μπορεί να έχουμε την αίσθηση πως κερδίζουμε χρόνο, στην πραγματικότητα ενδέχεται να χάνουμε μέρος της συγκέντρωσης και της αποτελεσματικότητάς μας.
Ποια σημεία του εγκεφάλου επηρεάζονται;
Σημαντικό ρόλο στη διαχείριση πολλών δραστηριοτήτων έχει ο προμετωπιαίος φλοιός, μια περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τον προγραμματισμό, τη λήψη αποφάσεων, την οργάνωση και τον έλεγχο της προσοχής.
Όταν ασχολούμαστε με διαφορετικές εργασίες, ο εγκέφαλος καλείται να διατηρήσει πληροφορίες, να επιλέξει τι είναι σημαντικό και να περιορίσει τους περισπασμούς.
Παράλληλα, ενεργοποιούνται μηχανισμοί της εργαζόμενης μνήμης, δηλαδή της ικανότητας να συγκρατούμε και να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες για σύντομο χρονικό διάστημα.
Όταν οι απαιτήσεις είναι πολλές, η εργαζόμενη μνήμη μπορεί να επιβαρυνθεί, με αποτέλεσμα να δυσκολευόμαστε να θυμηθούμε λεπτομέρειες ή να ολοκληρώσουμε μια εργασία με την ίδια ακρίβεια.
Γιατί αισθανόμαστε μεγαλύτερη κούραση;
Η συνεχής εναλλαγή μεταξύ διαφορετικών δραστηριοτήτων απαιτεί διαρκή νοητική προσπάθεια. Ο εγκέφαλος πρέπει κάθε φορά να αφήνει προσωρινά μια εργασία, να επεξεργάζεται νέες πληροφορίες και στη συνέχεια να επιστρέφει στην προηγούμενη.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να προκαλέσει πνευματική κόπωση, εκνευρισμό και δυσκολία συγκέντρωσης.
Επιπλέον, οι συνεχείς ειδοποιήσεις από κινητά τηλέφωνα, εφαρμογές και μέσα κοινωνικής δικτύωσης διακόπτουν την προσοχή, ακόμη και όταν δεν απαντάμε άμεσα σε αυτές.
Το αποτέλεσμα είναι να χρειάζεται περισσότερος χρόνος για την ολοκλήρωση μιας εργασίας, ενώ αυξάνονται και οι πιθανότητες λαθών.
Μπορούμε τελικά να εκπαιδεύσουμε τον εγκέφαλό μας στο multitasking;
Παρότι ορισμένες καθημερινές δραστηριότητες μπορούν να συνδυαστούν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, όπως το περπάτημα και η ακρόαση μουσικής, τα πράγματα αλλάζουν όταν απαιτούνται δύο σύνθετες νοητικές εργασίες.
Η εξάσκηση μπορεί να μας βοηθήσει να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, ιδιαίτερα όταν αυτές έχουν αυτοματοποιηθεί. Δεν σημαίνει, όμως, ότι μπορούμε να εξαλείψουμε τα όρια της προσοχής μας.
Αντίθετα, η συγκέντρωση σε μία απαιτητική εργασία κάθε φορά μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη απόδοση και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση του χρόνου.
Πώς μπορούμε να περιορίσουμε την πνευματική επιβάρυνση;
Υπάρχουν ορισμένες απλές πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη οργάνωση της καθημερινότητας:
– Μία εργασία κάθε φορά: Δώστε προτεραιότητα σε μία δραστηριότητα πριν περάσετε στην επόμενη.
– Περιορίστε τις ειδοποιήσεις: Απενεργοποιήστε τις μη απαραίτητες ειδοποιήσεις στο κινητό και στον υπολογιστή.
– Οργανώστε τον χρόνο σας: Χωρίστε τις υποχρεώσεις σε μικρότερα και διαχειρίσιμα χρονικά διαστήματα.
– Κάντε μικρά διαλείμματα: Δώστε στον εγκέφαλο χρόνο να ξεκουραστεί ανάμεσα σε απαιτητικές δραστηριότητες.
– Αποφύγετε τις περιττές διακοπές: Προσπαθήστε να ολοκληρώνετε μια εργασία πριν ασχοληθείτε με κάτι διαφορετικό.
Τελικά, το multitasking μάς κάνει πραγματικά πιο παραγωγικούς;
Η ικανότητα να διαχειριζόμαστε πολλές υποχρεώσεις είναι χρήσιμη στην καθημερινή ζωή. Ωστόσο, το να κάνουμε συνεχώς πολλά πράγματα ταυτόχρονα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είμαστε πιο αποδοτικοί.
Ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο, συγκέντρωση και σωστή κατανομή της προσοχής για να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Σε μια εποχή όπου οι πληροφορίες και οι υποχρεώσεις διαδέχονται η μία την άλλη, ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να κάνουμε περισσότερα πράγματα ταυτόχρονα, αλλά να μάθουμε να εστιάζουμε σε αυτό που έχει πραγματικά σημασία.
- Η πολυδιεργασία περιλαμβάνει την εναλλαγή προσοχής μεταξύ δραστηριοτήτων, όχι την ταυτόχρονη εκτέλεσή τους.
- Ο προμετωπιαίος φλοιός και η εργαζόμενη μνήμη επηρεάζονται κατά την πολυδιεργασία, επιβαρύνοντας τη νοητική ικανότητα.
- Η συνεχής εναλλαγή δραστηριοτήτων προκαλεί πνευματική κόπωση και αυξάνει τον χρόνο ολοκλήρωσης εργασιών.
- Η συγκέντρωση σε μία δραστηριότητα κάθε φορά μπορεί να βελτιώσει την απόδοση και τη διαχείριση χρόνου.

Δημοφιλή
Καιρός: Βροχές αύριο 18/11 στην Κρήτη - Μέχρι 23 βαθμούς η θερμοκρασία
Θλίψη στο Γάζι για τον θάνατο του Εμμανουήλ Πιτσούλη –Αύριο η κηδεία του
Κρήτη: Πού θα σημειωθούν διακοπές ρεύματος αύριο Τετάρτη 18 Νοεμβρίου
Από τη Βοστώνη και τη Σητεία σε όλη την Ελλάδα: Ο Κρητικός που δημιούργησε ένα ψηφιακό «όπλο» κατά της ακρίβειας
Κλήρωση Eurojackpot: Ένας υπερτυχερός κερδίζει απόψε 38,3 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα!
Γήπεδο Παναθηναϊκού: Ομάδες Ρομά στο εργοτάξιο του Βοτανικού - Καταγγελίες από πολίτες
Οι γυναίκες του Πολυτεχνείου: Οι φοιτήτριες που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της εξέγερσης
Τα 5 τυχερά ζώδια για το πρώτο εξάμηνο του 2027
Τάσος Ποτσέπης για τη σύλληψή του σε strip club στο Χαϊδάρι: «Με πλάκωσαν στο ξύλο, μου έσπασαν δύο δόντια»