Ο Sir Tim Berners-Lee, ο άνθρωπος που θεωρείται ο «πατέρας» του Παγκόσμιου Ιστού, προειδοποιεί ότι η ραγδαία ανάπτυξη της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης απειλεί να αναδιαμορφώσει ριζικά το οικοσύστημα της διαδικτυακής διαφήμισης.

Όπως επισημαίνει ο οικονομικός ταχυδρόμος ot.gr, τα μοντέλα ΑΙ που μπορούν να παράγουν περιεχόμενο, να προσωποποιούν εμπειρίες και να δημιουργούν νέες μορφές αλληλεπίδρασης, ενδέχεται να αποδυναμώσουν το σημερινό μοντέλο διαφημιστικών εσόδων που στηρίζει το μεγαλύτερο μέρος του διαδικτύου.

Ο δημιουργός του web υπογραμμίζει ότι «η τεχνολογία αλλάζει ταχύτατα, όμως οι αξίες της διαφάνειας, της ιδιωτικότητας και της αξιοπιστίας δεν μπορούν να χαθούν μέσα στο χάος των αλγορίθμων».

Στη σκηνή του FT Future of AI Summit στο Λονδίνο, ο Sir Tim Berners-Lee, o επονομαζόμενος «πατέρας» του World Wide Web, δεν μιλά απλώς για την τεχνολογία. Προειδοποιεί για έναν «σεισμό» που μπορεί να ανατρέψει τα θεμέλια του διαδικτύου, αναφέρουν οι Financial Times.

Η ίδια τεχνολογία που έφερε τον κόσμο πιο κοντά και δημιούργησε τρισεκατομμύρια σε διαφημιστικά έσοδα, αναδεικνύοντας εταιρείες-κολοσσούς όπως είναι η Google και η Meta αντιμετωπίζει τώρα τον δικό της «εικονικό αντίπαλο»: την τεχνητή νοημοσύνη που διαβάζει, επεξεργάζεται και παρέχει πληροφορία χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση.

Ο κόσμος της διαδικτυακής διαφήμισης βρίσκεται μπροστά σε μια αχαρτογράφητη κρίση, και ο δημιουργός του Web βλέπει τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια.

Tim Berners-Lee: «Η παραδοσιακή διαφήμιση μπορεί να καταρρεύσει»

Ο Berners-Lee προειδοποιεί ότι η παραδοσιακή διαφήμιση, που στηρίζει το οικοσύστημα του διαδικτύου, μπορεί να καταρρεύσει. Όπως εξηγεί, αν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) αρχίσουν να διαβάζουν ιστοσελίδες αντί των ανθρώπων και να παρέχουν απευθείας τις απαντήσεις στους χρήστες, οι άνθρωποι δεν θα βλέπουν πια τις διαφημίσεις που αποτελούν τη βάση των εσόδων εταιρειών κολοσσών όπως είναι η Google και η Meta.

«Αν οι ιστοσελίδες διαβάζονται μόνο από LLMs, και οι άνθρωποι παίρνουν την πληροφορία απευθείας από αυτά, τότε το επιχειρηματικό μοντέλο της διαδικτυακής διαφήμισης αρχίζει να διαλύεται», είπε ο Berners-Lee.

Η προειδοποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν σκεφτεί κανείς ότι η Google αντιμετωπίζει για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες πραγματικό ανταγωνισμό στην αναζήτηση, μετά την κυκλοφορία του ChatGPT από την OpenAI στα τέλη του 2022.

Η Google αντιμετωπίζει για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες πραγματικό ανταγωνισμό στην αναζήτηση, μετά την κυκλοφορία του ChatGPT από την OpenAI στα τέλη του 2022

Οι αντιδράσεις των μεγάλων παικτών

Η Google απάντησε με την εισαγωγή του «AI mode» στις αναζητήσεις, το οποίο δίνει στους χρήστες «συνομιλητικές» απαντήσεις αντί για λίστες συνδέσμων. Αυτό, ωστόσο, σημαίνει ότι οι χρήστες βλέπουν λιγότερες διαφημίσεις, αυξάνοντας την πίεση στο παραδοσιακό μοντέλο.

Η Meta, από την πλευρά της, εξακολουθεί να εμφανίζει εντυπωσιακά έσοδα: 51,2 δισεκατομμύρια δολάρια το τρίτο τρίμηνο, αυξημένα κατά 26% σε σχέση με πέρυσι, αλλά η ανησυχία των επενδυτών για τα μεγάλα σχέδια της εταιρείας στην τεχνητή νοημοσύνη επηρέασε αρνητικά την τιμή των μετοχών της.

Μια ευκαιρία για αλλαγή

Ο Mark Surman, πρόεδρος της Mozilla, βλέπει στην κρίση αυτή μια ευκαιρία. Καλεί τους ανθρώπους να αναπτύξουν μοντέλα που σέβονται περισσότερο την ιδιωτικότητα και ενισχύουν τον έλεγχο του χρήστη πάνω στα δεδομένα του. Παρά τη μεγάλη δημοφιλία των chatbots, προειδοποιεί ότι η «μονοκαλλιέργεια πληροφοριών» δεν θα γίνει αποδεκτή από τους χρήστες, και το υπάρχον μοντέλο διαφήμισης εξακολουθεί να έχει μακρά διάρκεια ζωής.

Ο John Bruce, CEO και συνιδρυτής της Inrupt μαζί με τον Berners-Lee, λένε ότι μεγάλες εταιρείες και πλατφόρμες πληρωμών βρίσκονται σε «υπαρξιακό σημείο» καθώς η AI μπορεί να τις υποτάξει στη λειτουργία ενός LLM.

Η κλιμάκωση της στοχευμένης διαφήμισης πρόκειται να φτάσει σε επίπεδα ακόμα πιο έντονα λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Η μελλοντική προοπτική

Ο εφευρέτης του διαδικτύου ελπίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα δώσει την ευκαιρία για ένα “reset” στο διαδίκτυο, απαλλάσσοντάς το από την υπερβολική διαφημιστική πίεση και επιτρέποντας νέους τρόπους ελέγχου των προσωπικών δεδομένων.

Μέχρι τότε, όμως, η ισορροπία ανάμεσα σε τεχνολογία, έσοδα και προστασία της ιδιωτικότητας παραμένει αβέβαιη.