Τραγωδία στην Τανάγρα: Τα κρίσιμα ερωτήματα για τα air shows και τα 50χρονα Phantom

Η τραγωδία στην Τανάγρα με τη συντριβή του F-4 Phantom και τον θάνατο των δύο ιπταμένων της 338 Μοίρας «Άρης» επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για την ασφάλεια των αεροπορικών επιδείξεων, τις διαδικασίες έγκρισης και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των μαχητικών που εξακολουθούν να υπηρετούν έπειτα από δεκαετίες. 

Η συντριβή του F-4 Phantom στην Τανάγρα και ο θάνατος των δύο ιπταμένων της 338 Μοίρας «Άρης» ανοίγουν μια σειρά σοβαρών ερωτημάτων γύρω από τη συμμετοχή στρατιωτικών αεροσκαφών σε αεροπορικές επιδείξεις, αλλά και τη χρήση ενός τύπου αεροσκάφους που υπηρετεί εδώ και δεκαετίες.

Η τραγωδία στην Τανάγρα έχει προκαλέσει βαθιά θλίψη, αλλά παράλληλα φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα που θα πρέπει να εξεταστούν με ψυχραιμία και χωρίς πρόωρα συμπεράσματα.

Το βασικότερο είναι, φυσικά, να εξακριβωθούν τα ακριβή αίτια της συντριβής. Αυτό αποτελεί αντικείμενο της αρμόδιας διερεύνησης και μέχρι να ολοκληρωθεί οποιαδήποτε εκτίμηση για ευθύνες ή τεχνικά αίτια θα ήταν πρόωρη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Διακοπές ρεύματος σε περιοχές της Κρήτης αύριο Παρασκευή

Ωστόσο, το δυστύχημα ανοίγει και μια ευρύτερη συζήτηση: Γιατί συμμετέχει η Πολεμική Αεροπορία σε air shows; Ποιος εγκρίνει το πτητικό πρόγραμμα; Ποια είναι τα πρωτόκολλα ασφαλείας και ποιος έχει την τελική ευθύνη για την ασφαλή πραγματοποίηση μιας αεροπορικής επίδειξης;

Γιατί συμμετέχει η Πολεμική Αεροπορία στα air shows

Οι μεγάλες αεροπορικές επιδείξεις αποτελούν εδώ και δεκαετίες μέρος της διεθνούς αεροπορικής δραστηριότητας. Από τη Βρετανία και τη Γερμανία μέχρι τις ΗΠΑ και τις αραβικές χώρες, στρατιωτικές αεροπορίες συμμετέχουν με μαχητικά, μεταγωγικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.

Η συμμετοχή έχει πολλαπλούς στόχους. Αποτελεί μέσο προβολής της αεροπορικής ισχύος μιας χώρας, ενίσχυσης της εξωστρέφειας των Ενόπλων Δυνάμεων και επαφής με το κοινό, ενώ συχνά λειτουργεί και ως μέσο προσέλκυσης νέων στελεχών.

Για την Πολεμική Αεροπορία είναι επίσης μια ευκαιρία να παρουσιάσει το επίπεδο εκπαίδευσης των πληρωμάτων της και την επιχειρησιακή κατάσταση των αεροσκαφών της.

Η περίπτωση του Athens Flying Week

Στην περίπτωση του Athens Flying Week στην Τανάγρα, η παρουσία αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας δεν σημαίνει ότι ο διοργανωτής μιας εμπορικής εκδήλωσης αποφασίζει για τις στρατιωτικές πτήσεις.

Η συμμετοχή της Πολεμικής Αεροπορίας και η έγκριση των δικών της πτητικών διαδικασιών αποτελούν αρμοδιότητα των στρατιωτικών και αεροπορικών αρχών.

Αυτός ο διαχωρισμός είναι κρίσιμος, ιδιαίτερα όταν αναζητούνται απαντήσεις μετά από ένα σοβαρό αεροπορικό δυστύχημα.

Το μεγάλο ζήτημα του Phantom

Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί αναπόφευκτα και η ηλικία των F-4 Phantom.

Πρόκειται για έναν σχεδιασμό άλλης εποχής, ο οποίος εξακολουθεί να υπηρετεί έχοντας συμπληρώσει πολλές δεκαετίες επιχειρησιακής ζωής. Η συντήρηση ενός τόσο παλαιού μαχητικού είναι απαιτητική, σύνθετη και δαπανηρή.

Η ηλικία, ωστόσο, ενός αεροσκάφους δεν μπορεί από μόνη της να θεωρηθεί αιτία ενός δυστυχήματος. Η τεχνική κατάσταση του συγκεκριμένου αεροσκάφους, το ιστορικό συντήρησης, οι ώρες πτήσης, οι διαδικασίες που ακολουθήθηκαν και όλα τα διαθέσιμα στοιχεία θα πρέπει να εξεταστούν από τους αρμόδιους διερευνητές.

Αυξημένες απαιτήσεις στις αεροπορικές επιδείξεις

Τα air shows έχουν από τη φύση τους αυξημένες απαιτήσεις. Οι πτήσεις πραγματοποιούνται με συγκεκριμένα προγράμματα επίδειξης, αυστηρούς περιορισμούς και διαδικασίες ασφαλείας.

Το γεγονός ότι μια επίδειξη είναι εντυπωσιακή για τον θεατή δεν σημαίνει ότι πραγματοποιείται χωρίς κανόνες. Αντιθέτως, απαιτεί λεπτομερή σχεδιασμό, εκπαίδευση και διαρκή αξιολόγηση του κινδύνου.

Το μηδενικό ρίσκο στην αεροπορία δεν υπάρχει. Στόχος των διαδικασιών ασφαλείας είναι ο κίνδυνος να περιορίζεται στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο.

Οι απαντήσεις πρέπει να έρθουν από την έρευνα

Μετά την τραγωδία, το σημαντικότερο είναι να μην προηγηθούν τα συμπεράσματα των στοιχείων.

Η διερεύνηση καλείται να απαντήσει εάν υπήρξε τεχνική αστοχία, ανθρώπινος παράγοντας, επιχειρησιακό ζήτημα ή συνδυασμός παραγόντων. Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστεί εάν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες σχεδιασμού, έγκρισης και ασφάλειας εφαρμόστηκαν όπως προβλέπεται.

Η απώλεια δύο ιπταμένων της Πολεμικής Αεροπορίας επιβάλλει πάνω απ’ όλα σεβασμό. Και ακριβώς γι’ αυτό, οι απαντήσεις για το τι συνέβη στην Τανάγρα πρέπει να δοθούν με στοιχεία, διαφάνεια και χωρίς βιαστικές ετυμηγορίες.