«Τρέξτε τις διαδικασίες»: Νέα παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη για το Αρκαλοχώρι

Νέα επιστολή με σειρά ερωτημάτων προς τους αρμόδιους φορείς για τις κατεδαφίσεις, τις σχολικές υποδομές, τις αποζημιώσεις και την πορεία αποκατάστασης των σεισμόπληκτων περιοχών της Κρήτης 

Συνεχίζεται η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη για τα σοβαρά προβλήματα που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι σεισμόπληκτοι του Αρκαλοχωρίου και των γύρω περιοχών, σχεδόν πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021.

Μετά την αυτοψία που πραγματοποίησε κλιμάκιο της Ανεξάρτητης Αρχής στην περιοχή τον περασμένο Μάρτιο και τις προηγούμενες παρεμβάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία, ο Συνήγορος του Πολίτη επανέρχεται με νέα επιστολή, αυτή τη φορά προς την Περιφέρεια Κρήτης και τους Δήμους Μινώα Πεδιάδας και Αρχανών – Αστερουσίων, ζητώντας αναλυτική ενημέρωση για την πορεία αποκατάστασης των ζημιών και την άρση των συνεπειών του σεισμού.

Αφορμή για τη νέα παρέμβαση αποτέλεσαν οι αναφορές πολιτών, τα ευρήματα της αυτοψίας, αλλά και οι συναντήσεις που προηγήθηκαν με τους εμπλεκόμενους φορείς. Στόχος είναι να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα της περιοχής και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αποκατάστασης.

Στο επίκεντρο οι κατεδαφίσεις των επικίνδυνων κτιρίων

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο ζήτημα των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτισμάτων, καθώς εκατοντάδες κτίρια χαρακτηρίστηκαν ακατάλληλα μετά τον σεισμό, ενώ αρκετά ακόμη κινδυνεύουν να οδηγηθούν στην ίδια κατηγορία λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στις εργασίες επισκευής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο – Πέθανε ο μουσικός Γιώργος Λαγογιάννης σε ηλικία 48 ετών

Στην επιστολή ζητούνται συγκεκριμένα στοιχεία για τον συνολικό αριθμό των κτιρίων που πρέπει να κατεδαφιστούν, πόσες κατεδαφίσεις έχουν ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα από τους Δήμους και την Περιφέρεια, πόσες εκκρεμούν ακόμη, καθώς και ποιες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί για την εξασφάλιση πρόσθετης χρηματοδότησης.

Όπως επισημαίνεται, τα διαθέσιμα κονδύλια εξαντλήθηκαν γρήγορα, λόγω του μεγάλου αριθμού των επικίνδυνων κτισμάτων και του υψηλού κόστους των εργασιών, ενώ πολλοί ιδιοκτήτες αδυνατούν οικονομικά να προχωρήσουν μόνοι τους στις απαιτούμενες κατεδαφίσεις.

Ερωτήματα για σχολεία, εκκλησίες και βασικές υποδομές

Η Ανεξάρτητη Αρχή ζητά επίσης ενημέρωση για την πορεία αποκατάστασης τριών σχολικών μονάδων που εξακολουθούν να λειτουργούν σε προσωρινές εγκαταστάσεις: του 1ου Δημοτικού Σχολείου Αρκαλοχωρίου, του Δημοτικού Σχολείου Θραψανού και του Γυμνασίου Αρκαλοχωρίου.

Παράλληλα, ζητούνται στοιχεία για τις εργασίες επισκευής στους σεισμόπληκτους ιερούς ναούς, αλλά και για άλλες δημόσιες υποδομές που υπέστησαν ζημιές, όπως το οδικό δίκτυο.

Στο μικροσκόπιο βρίσκεται και η καθημερινότητα των σεισμόπληκτων που εξακολουθούν να διαμένουν σε οικίσκους, με τον Συνήγορο του Πολίτη να ζητά ενημέρωση για το καθεστώς ηλεκτροδότησης, τις χρεώσεις κατανάλωσης ρεύματος και τον αριθμό των πολιτών που εξακολουθούν να φιλοξενούνται στις προσωρινές αυτές κατοικίες.

Αναλυτικά η επιστολή:

«Αξιότιμοι κύριοι / αξιότιμες κυρίες,
Ο ΣτΠ, στα πλαίσια εξέτασης αναφορών σχετιζόμενων με το σεισμό που έλαβε χώρα στις 27.09.2021 με επίκεντρο τον οικισμό του Αρκαλοχωρίου, της εκπόνησης Ειδικής Έκθεσης με θέμα
«Φυσικές Καταστροφές και Πολιτική Προστασία: Μέτρα για την Πρόληψη, την Αποκατάσταση και την Αποζημίωση», στην οποία το εν λόγω γεγονός θα αποτελέσει μελέτη περίπτωσης, της επιτόπιας αυτοψίας της Αρχής (23.03.2026) και της συνάντησης (24.03.2026) που έλαβε χώρα στα γραφεία της Περιφέρειας Κρήτης με εμπλεκόμενους στη διαχείριση των επιπτώσεων φορείς, καθώς και της συνάντησης (03.11.2025) που είχε πραγματοποιηθεί στα γραφεία της Αρχής με στελέχη του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και με άλλους φορείς όπου συζητήθηκαν γενικότερα θέματα πολιτικής προστασίας, θα επιθυμούσε την παροχή πληροφόρησης σχετικά με τη διαδικασία άρσης των επιπτώσεων του σεισμού στην περιοχή και την αποκατάσταση των βλαβών σε κτίρια ή / και σε άλλες υποδομές.

Συγκεκριμένα, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για τα κάτωθι:

A) Κατεδάφιση επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων. Το θέμα της κατεδάφισης των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων κρίνεται ως το πλέον σοβαρό ζήτημα που απασχολεί την περιοχή, λόγω των συνεπειών που δύναται να επιφέρει η μερική ή ολική κατάρρευση κτίσματος σε επίπεδο ανθρώπινης ζωής, υγείας ή / και υλικών ζημιών. Είναι δεδομένο ότι και χωρίς την κατάρρευση κτίσματος (η οποία σε κάθε περίπτωση είναι απευκταία), η ύπαρξη επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων εντός των οικισμών προκαλεί ευλόγως ανασφάλεια στους κατοίκους και τους διερχόμενους, ενώ αποτελεί τροχοπέδη για την επιστροφή της τοπικής κοινωνίας στην κανονικότητα.

Αναγνωρίζοντας τη σφοδρότητα του πλήγματος του σεισμού, με εκατοντάδες κτίρια να χαρακτηρίζονται εξαρχής «κόκκινα», ενώ άλλα ενδεχομένως να κινδυνεύουν να μεταπέσουν στην κατηγορία αυτή εξαιτίας της μη ολοκλήρωσης των εργασιών επισκευής / αποκατάστασης, η Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ (Δήμοι Μινώα – Πεδιάδας και Αχαρνών – Αστερουσίων) και Β’ (Περιφέρεια Κρήτης) Βαθμού ανέλαβε εν πολλοίς το έργο των κατεδαφίσεων με τη λήψη κρατικής χρηματοδότησης. Ωστόσο, ο μεγάλος αριθμός των προς κατεδάφιση κτιρίων και το σχετικό υψηλό κόστος των εργασιών εξάντλησαν γρήγορα τα εγκεκριμένα κονδύλια, με αποτέλεσμα η κατεδάφιση πολλών κτιρίων να παραμένει μέχρι και σήμερα εκκρεμής, δεδομένης και της εκπεφρασμένης αδυναμίας πολλών εκ των ιδιοκτητών να τη χρηματοδοτήσουν.

Σε αυτό το πλαίσιο, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για την τρέχουσα κατάσταση στην περιοχή. Συγκεκριμένα παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε, για έκαστο εκ των εμπλεκομένων Δήμων, τον αρχικό αριθμό των προς κατεδάφιση κτιρίων, τον αριθμό των κατεδαφίσεων που έχουν εκτελεστεί από κάθε Υπηρεσία (ΔΤΥ Δήμων, ΔΤΕ Περιφέρειας) και τον αριθμό των εκκρεμοτήτων. Επίσης, παρακαλούμε να μας κοινοποιήσετε τυχόν ενέργειές σας προς εξασφάλιση επιπλέον χρηματοδότησης για τη συνέχιση του έργου και την εκτίμηση του σχετικού προϋπολογισμού καθώς και το εάν η προσπάθεια αυτή έχει τελεσφορήσει ή αναμένεται.

B) Αποκατάσταση τριών σχολικών μονάδων. Με δεδομένο ότι τα κτίρια του 1ου Δημοτικού Σχολείου Αρκαλοχωρίου, του Δημοτικού Σχολείου Θραψανού (μνημείο βάσει του ΦΕΚ 34/Β/1989) και του Γυμνασίου Αρκαλοχωρίου υπέστησαν σημαντικές βλάβες εξαιτίας του σεισμού με αποτέλεσμα την ανάγκη σφράγισής τους και την έκτοτε λειτουργία των αντίστοιχων σχολικών μονάδων σε προσωρινές αίθουσες, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για την επισκευή
/ αποκατάσταση των πληγέντων κτιρίων καθώς και για πιθανές ενέργειες μεταστέγασης των σχολείων αυτών σε άλλα υπάρχοντα (πιθανόν κατόπιν τροποποιήσεων / βελτιώσεων) ή / και σε υπό ανέγερση κτίρια.

Γ) Αποκατάσταση ιερών ναών. Καθώς γνωρίζουμε ότι ορισμένοι τουλάχιστον εκ των ιερών ναών της περιοχής έχουν υποστεί μικρότερου ή μεγαλύτερου μεγέθους βλάβες, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε αναφορικά με τη σημερινή τους κατάσταση και τις σχετικές ενέργειες επισκευής / αποκατάστασης που έχετε ήδη αναλάβει ή τον προγραμματισμό αυτών.

Δ) Αποκατάσταση άλλων υποδομών. Παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε τυχόν άλλες υποδομές που υπέστησαν βλάβες (π.χ. δρόμοι) και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα.

Ε) Ρευματοδότηση οικίσκων και χρέωση κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος. Παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για την ισχύουσα κατάσταση αναφορικά με τη χρέωση κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος στους οικίσκους όπου διαμένουν οι σεισμόπληκτοι, τον αριθμό των επηρεαζόμενων πολιτών και τυχόν προβλεπόμενες ενέργειες από πλευράς σας.

ΣΤ) Προτάσεις. Σε αυτό το σημείο σας πληροφορούμε ότι μπορείτε να μας καταθέσετε πιθανές προτάσεις που έχετε για την επιτάχυνση της διαδικασίας αποκατάστασης των κτιρίων / υποδομών στην περιοχή.

Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνουμε ότι μπορείτε να μας κοινοποιήσετε και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο κρίνετε σκόπιμο να περιέλθει σε γνώση της Αρχής και δεν συμπεριλαμβάνεται στο παρόν.

Οι μαρτυρίες των σεισμόπληκτων

Μιλώντας πριν από λίγες ημέρες στο CretaOne 102,3, ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμοπλήκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Η Ελπίδα», Κώστας Γκαντάτσιος, ανέφερε ότι τα μέλη του κλιμακίου του Συνηγόρου του Πολίτη διαπίστωσαν από κοντά τις δύσκολες συνθήκες που εξακολουθούν να βιώνουν πολλές οικογένειες.

Όπως είπε, κατά την αυτοψία επισκέφθηκαν κοντέινερ όπου εξακολουθούν να διαμένουν σεισμόπληκτοι, κατεστραμμένα σχολεία, εκκλησίες και δημόσια κτίρια, ενώ ενημερώθηκαν αναλυτικά για τα έντεκα βασικά ζητήματα που έχει θέσει ο Σύλλογος προς την Πολιτεία.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στο πρόβλημα της στεγαστικής συνδρομής, επισημαίνοντας ότι, παρά τη νομοθετημένη άτοκη δανειοδότηση για την αποκατάσταση των κατοικιών, πολλοί πολίτες εξακολουθούν να μην μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις εργασίες, ενώ το αυξημένο κόστος των οικοδομικών υλικών καθιστά ανεπαρκείς τους υφιστάμενους προϋπολογισμούς.

Παρά τις δυσκολίες, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι παρεμβάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη θα συμβάλουν στην επιτάχυνση των διαδικασιών, υπογραμμίζοντας πως στόχος είναι η ουσιαστική επιστροφή των κατοίκων στην κανονικότητα.

«Δεν μιλάμε μόνο για κτίρια. Μιλάμε για ανθρώπους, οικογένειες και ζωές που περιμένουν εδώ και πέντε χρόνια να ξανασταθούν στα πόδια τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σεισμόπληκτοι Αρκαλοχώρι: Και δεύτερη επιστολή του Συνηγόρου του Πολίτη για τους σεισμόπληκτους – «Πέντε χρόνια περιμένουμε λύσεις»