Τρίτη και 13: Γιατί θεωρείται γρουσούζικη η σημερινή ημέρα

Τι λέει η ελληνική παράδοση

Ιδιαίτερα γρουσούζικη ημέρα θεωρείται η Τρίτη και 13, τόσο για τους Έλληνες, όσο και για τους ισπανόφωνους λαούς. Μάλιστα, για τους υπόλοιπους λαούς, άτυχη μέρα θεωρείται η Παρασκευή και 13. Τι κρύβεται, όμως, τελικά, πίσω από την κακοτυχία που συνοδεύει την Τρίτη και 13; Στα ισπανικά, η μέρα λέγεται “Martes” και ετυμολογικά προέρχεται από τον Άρη (Mars) που στη ρωμαϊκή παράδοση ήταν ο θεός του πολέμου. Πόλεμος συνεπάγεται θάνατος, που δεν είναι ποτέ καλός οιωνός. Έτσι, επικράτησε το ρητό “Τρίτη μην παντρευτείς, μη σαλπάρεις και μη φύγεις από το σπίτι” (En martes, ni te cases ni te embarques). Κάτι ανάλογο ισχύει και στην Ελλάδα, με τους προληπτικούς να αποφεύγουν να αρχίσουν οποιαδήποτε εργασία, να επιχειρήσουν ταξίδι ή να τελέσουν αρραβώνα.

Γιατί θεωρείται γρουσούζικη ημέρα

Κατά την ελληνική παράδοση, η Τρίτη θεωρείται γρουσούζικη, καθώς την ημέρα αυτή η Κωνσταντινούπολη έπεσε στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων (Τρίτη 29 Μαΐου 1453). Μπορεί το ημερολόγιο να έδειχνε 29 και όχι 13, αλλά το άθροισμα των ψηφίων του 1453 δίνει 13. Σύμφωνα με τον λαογράφο Νικόλαο Πολίτη (1852-1921), η ερμηνεία αυτή είναι υστερογενής, αφού και οι σύγχρονοι στην Άλωση απέδωσαν την εθνική εκείνη συμφορά στην ολέθρια επίδραση της ημέρας. Μαρτυρία για την πρόληψη αυτή υπάρχει ήδη από το 1164. Η εξήγηση της δεισιδαιμονίας πρέπει να αναζητηθεί, κατά τον Νικόλαο Πολίτη, σε αστρολογικές προβλέψεις. Βάση αυτών, την Τρίτη κυρίαρχος είναι ο πλανήτης Άρης, ενώ σε κάποια ώρα της ημέρας (η «κακιά ώρα») επικρατεί μαζί με τον πλανήτη Κρόνο. Γι’ αυτό η ώρα αυτή καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνη. Επειδή, όμως, κανείς δεν μπορεί να την προσδιορίσει, ολόκληρη η Τρίτη αντιμετωπίζεται ως αποφράς ημέρα. Τη γρουσούζικη ημέρα έχει τιμήσει και ο ελληνικός κινηματογράφος με την κωμική ταινία του 1963, «Τρίτη και 13», στην οποία πρωταγωνιστούσε ο «προληπτικός» Νίκος Σταυρίδης και το «γούρι του», ο Γιάννης Γκιωνάκης.

Γιατί «συνοδεύεται» από κακοτυχία ο αριθμός 13

Το 13 θεωρείται κατεξοχήν κακότυχος αριθμός, που σπάει την αρμονία του 12 (12 Θεοί του Ολύμπου, 12 άθλοι του Ηρακλή, 12 φυλές του Ισραήλ, 12 μαθητές του Χριστού, 12 Ιμάμηδες κλπ). Με την προσθήκη του αριθμού 1 σχηματίζεται η αρχή ενός νέου κύκλου. Το άγνωστο, που αντιπροσωπεύει ο αριθμός 13, προκαλεί ανησυχία στους ανθρώπους κι έτσι άρχισαν να το συνδέουν με ατυχή γεγονότα. Ο αριθμός 13 θεωρείται κακότυχος στον δυτικό κόσμο, σε σημείο που τα ξενοδοχεία συχνά τον παραλείπουν από τις πόρτες των δωματίων ενώ ορισμένες αεροπορικές εταιρείες κάνουν το ίδιο με την αρίθμηση των θέσεων τους.