20χρονη φοιτήτρια δίνει μάχη για τη ζωή – Το συμφωνητικό του ΙΤΕ ανοίγει κρίσιμα ερωτήματα για το καθεστώς των προπτυχιακών υποτρόφων

Πέρα από τις ευθύνες για τον δρόμο-«καρμανιόλα», το τραγικό τροχαίο φέρνει στο προσκήνιο το πλαίσιο με το οποίο εκατοντάδες προπτυχιακοί φοιτητές απασχολούνται στο ΙΤΕ

Το Cretaone αποκαλύπτει το ιδιωτικό συμφωνητικό και θέτει τα ερωτήματα που πλέον ζητούν απαντήσεις.

Η 20χρονη φοιτήτρια που δίνει μάχη για τη ζωή της μετά το σοβαρό τροχαίο έξω από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) άνοιξε τον ασκό του Αιόλου για ένα πρόβλημα που εδώ και τρεις δεκαετίες καταγγέλλουν εργαζόμενοι, φοιτητές και κάτοικοι: τον επικίνδυνο δρόμο που συνδέει το Πανεπιστήμιο Κρήτης με το ΙΤΕ, χωρίς ολοκληρωμένα πεζοδρόμια και επαρκή φωτισμό.

Χρειάστηκε να φτάσουμε στο 2026 και στον σοβαρό τραυματισμό μιας άριστης φοιτήτριας για να επανέλθουν οι ίδιες διαπιστώσεις, οι ίδιες υποσχέσεις και οι ίδιες εξαγγελίες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Καιρός: Διπλό κύμα κακοκαιρίας σε λίγες ώρες – Οι περιοχές που θα «χτυπήσει»

Ωστόσο, πίσω από το τραγικό περιστατικό αναδεικνύεται πλέον και μία δεύτερη, εξίσου σοβαρή διάσταση της υπόθεσης: το καθεστώς υπό το οποίο δεκάδες προπτυχιακοί φοιτητές μετακινούνται καθημερινά μεταξύ Πανεπιστημίου και ΙΤΕ, στο πλαίσιο των προπτυχιακών υποτροφιών που παρέχει το Ίδρυμα.

Το συμφωνητικό που αποκαλύπτει το Cretaone

Στη διάθεση του Cretaone βρίσκεται το ιδιωτικό συμφωνητικό που υπογράφουν οι προπτυχιακοί υπότροφοι με το ΙΤΕ.

Σύμφωνα με το έγγραφο, ο υπότροφος:

• υποχρεούται να ακολουθεί το ωράριο λειτουργίας του Ινστιτούτου,
• να τηρεί τους κανονισμούς ασφαλείας,
• να απασχολείται σε συγκεκριμένο ερευνητικό εργαστήριο,
• να τηρεί ρήτρες εμπιστευτικότητας,
• ενώ τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας του παραγόμενου έργου ανήκουν στο ΙΤΕ.

Παράλληλα, το συμφωνητικό προβλέπει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια της υποτροφίας και αναφέρει ότι συντάσσεται σε δύο αντίγραφα, ένα για κάθε συμβαλλόμενο μέρος.

Ένα νέο πεδίο ερωτημάτων

Το περιεχόμενο του συμφωνητικού γεννά, πλέον, μια σειρά από εύλογα ερωτήματα που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα μετά το σοβαρό τροχαίο της 20χρονης.

• Τι ακριβώς καλύπτει νομικά μια τέτοια συμφωνία;
• Ποια είναι η πραγματική φύση της σχέσης μεταξύ του ΙΤΕ και των προπτυχιακών υποτρόφων;
• Πρόκειται αποκλειστικά για εκπαιδευτική υποτροφία ή στην πράξη δημιουργούνται χαρακτηριστικά που προσομοιάζουν σε σχέση εξαρτημένης απασχόλησης;
• Υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη;

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά την ασφαλιστική προστασία των προπτυχιακών υποτρόφων.

Το ιδιωτικό συμφωνητικό προβλέπει τις υποχρεώσεις του υποτρόφου και το πλαίσιο της συνεργασίας, όμως προκύπτουν εύλογα ερωτήματα:

• Υφίσταται ασφαλιστική κάλυψη για την καθημερινή παρουσία των φοιτητών στους χώρους του ΙΤΕ;
• Καλύπτονται σε περίπτωση εργατικού ή άλλου ατυχήματος;
• Ποιο είναι το καθεστώς που ισχύει για εκατοντάδες νέους που συμμετέχουν σε ερευνητικές δραστηριότητες;
• Υπάρχει εποπτεία της Πολιτείας;

Παράλληλα τίθενται ζητήματα που αφορούν τον διοικητικό έλεγχο τέτοιων συμφωνιών.

• Αναρτώνται οι συγκεκριμένες συμβάσεις στη «Διαύγεια» ή αρκεί η υπογραφή δύο αντιγράφων μεταξύ των συμβαλλομένων;
• Λαμβάνει γνώση η Επιθεώρηση Εργασίας για το συγκεκριμένο καθεστώς;
• Υπάρχει κάποια μορφή ελέγχου ως προς τις συνθήκες υπό τις οποίες παρέχεται το έργο των προπτυχιακών υποτρόφων;

250 έως 400 ευρώ τον μήνα

Από δημόσια διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι οι προπτυχιακές υποτροφίες στα ερευνητικά προγράμματα κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 250 και 400 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με το πρόγραμμα και τη διάρκειά του.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση ανταποκρίνεται στις πραγματικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν οι φοιτητές και αν το θεσμικό πλαίσιο επαρκεί για να καλύψει τη θέση στην οποία βρίσκονται.

Η καθημερινή διαδρομή της επικινδυνότητας

Η 20χρονη δεν ήταν η μόνη.

Καθημερινά δεκάδες προπτυχιακοί υπότροφοι μετακινούνται πεζοί από το Πανεπιστήμιο προς το ΙΤΕ και αντίστροφα, ακολουθώντας την ίδια διαδρομή όπου, εδώ και χρόνια, εργαζόμενοι και κάτοικοι ζητούν την ολοκλήρωση πεζοδρομίων, καλύτερο φωτισμό και ασφαλείς συνθήκες μετακίνησης.

Το ερώτημα που πλέον τίθεται είναι εάν αυτό το καθεστώς ήταν γνωστό σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και αν είχαν αναληφθεί οι απαραίτητες πρωτοβουλίες ώστε οι νέοι αυτοί άνθρωποι να μετακινούνται με ασφάλεια.

Ερωτήματα που ζητούν δημόσιες απαντήσεις

Με αφορμή το τραγικό περιστατικό, ανακύπτουν συγκεκριμένα ερωτήματα που αφορούν όχι μόνο τη συγκεκριμένη υπόθεση αλλά συνολικά το πλαίσιο λειτουργίας των προπτυχιακών υποτροφιών:

• Πόσοι προπτυχιακοί υπότροφοι απασχολούνται σήμερα στο ΙΤΕ;
• Ποια είναι ακριβώς η νομική φύση της σχέσης τους με το Ίδρυμα;
• Ποια ασφαλιστική προστασία διαθέτουν;
• Έχει αξιολογηθεί ποτέ ο κίνδυνος της καθημερινής μετακίνησής τους στον συγκεκριμένο δρόμο;
• Έχει ζητήσει ποτέ η ακαδημαϊκή κοινότητα του ΙΤΕ θεσμικές αλλαγές στις συμβάσεις των προπτυχιακών υποτρόφων ή βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης στις εγκαταστάσεις;
• Έχουν γίνει επίσημες παρεμβάσεις προς την Πολιτεία για την ασφαλή σύνδεση Πανεπιστημίου και ΙΤΕ;

Η διερεύνηση των συνθηκών του τροχαίου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη από τις αρμόδιες αρχές.

Παράλληλα, όμως, η υπόθεση φαίνεται να αναδεικνύει και ένα ευρύτερο θεσμικό ζήτημα που αφορά το πλαίσιο απασχόλησης, προστασίας και καθημερινής μετακίνησης των προπτυχιακών υποτρόφων σε έναν από τους σημαντικότερους ερευνητικούς οργανισμούς της χώρας.