Η ιστορική μνήμη, η ελευθερία, η αλληλεγγύη και ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση των αυριανών πολιτών

Με αναφορές στο ιστορικό «ΟΧΙ» του 1940 και στα διαχρονικά μηνύματα της εθνικής επετείου, ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Κρήτης, Εμμανουήλ Καρτσωνάκης, απευθύνει μήνυμα προς την εκπαιδευτική κοινότητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, του σεβασμού στη διαφορετικότητα και της ειρηνικής συνύπαρξης.

Ακολουθεί το μήνυμά του για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940

Αγαπητές και αγαπητοί εκπαιδευτικοί,

Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές,

Γιορτάζουμε, όπως κάθε χρόνο, την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου και τιμούμε τους Έλληνες του 1940, οι οποίοι, με την άρνησή τους να υποταχθούν στο τελεσίγραφο του Μουσολίνι, έγραψαν μία από τις εμβληματικότερες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Το «ΟΧΙ» του 1940 συμβολίζει τη στάση ενός λαού απέναντι στον φόβο και την υποταγή, καθώς και την αποφασιστικότητά του να υπερασπιστεί την ελευθερία και το δικαίωμά του να ορίζει το μέλλον του. Πίσω από εκείνη την ιστορική στιγμή βρίσκονταν άνθρωποι καθημερινοί, με οικογένειες, όνειρα και αγωνίες, οι οποίοι κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν μια πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερη από τους ίδιους.

Σήμερα, η επέτειος μας καλεί να αναγνωρίσουμε και να υπερασπιστούμε τις αξίες που ενέπνευσαν εκείνον τον αγώνα. Γιατί το «ΟΧΙ» δεν ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν. Παραμένει ζωντανό όταν αρνούμαστε την αδικία και υπερασπιζόμαστε την αλήθεια, όταν υψώνουμε τη φωνή μας απέναντι στον εκφοβισμό, όταν απορρίπτουμε τον ρατσισμό, σεβόμαστε τη διαφορετικότητα και υπερασπιζόμαστε την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου.

Σε αυτό το σημείο, η ιστορική μνήμη συναντά τον ρόλο της εκπαίδευσης. Το σχολείο δεν είναι μόνο ο χώρος όπου μαθαίνουμε τι συνέβη στο παρελθόν, αλλά και ο χώρος όπου καλλιεργούμε τις αξίες που θα διαμορφώσουν το μέλλον. Οι εκπαιδευτικοί, μέσα από τη γνώση, τον διάλογο και το προσωπικό τους παράδειγμα, βοηθούν τους μαθητές και τις μαθήτριες να σκέφτονται κριτικά και να αναλαμβάνουν την ευθύνη των επιλογών τους. Παράλληλα, τα ίδια τα παιδιά καλούνται να δίνουν περιεχόμενο σε αυτές τις αξίες μέσα από την καθημερινή τους στάση και συμπεριφορά.

Ο πιο ουσιαστικός τρόπος, λοιπόν, να τιμήσουμε την 28η Οκτωβρίου είναι να αναρωτηθούμε τι μπορούμε να κάνουμε σήμερα, ώστε τα διδάγματα εκείνης της εποχής να παραμείνουν ζωντανά. Να οικοδομήσουμε σχολεία όπου κάθε άνθρωπος αισθάνεται ασφαλής να εκφραστεί, όπου η διαφωνία γίνεται αφορμή για διάλογο και όχι για αντιπαράθεση, η συνεργασία υπερισχύει του αποκλεισμού και η ελευθερία συνοδεύεται από σεβασμό και υπευθυνότητα.

Η ιστορία μάς παραδίδει τη μνήμη, αλλά η ευθύνη να δώσουμε νόημα στα διδάγματά της ανήκει σε όλους μας. Ας μην αφήσουμε, λοιπόν, το «ΟΧΙ» να παραμείνει μια λέξη που επαναλαμβάνεται στις επετειακές εκδηλώσεις. Ας το κάνουμε στάση ζωής, με τις επιλογές και τις πράξεις μας, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας κοινωνίας πιο ελεύθερης, πιο δίκαιης και πιο ειρηνικής.

Χρόνια πολλά!

Ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Κρήτης

Εμμανουήλ Καρτσωνάκης