Η εικόνα στην Κρήτη

Σοκάρουν τα στοιχεία της ΕΛΑΣ που είδαν το φως της δημοσιότητας όπως αυτά παρουσιάστηκαν στην 5η Έκθεση του «Παρατηρητήριου για τη Βία κατά των Γυναικών στην Κρήτη – WOMEN WATCH», με φορέα υλοποίησης τον Σύνδεσμο Μελών Γυναικών Σωματείων Ν. Ηρακλείου. Εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς από τα δεδομένα, την εξαιρετικά ανησυχητική αύξηση των καταγγελιών για τα περιστατικά κακοποίησης παιδιών (0-18 ετών). Πρέπει να σημειώσουμε ότι η 5η έκθεση αφορά το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου 2025.

Μας προβλημάτισε ιδιαίτερα, το γεγονός ότι το τρίμηνο από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του 2025 οι περιφερειακές ενότητες Λασιθίου και Ρεθύμνου εμφάνισαν μεγαλύτερη αύξηση καταγγελιών συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα του 2024 κατά 90% αλλά και 50% αντιστοίχως. Η περιφερειακή ενότητα Χανίων σημείωσε αύξηση που ξεπέρασε το 10% ενώ πιο αισιόδοξη ήταν η κατάσταση στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου καθώς υπήρξε μια ελάχιστη μείωση.

Πιο συγκεκριμένα στην ΠΕ Ηρακλείου, από τις 39 καταγγελίες το τρίμηνο του Απριλίου-Ιουνίου του 2024 το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ήταν 37. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 73% των παιδιών-θυμάτων είναι κορίτσια, ενώ το 27% αγόρια. Παρά τη διαφοροποίηση ανά περιοχή, οι Π.Ε. Ηρακλείου και Χανίων παραμένουν σταθερά στις πρώτες θέσεις σε αριθμό καταγγελιών, ενώ οι Π.Ε. Ρεθύμνου και Λασιθίου εξακολουθούν να εμφανίζουν χαμηλότερα απόλυτα νούμερα, αν και με ανησυχητική ανοδική τάση.

Σε σύγκριση με τα συμπεράσματα της προηγούμενης (4ης) Έκθεσης, η 5η Έκθεση του WOMEN_WATCH καταγράφει συνολική αύξηση στα περιστατικά κακοποίησης παιδιών για το πρώτο εξάμηνο του 2025, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024.

Ο «Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και Ν. Ηρακλείου» κατέγραψε 48 καταγγελίες για το διάστημα Απριλίου–Ιουνίου 2025, αριθμό ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (45 καταγγελίες, ή περίπου 16 περιστατικά ανά μήνα).

Πιο συγκεκριμένα τα περιστατικά κακοποίησης παιδιού στην Περιφέρεια Κρήτης το διάστημα Ιανουάριο-Ιούνιο, όπως αυτά αποτυπώθηκαν στους πίνακες της έρευνας, το έτος 2024 ήταν 125 ενώ το αντίστοιχο διάστημα το έτος 2025 αυξήθηκαν σημαντικά αγγίζοντας τα 214.

Η ΑΝΑΤΟΛΗ επικεντρώθηκε στα στατιστικά του νομού Λασιθίου που αφορούσαν την κακοποίηση παιδιού 0-18 ετών για τους μήνες Απρίλιο-Ιούνιο διενεργώντας μια συγκριτική ανάλυση για τις χρονολογίες 2022-2025. Σύμφωνα με τα δεδομένα θετική εικόνα είχε ο νομός Λασιθίου συγκριτικά με την υπόλοιπη Κρήτη. Το 2022 υπήρξε μονάχα 1 περιστατικό στο Νομό, το 2022 κανένα, το 2023 1 ενώ εξαιρετικά ανησυχητική είναι η ραγδαία αύξηση το 2025 αγγίζοντας τα 10 περιστατικά κακοποίησης παιδιού.

Τα παραπάνω δεδομένα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξημένης ενδοοικογενειακής βίας σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, το διάστημα Ιανουάριος–Ιούνιος 2025 καταγράφηκαν 16.345 καταγγελίες περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας, με το 78% των θυμάτων να είναι γυναίκες. Ο αριθμός αυτός είναι διπλάσιος σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023 (8.294 καταγγελίες). Αναλυτικότερα, η Αττική (ΓΑΔΑ) καταγράφει 4.434 περιστατικά, η Θεσσαλονίκη (ΓΑΔΘ) 927, ενώ η Κρήτη καταλαμβάνει την τέταρτη θέση πανελλαδικά, με 725 καταγγελίες.

Η εικόνα στην Κρήτη

Αναλύοντας τα δεδομένα για την Κρήτη το διάστημα 2022–2025 καταλήγουμε σε ορισμένα συμπεράσματα που αποτυπώνουν την κατάσταση που επικρατεί. Η Π.Ε. Ηρακλείου διατηρεί σταθερά τα υψηλότερα νούμερα καταγγελιών, με αύξηση έως το 2024 και μικρή μείωση το 2025 ενώ η Π.Ε. Χανίων ακολουθεί, παρουσιάζοντας παρόμοια πορεία. Οι Π.Ε. Ρεθύμνου και Π.Ε. Λασιθίου εμφανίζουν χαμηλότερους αριθμούς ωστόσο μας προβληματίζει έντονα ότι το Λασίθι φαίνεται ως είναι η μοναδική ενότητα που καταγράφει μικρή αύξηση το 2025.

Για το διάστημα Απριλίου–Ιουνίου ανά έτος, οι καταγγελίες συνολικά στην Κρήτη έχουν ως εξής: 2022: 92,2023: 197, 2024: 459,2025: 396. Παρατηρείται δηλαδή μεγάλη αύξηση μεταξύ 2023 και 2024, και μικρή μείωση το 2025.

Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση ανά Περιφερειακή Ενότητα μεταξύ 2023 και 2024. Στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου από 95 αυξήθηκαν σε 221, στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων από 75 άγγιξαν τις 136, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου από τις 20 τριπλασιάστηκαν φθάνοντας τις 73 ενώ στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου από τις 7 πήγαμε στις 29.

Η 5η Έκθεση του «Παρατηρητηρίου» καταδεικνύει πως, μετά την έξαρση του 2024, τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και κακοποίησης παιδιών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και το 2025. Όπως επισημαίνει, η ανάλυση των περιστατικών αναδεικνύει σοβαρές δυσλειτουργίες του συστήματος προστασίας, που συχνά επιβαρύνουν σημαντικά την επιζώσα. Είναι σημαντική η προτεραιότητα βελτίωσης του συστήματος ανταπόκρισης, με την ενεργή συμμετοχή των εμπλεκόμενων Φορέων. Πολλές φορές οι επιζώσες αντιμετωπίζουν συνθήκες που κάθε άλλο παρά τις βοηθούν να φύγουν από τον κύκλο της βίας. Η υποστελέχωση Υπηρεσιών, η ανεπαρκής κατάρτιση επαγγελματιών και η έλλειψη συντονισμένης ανταπόκρισης, επιδεινώνουν την κατάσταση, ενισχύοντας την αίσθηση ατιμωρησίας και αδυναμίας του συστήματος να προστατεύσει αποτελεσματικά γυναίκες και παιδιά.

Ο «Σύνδεσμος» τονίζει ως βασική προτεραιότητα την οργάνωση διεπιστημονικών Ομάδων υπό την εποπτεία των Εισαγγελικών Αρχών, την περαιτέρω στελέχωση των Υπηρεσιών και την κατοχύρωση διαδικασιών συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων Φορέων, ώστε να διασφαλιστεί η ουσιαστική προστασία των θυμάτων.