Αδέσποτα ζώα στην Κρήτη – Τι προβλέπει ο νόμος και ποιος έχει την ευθύνη;

Μεγάλο το ζήτημα των αδέσποτων στην Κρήτη

Τα αδέσποτα ζώα αποτελούν ένα σημαντικό κοινωνικό ζήτημα για πολλές περιοχές της Κρήτης, με εικόνες εγκαταλελειμμένων σκύλων και γατών να καταγράφονται τόσο σε αστικές όσο και σε αγροτικές περιοχές. Η προστασία τους, η περίθαλψη και η διαχείριση του πληθυσμού τους αποτελούν υποχρέωση που προβλέπεται από τη νομοθεσία, ενώ καθοριστικό ρόλο έχουν οι δήμοι, οι αρμόδιες υπηρεσίες και οι πολίτες.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν εντοπίζεται ένα τραυματισμένο ή εγκαταλελειμμένο ζώο; Ποιος είναι υπεύθυνος για τη φροντίδα του και ποιες υποχρεώσεις έχουν οι δήμοι; Το θεσμικό πλαίσιο είναι συγκεκριμένο και βασίζεται κυρίως στον Νόμο 4830/2021, γνωστό και ως νόμο «Άργος», για την ευζωία των ζώων συντροφιάς.

Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των δήμων για τα αδέσποτα;

Σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021, οι δήμοι είναι οι αρμόδιοι φορείς για τη φροντίδα, την περισυλλογή και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων που βρίσκονται εντός των διοικητικών τους ορίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χανιά: Ο «Δούκας» εντόπισε ναρκωτικά σε φορτηγό πλοίο στη Σούδα – Συνελήφθη 55χρονος

Κάθε δήμος οφείλει να διαθέτει ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει συγκεκριμένες δράσεις, όπως:

Την περισυλλογή αδέσποτων ζώων.

Την παροχή κτηνιατρικής περίθαλψης.

Την ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή τους στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς.

Τη στείρωση και τον εμβολιασμό τους.

Την προσωρινή φιλοξενία τους σε κατάλληλους χώρους.

Την προώθηση υιοθεσιών.

Τη φροντίδα των ζώων που επανεντάσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον.

Οι δήμοι μπορούν επίσης να συνεργάζονται με φιλοζωικά σωματεία και οργανώσεις για την υλοποίηση των παραπάνω δράσεων.

Ποιος φροντίζει τα αδέσποτα που βρίσκονται στον δρόμο;

Η ευθύνη για τα αδέσποτα δεν σταματά μετά την περισυλλογή, τη στείρωση ή τον εμβολιασμό τους.

Ο νόμος προβλέπει ότι οι δήμοι έχουν την ευθύνη για τη φροντίδα των ζώων που επανεντάσσονται στο περιβάλλον τους. Οφείλουν, μεταξύ άλλων, να δημιουργούν σημεία παροχής τροφής και νερού, ενώ προβλέπεται η παρακολούθηση της κατάστασής τους.

Παράλληλα, οι πολίτες μπορούν νόμιμα να προσφέρουν τροφή, νερό και κτηνιατρική φροντίδα σε αδέσποτα ζώα, αρκεί να τηρούνται οι κανόνες καθαριότητας, υγιεινής και ευζωίας.

Τι ισχύει όταν εντοπίζεται ένα τραυματισμένο ή εγκαταλελειμμένο ζώο;

Όταν ένας πολίτης εντοπίζει ένα τραυματισμένο ή άρρωστο αδέσποτο ζώο, μπορεί να απευθυνθεί στον δήμο της περιοχής, προκειμένου να ενεργοποιηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες περισυλλογής και κτηνιατρικής περίθαλψης.

Σε περίπτωση εγκατάλειψης ζώου, μπορεί επίσης να ενημερωθεί η Ελληνική Αστυνομία, ώστε να διερευνηθεί το περιστατικό και να αναζητηθούν οι ευθύνες του ιδιοκτήτη.

Η εγκατάλειψη ζώου δεν αποτελεί απλώς ανεύθυνη συμπεριφορά, αλλά παράβαση της νομοθεσίας, με σημαντικές διοικητικές και ποινικές συνέπειες.

Ποιες υποχρεώσεις έχουν οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων;

Η αντιμετώπιση του προβλήματος των αδέσποτων ξεκινά και από την υπεύθυνη ιδιοκτησία.

Οι ιδιοκτήτες σκύλων και γατών οφείλουν να μεριμνούν για την ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή των ζώων τους, την υγειονομική τους φροντίδα και την τήρηση των υποχρεώσεων που προβλέπει η νομοθεσία.

Επιπλέον, οφείλουν να μην εγκαταλείπουν τα ζώα τους και να ακολουθούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες σε περίπτωση που δεν μπορούν πλέον να τα φροντίσουν.

Η εγκατάλειψη, οι ανεξέλεγκτες γεννήσεις και η έλλειψη στειρώσεων αποτελούν παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση του αριθμού των αδέσποτων ζώων.

Τι γίνεται αν ένα αδέσποτο προκαλέσει ζημιά ή τραυματίσει κάποιον;

Ένα από τα ζητήματα που προκαλούν συχνά ερωτήματα αφορά την ευθύνη σε περίπτωση που ένα αδέσποτο ζώο προκαλέσει τραυματισμό ή υλική ζημιά.

Το άρθρο 9 του Ν. 4830/2021 προβλέπει ειδικό πλαίσιο αστικής ευθύνης. Για αδέσποτα που έχουν καταγραφεί στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς, η ευθύνη μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να βαρύνει τον φορέα ή το πρόσωπο που έχει καταχωριστεί για το ζώο, εφόσον δεν έχει συμμορφωθεί με τις νόμιμες υποχρεώσεις του.

Για ζώα που δεν έχουν σημανθεί ηλεκτρονικά, προβλέπεται ευθύνη του δήμου στα διοικητικά όρια του οποίου προκλήθηκε η ζημιά, με τις ειδικές εξαιρέσεις που ορίζει ο νόμος. Ειδικά για τροχαία ατυχήματα από αδέσποτα ζώα, ο νόμος προβλέπει ότι οι δήμοι δεν υπέχουν σχετική αστική ευθύνη.

Το ζήτημα των αδέσποτων στην Κρήτη

Στην Κρήτη, η διαχείριση των αδέσποτων αποτελεί μια συνεχή πρόκληση για τους δήμους, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλες αποστάσεις, οικισμούς και αυξημένες ανάγκες κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί οργανωμένα προγράμματα, επαρκή χρηματοδότηση, συνεργασία με κτηνιάτρους και φιλοζωικές οργανώσεις, αλλά και συστηματικούς ελέγχους για την εγκατάλειψη ζώων.

Η προστασία των αδέσποτων δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική προσφορά των φιλόζωων πολιτών. Απαιτείται ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας και ανάληψη ευθύνης από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Το ζητούμενο είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα προστασίας, ώστε κανένα ζώο να μη μένει χωρίς περίθαλψη, τροφή και φροντίδα.