Γιατί Καναδάς και ΕΕ επανασχεδιάζουν τις συμμαχίες τους

Οι ΗΠΑ φαίνονται όλο και πιο απομονωμένες όσον αφορά τις παγκόσμιες γεωπολιτικές και εμπορικές σχέσεις τους, καθώς οι σύμμαχοί τους επανεξετάζουν τους δεσμούς τους με τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και σκέφτονται να προχωρήσουν μόνοι τους.

Το νέο έτος έχει δει μια σειρά από χώρες και μπλοκ δυνάμεων να προχωρούν σε επαναπροσδιορισμό των σχέσεών τους, στενότερους εμπορικούς δεσμούς και εμπορικές συνεργασίες, παραγκωνίζοντας τις πιο εχθρικές και ασταθείς ΗΠΑ. Σε αυτές περιλαμβάνονται η «προκαταρκτική συμφωνία» της Κίνας με τον Καναδά και η προσέγγιση με το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και οι συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ινδία και τις χώρες της Νότιας Αμερικής.

Αυτές οι συμφωνίες και διαπραγματεύσεις έρχονται μετά από ένα χρόνο «America First» εμπορικής και εξωτερικής πολιτικής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη δεύτερη θητεία του, κατά την οποία ο Λευκός Οίκος έπληξε φίλους και εχθρούς με τιμωρητικούς εμπορικούς δασμούς, και ακόμη και εδαφικές απειλές, καθώς επιβεβαιώνει την οικονομική και γεωπολιτική του κυριαρχία.

«Οι χώρες θα ευθυγραμμιστούν με βάση συγκεκριμένα, επιλεκτικά συμφέροντα, και όχι με βάση μια συνολική ευθυγράμμιση βασισμένη σε αξίες»

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική ενδέχεται να αποβεί σε βάρος των ΗΠΑ, ιδίως καθώς οι φίλοι και οι εταίροι των ΗΠΑ επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις εμπορικές τους πολιτικές, σε μεγάλο βαθμό για να προστατευθούν από την απρόβλεπτη συμπεριφορά του Τραμπ.

«Δεδομένων των εξελίξεων στις ΗΠΑ και της εξωτερικής πολιτικής τους, όπως αυτή διατυπώθηκε στην πρόσφατα δημοσιευμένη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας… οι «μεσαίες δυνάμεις» πρέπει να βρουν τον δικό τους ρόλο και να αναζητήσουν διαφορετικές προσεγγίσεις», δήλωσε την Πέμπτη στο CNBC ο Ντάμιαν Μα, διευθυντής του Carnegie China, ενός ερευνητικού κέντρου με έδρα την Ανατολική Ασία.

«Οι χώρες θα ευθυγραμμιστούν με βάση συγκεκριμένα, επιλεκτικά συμφέροντα, και όχι με βάση μια συνολική ευθυγράμμιση βασισμένη σε αξίες», είπε, σημειώνοντας ότι, αν και αυτό δεν αποτελεί επιστροφή στη διαχωρισμένη νοοτροπία του Ψυχρού Πολέμου με αντίπαλα μπλοκ δυνάμεων, είναι μάλλον μια «επαναπροσαρμογή» των εθνικών συμφερόντων.

«Πού θα καταλήξει αυτή η αναπροσαρμογή και η νέα ισορροπία είναι άγνωστο, αλλά βλέπουμε ότι οι χώρες αρχίζουν επιτέλους να κάνουν κινήσεις. Το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς δεν θα είναι οι μόνες», είπε, προβλέποντας μια «πλημμύρα χωρών που θα αναπροσαρμόσουν την προσέγγισή τους» σε υπερδυνάμεις όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ.

Διπλωματία, χωρίς τον Τραμπ

Αυτή η αναπροσαρμογή έχει σίγουρα επιταχυνθεί τον τελευταίο καιρό, με μια σειρά διπλωματικών και εμπορικών συμφωνιών που έχουν συναφθεί από την αρχή του νέου έτους, καμία από τις οποίες δεν έχει εμπλέξει τις ΗΠΑ ή τον πρόεδρο Τραμπ.

Η Κίνα ήταν ιδιαίτερα δραστήρια, με τον Kαναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνι, τον Iρλανδό πρωθυπουργό Μάικλ Μάρτιν, τον Φινλανδό πρωθυπουργό Πετέρι Όρπο και τον Στάρμερ να επισκέπτονται όλοι το Πεκίνο αυτό το μήνα, σημειώνει το CNBC.

Η Κίνα και ο Καναδάς συμφώνησαν να μειώσουν τα εμπορικά εμπόδια στις αρχές Ιανουαρίου, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση του Τραμπ, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Κίρ Σταρμερ βρισκόταν στο Πεκίνο για να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν να μειώσουν τα εμπόδια στο εμπόριο και τα ταξίδια.

Η ΕΕ ήταν επίσης απασχολημένη, σημειώνοντας πρόοδο στη συμφωνία Mercosur, καθώς και υπογράφοντας την πολυαναμενόμενη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία την περασμένη εβδομάδα.

«Τα στοιχεία μας που μετρούν τις λεκτικές εντάσεις μεταξύ των χωρών δείχνουν επιδείνωση των σχέσεων των ΗΠΑ με ορισμένους βασικούς συμμάχους τους κατά το τελευταίο έτος»

Αυτές οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν μετά την επίθεση του Τραμπ εναντίον των συμμάχων του κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, στην οποία πρόσβαλε και επέκρινε διάφορους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του Κάρνι.

Η Χιμένα Μπλάνκο, επικεφαλής αναλύτρια της εταιρείας Verisk Maplecroft, που ειδικεύεται στην ανάλυση κινδύνων, δήλωσε στο CNBC ότι έχει σημειωθεί αισθητή επιδείνωση στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ επικοινωνούν με τους συμμάχους τους.

«Τα στοιχεία μας που μετρούν τις λεκτικές εντάσεις μεταξύ των χωρών δείχνουν επιδείνωση των σχέσεων των ΗΠΑ με ορισμένους βασικούς συμμάχους τους κατά το τελευταίο έτος», δήλωσε την Πέμπτη στο CNBC.

«Οι πιο απότομες αυξήσεις καταγράφηκαν με τον Καναδά, τη Δανία, το Βέλγιο, την Ιαπωνία, την Ιρλανδία, τη Νέα Ζηλανδία και τη Γαλλία, αντανακλώντας τον αντίκτυπο των δημόσιων, τεταμένων ανταλλαγών μεταξύ αξιωματούχων των ΗΠΑ και των ομολόγων τους σε συμμαχικές χώρες».

Ωστόσο, η Μπλάνκο σημείωσε ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ τείνουν να ανταποκρίνονται στις αλλαγές της πολιτικής της Ουάσιγκτον διαφοροποιώντας την οικονομική τους έκθεση, αντί να αντιστρέφουν την ενσωμάτωσή τους στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα.

«Η ΕΕ, ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να αποσυνδεθούν από τις ΗΠΑ, αλλά αντίθετα διευρύνουν το εμπόριο με τις μεγάλες αναδυόμενες αγορές, καθώς και μεταξύ τους», πρόσθεσε η Μπλάνκο, με τις αναδυόμενες αγορές να είναι οι «μεγάλοι νικητές» αυτής της διαφοροποίησης.

Δύσκολη περίοδος

Συγκρίνοντας αυτή την περίοδο δύσκολων σχέσεων με τις ΗΠΑ με μια δύσκολη περίοδο και όχι με λόγο για διαζύγιο, οι αναλυτές λένε ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν έχουν άλλη επιλογή από το να προσπαθήσουν να κρατήσουν τις ΗΠΑ στο πλευρό τους, ενώ παράλληλα εξερευνούν άλλες οδούς εμπορίου και συνεργασίας.

«Η Ευρώπη εξαρτάται υπερβολικά από τις ΗΠΑ, όχι μόνο για την ασφάλειά της, αλλά και τεχνολογικά και οικονομικά, για να προτιμήσει σήμερα τη ζωή μετά το διαζύγιο», δήλωσε ο Ιβάν Κράστεφ, πρόεδρος του Κέντρου Φιλελεύθερων Στρατηγικών στη Σόφια της Βουλγαρίας, σε έκθεση της Goldman Sachs νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.

«Για την Ευρώπη, ενώ γίνεται πολύς λόγος για την εξεύρεση νέων συμμάχων, η σύμπραξη με άλλους δεν θα είναι μια γρήγορη ή εύκολη διαδικασία», σημείωσε, προσθέτοντας: «Αντ’ αυτού, η Ευρώπη θα επικεντρωθεί στο να δείξει στις ΗΠΑ ότι η Ευρώπη έχει σημασία».

Ο Τζόζεφ Παρκς, ανώτερος αναλυτής της Verisk Maplecroft, συμφώνησε ότι οι ΗΠΑ είναι τελικά πολύ μεγάλες για να απομονωθούν: «Είναι απλά πολύ σημαντικές από τεχνολογική, εμπορική, νομισματική και ασφαλιστική άποψη», δήλωσε την Πέμπτη στο CNBC.

«Η πρόσφατη αστάθεια έχει επιταχύνει τη μετάβαση από το “just-in-time” στο “just-in-case” για την ενίσχυση των εφοδιαστικών αλυσίδων»

Ωστόσο, οι βασικοί σύμμαχοι θα επιδιώξουν να εξισορροπήσουν τις παγκόσμιες σχέσεις τους σε στρατηγικούς τομείς μακροπρόθεσμα, πρόσθεσε.

«Η φύση της παγκοσμιοποίησης θα αλλάξει. Ο κατακερματισμός του εμπορίου θα δημιουργήσει νέες και διαφορετικές ομάδες χωρών που θα επιδιώκουν να αυξήσουν την οικονομική τους ανθεκτικότητα», δήλωσε την Πέμπτη στο CNBC, με την «γεωπολιτική ευελιξία» να αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία για τις επιχειρήσεις, προκειμένου να πλοηγηθούν σε ένα πιο αβέβαιο περιβάλλον.

«Η πρόσφατη αστάθεια έχει επιταχύνει τη μετάβαση από το “just-in-time” στο “just-in-case” για την ενίσχυση των εφοδιαστικών αλυσίδων», σημείωσε, με τις εταιρείες να στρέφονται προς το «nearshoring» και το «friendshoring» προκειμένου να προμηθεύονται υλικά από αξιόπιστους συμμάχους.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με τον Παρκς, οι κυβερνήσεις θα επιδιώξουν να «επεκτείνουν τις εμπορικές συμφωνίες για να δημιουργήσουν στρατηγική ευελιξία και να μειώσουν την εξάρτηση της αγοράς και της εφοδιαστικής αλυσίδας από οποιαδήποτε συγκεκριμένη χώρα».

Πηγή: ot.gr