Άμυνα: Ποιες χώρες ηγούνται στις αμυντικές επενδύσεις – Στην 20ή θέση η Ελλάδα

Οι ΗΠΑ και η Νότια Κορέα στην κορυφή της αμυντικής έρευνας και ανάπτυξης στον ΟΟΣΑ – Η μεγάλη ψαλίδα με την Ευρώπη, η θέση της Ελλάδας και η σημασία της τεχνολογικής υπεροχής στο πεδίο της μάχης

Η κούρσα για την άμυνα δεν κρίνεται μόνο από το πόσα χρήματα δαπανά κάθε χώρα για όπλα, αλλά και από το πόσα επενδύει στην έρευνα και την τεχνολογία που θα καθορίσει τα οπλικά συστήματα του αύριο και μπορούν να αλλάξουν το πεδίο της μάχης.

Στην κορυφή της κατάταξης για τις δαπάνες αμυντικής έρευνας και ανάπτυξης βρίσκονται οι ΗΠΑ, με 3,64 δολάρια ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ, η Νότια Κορέα με 2,06 δολάρια και η Μ. Βρετανία με 0,97 δολάρια. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 20ή θέση, με 0,09 δολάρια μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ που περιλαμβάνονται στην κατάταξη, ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ να κατευθύνονται στην αμυντική έρευνα και ανάπτυξη. Σε αυτή την λίσταμεγάλες διαφορές στις επενδύσεις αποτυπώνουν τις διαφορετικές προτεραιότητες κάθε χώρας στην άμυνα.

Στην κορυφή οι ΗΠΑ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μακράν στην πρώτη θέση, διαθέτοντας 3,64 δολάρια για αμυντική έρευνα και ανάπτυξη ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ το 2024. Η επίδοση αυτή είναι σχεδόν 1,8 φορές υψηλότερη από εκείνη της Νότιας Κορέας και πάνω από 3,7 φορές μεγαλύτερη από της Βρετανίας.

Η αμερικανική υπεροχή αποτυπώνεται και στο συνολικό μέγεθος των στρατιωτικών δαπανών. Το 2025 οι ΗΠΑ δαπάνησαν περίπου 954 δισ. δολάρια για την άμυνα, ποσό που αντιστοιχούσε περίπου στο ένα τρίτο των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Συντάξεις Οκτωβρίου 2026: «Κλείδωσαν» οι ημερομηνίες πληρωμής των δικαιούχων – Πότε θα δουν χρήματα

Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε τον Απρίλιο του 2026 ότι για το οικονομικό έτος 2027 ζητά προϋπολογισμό 1,5 τρισ. δολαρίων, αυξημένο κατά 42% σε σχέση με τη χρηματοδότηση του 2026. Από αυτό το ποσό, οι δαπάνες για αμυντική έρευνα και ανάπτυξη αναμένεται να αυξηθούν από 16,6 δισ. δολάρια το 2026 σε 18,7 δισ. δολάρια το 2027, με ιδιαίτερη έμφαση στην επιστήμη και την τεχνολογία.

Η Νότια Κορέα ανεβαίνει δυναμικά

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Νότια Κορέα, με 2,06 δολάρια ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ. Είναι η μοναδική ακόμη χώρα του ΟΟΣΑ που ξεπερνά το όριο των 2 δολαρίων.

Η επίδοση συνδέεται και με τη γρήγορη ανάπτυξη της νοτιοκορεατικής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους παραγωγούς και εξαγωγείς όπλων παγκοσμίως. Τέσσερις νοτιοκορεατικές εταιρείες βρίσκονταν το 2024 στη λίστα SIPRI με τις 100 μεγαλύτερες αμυντικές βιομηχανίες παγκοσμίως, ενώ τα συνολικά έσοδά τους από πωλήσεις όπλων αυξήθηκαν κατά 30% μέσα σε έναν χρόνο.

Η Βρετανία καταλαμβάνει την τρίτη θέση με 0,97 δολάρια ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ. Ακολουθούν η Γερμανία με 0,79 δολάρια και η Γαλλία με 0,50 δολάρια.

Η Ευρώπη επενδύει, αλλά οι αποστάσεις μεγαλώνουν

Η εικόνα δείχνει πόσο διαφορετικές είναι οι προτεραιότητες ακόμη και μεταξύ ανεπτυγμένων οικονομιών. Στη Βρετανία, οι καθαρές δαπάνες του υπουργείου Άμυνας για έρευνα και ανάπτυξη τριπλασιάστηκαν από 1,02 δισ. λίρες το 2019 σε 3,07 δισ. λίρες το 2024.

Γερμανία και Γαλλία αποτελούν τους δύο μεγαλύτερους επενδυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αμυντική έρευνα και ανάπτυξη, καταλαμβάνοντας αντίστοιχα την τέταρτη και πέμπτη θέση της κατάταξης.

Ωστόσο, η απόσταση από την κορυφή είναι μεγάλη. Η αμερικανική επίδοση των 3,64 δολαρίων ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ είναι πάνω από επταπλάσια εκείνης της Γαλλίας.

Στην 20ή θέση η Ελλάδα

Στο άλλο άκρο της κατάταξης βρίσκεται η Ελλάδα. Με 0,09 δολάρια ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ, καταλαμβάνει την 20ή θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ που περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη σύγκριση.

Η διαφορά από την κορυφή είναι χαρακτηριστική: η αμερικανική δαπάνη ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ είναι πάνω από 40 φορές υψηλότερη από την ελληνική.

Συνολικά, ο μέσος όρος για τις 20 χώρες της κατάταξης διαμορφώνεται στα 0,58 δολάρια ανά 1.000 δολάρια ΑΕΠ. Η διάμεσος, ωστόσο, βρίσκεται πολύ χαμηλότερα, στα 0,27 δολάρια, γεγονός που δείχνει πόσο έντονα επηρεάζεται ο μέσος όρος από τις πολύ υψηλές επιδόσεις των χωρών που βρίσκονται στην κορυφή.

Η τεχνολογία που ξεπερνά τα όρια της άμυνας

Η επένδυση στην αμυντική έρευνα δεν αφορά αποκλειστικά το στρατιωτικό πεδίο. Ιστορικά, τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν για λόγους εθνικής ασφάλειας συνέβαλαν στην εξέλιξη της πληροφορικής, της αεροδιαστημικής, των δορυφορικών εφαρμογών, της ιατρικής και των προηγμένων υλικών.

Η σχέση, ωστόσο, δεν είναι αυτόματη, όπως αναφέρει το imerisia.gr. Η στρατιωτική έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε τεχνολογικές καινοτομίες, αλλά η περιορισμένη διάχυση γνώσης λόγω απορρήτου μπορεί να περιορίσει τη μεταφορά τους στην ευρύτερη οικονομία.

Οι μεγάλες αποκλίσεις στην κατάταξη δείχνουν τελικά ότι δεν υπάρχει ένας ενιαίος τρόπος με τον οποίο οι χώρες χρηματοδοτούν την άμυνά τους. Άλλες δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην έρευνα, άλλες στην αγορά εξοπλισμών, στο προσωπικό ή στις επιχειρησιακές ανάγκες. Η θέση της Ελλάδας στην 20ή θέση αποτυπώνει αυτή τη διαφορετική κατανομή των αμυντικών πόρων.