Ασφαλιστικά μέτρα από τον ΟΛΗ: Γιατί τώρα;

Η σύγκρουση με το Λιμεναρχείο, τα ερωτήματα για τη χρονική συγκυρία και οι ευθύνες της Πολιτείας απέναντι στη μεταναστευτική πίεση που δέχεται η Κρήτη

Η δημόσια τοποθέτηση του προέδρου του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου, Μηνά Παπαδάκη, σε συνέντευξη του στο Cretaone 102,3 και στην Αντιγόνη Ανδρεάκη, με αφορμή την προσφυγή στη Δικαιοσύνη και την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων κατά του Λιμεναρχείου, ανοίγει μια συζήτηση που υπερβαίνει τα όρια μιας διοικητικής ή νομικής διαφοράς. Αναδεικνύει ερωτήματα που αφορούν τη διαχείριση του μεταναστευτικού,τη συνεργασία των θεσμών και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.

Το πρώτο και βασικό ερώτημα είναι γιατί επιλέχθηκε η οδός των ασφαλιστικών μέτρων τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Τι ακριβώς άλλαξε ώστε να κριθεί αναγκαία μια τόσο έντονη θεσμική αντίδραση από την πλευρά του ΟΛΗ;

Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Το Λιμενικό Σώμα βρίσκεται εδώ και μήνες στην πρώτη γραμμή διαχείρισης αυξημένων μεταναστευτικών ροών, με τις αφίξεις στην Κρήτη να αυξάνονται και τις διαθέσιμες υποδομές να δοκιμάζονται καθημερινά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η χρήση ενός ακόμη χώρου εντός της λιμενικής ζώνης χωρίς προηγούμενη άδεια αποτέλεσε πράγματι τη «σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» ή αν πίσω από την κίνηση αυτή υποβόσκουν βαθύτερες αιτίες.

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο αν αναλογιστεί κανείς τι συνέβη το κρίσιμο εκείνο 24ωρο, όταν οι διαθέσιμοι χώροι είχαν φτάσει στα όριά τους. Ο τοπικός Τύπος κατέγραψε με φωτογραφικά ντοκουμέντα λεωφορεία να καταφθάνουν διαδοχικά στο λιμάνι, εκατοντάδες μετανάστες να βρίσκονται εντός των διαθέσιμων εγκαταστάσεων και άλλους να αναμένουν εκτός αυτών. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα έπρεπε να έχει ζητηθεί προηγουμένως η άδεια του ΟΛΗ; Τυπικά, πιθανότατα ναι. Όμως σε καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από έκτακτες ανάγκες και πίεση χρόνου, πού ακριβώς τοποθετείται η ισορροπία μεταξύ της τήρησης των διαδικασιών και της ανάγκης άμεσης διαχείρισης μιας κρίσης;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σήμερα το τελευταίο αντίο στον 47χρονο Γιάννη – Θλίψη στο Ηράκλειο για τον άδικο χαμό του μετά το φονικό τροχαίο

Εξίσου ενδιαφέρον είναι το ύφος που επιλέχθηκε στη δημόσια αντιπαράθεση. Όταν ακούγονται φράσεις όπως «δεν μπορούμε να λειτουργούμε με όρους Κολομβίας», εύλογα προκύπτει το ερώτημα αν τέτοιες διατυπώσεις συμβάλλουν στην αναζήτηση λύσεων ή αν εντείνουν το κλίμα μεταξύ δύο θεσμών που καλούνται να συνεργάζονται καθημερινά, ειδικά εάν αναφέρεται κάποιος σε σώματα ασφαλείας όπως το Λιμενικό.

Υπάρχει όμως και μια ακόμη διάσταση. Είναι δυνατόν η διοίκηση του ΟΛΗ και ο επενδυτής που εκπροσωπεί να μην είχαν συνυπολογίσει ότι η τυχόν απομάκρυνση των μεταναστών από το κτίριο του παλιού ψυγείου θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην αναζήτηση μιας νέας και άμεσης λύσης από τις αρμόδιες αρχές; Και μάλιστα σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία κορυφώνονται οι αντιδράσεις σε περιοχές που εμφανίζονται ως πιθανοί χώροι προσωρινής φιλοξενίας;

Το παλιό ψυγείο όπως παραδόθηκε από τον ΟΛΗ για να χρησιμοποιηθεί ως προσωρινός χώρος φιλοξενίας μεταναστών:

Η επίκληση της ανάγκης ανάκτησης του συγκεκριμένου χώρου για την προώθηση επενδυτικών σχεδίων δεν φαίνεται από μόνη της να απαντά στα ερωτήματα που τίθενται. Το master plan του Λιμένα Ηρακλείου δεν έχει ακόμη λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις ώστε να περάσει σε φάση υλοποίησης. Επομένως, ποια ήταν η επείγουσα ανάγκη που επέβαλε τη συγκεκριμένη σύγκρουση τώρα;

Αν η ανησυχία αφορά την εικόνα του λιμανιού, τότε προκύπτει ένα ακόμη ερώτημα. Δεν ήταν γνωστό ότι σε περίπτωση αδυναμίας εξεύρεσης άλλων χώρων, η νομοθεσία παρέχει τη δυνατότητα αξιοποίησης ακόμη και του επιβατικού σταθμού ως προσωρινού χώρου φιλοξενίας; Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα δημιουργούσε πολύ μεγαλύτερη πίεση στην εικόνα του λιμανιού και στην τουριστική δραστηριότητα από ό,τι η προσωρινή χρήση ενός απομονωμένου κτιρίου;

Και αν το αδιέξοδο συνεχιζόταν; Αν οι αφίξεις παρέμεναν αυξημένες και δεν υπήρχε διαθέσιμος χώρος φιλοξενίας; Ποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη σε περίπτωση που η κατάσταση οδηγούσε σε εικόνες πρόχειρων εγκαταστάσεων ή ακόμη και σκηνών εντός της λιμενικής ζώνης;

Απορίες γεννά και η επιλογή της 24ωρης φύλαξης του επίμαχου πλέον κτιρίου από ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας. Ποιον ακριβώς στόχο εξυπηρετεί; Πρόκειται αποκλειστικά για μέτρο προστασίας της περιουσίας του λιμένα ή για μια επιλογή που αντικειμενικά όξυνει το ήδη τεταμένο κλίμα;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι η αντιπαράθεση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ΟΛΗ και Λιμενικό Σώμα φαίνεται να διατηρούσαν μια σχέση συνεργασίας και συνεννόησης. Τι ήταν αυτό που οδήγησε δύο φορείς, οι οποίοι μέχρι πρότινος λειτουργούσαν συμπληρωματικά, σε μια τόσο ανοιχτή θεσμική σύγκρουση;

Τα ερωτήματα, ωστόσο, δεν αφορούν μόνο τους τοπικούς φορείς.

Αφορούν πρωτίστως την κεντρική διοίκηση.

Οι μετατροπές στον χώρο από το Λιμενικό:

Κύριοι Πλεύρη και Κικίλια, η Κρήτη βρίσκεται εδώ και μήνες αντιμέτωπη με μια διαρκώς αυξανόμενη μεταναστευτική πίεση. Οι καθυστερήσεις, η έλλειψη μόνιμων υποδομών και η απουσία ενός σαφούς σχεδιασμού έχουν οδηγήσει σε καταστάσεις που δοκιμάζουν τις αντοχές υπηρεσιών, φορέων και τοπικών κοινωνιών. Γιατί θα πρέπει το κόστος αυτής της έλλειψης συντονισμού να μεταφέρεται στις τοπικές κοινωνίες; Και γιατί να οδηγούνται δημόσιοι οργανισμοί και κρατικές υπηρεσίες σε αντιπαραθέσεις για τη διαχείριση συνεπειών που θα έπρεπε να έχουν αντιμετωπιστεί κεντρικά και εγκαίρως;

Ίσως τελικά η ουσία της υπόθεσης να μην βρίσκεται στα ασφαλιστικά μέτρα. Ίσως να βρίσκεται στο γεγονός ότι η Κρήτη εξακολουθεί να διαχειρίζεται μια εθνική-ευρωπαϊκή πρόκληση χωρίς να διαθέτει ακόμη ένα σταθερό, ξεκάθαρο και αποτελεσματικό πλαίσιο αντιμετώπισης.

Οι αριθμοί άλλωστε τα λένε όλα : 10.200 μετανάστες σε 216 περιστατικά .