«Δεν αποτελεί θέμα ερμηνείας ή πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά μια νομικά και ιστορικά κλεισμένη υπόθεση», δηλώνει η ιδιοκτήτρια της έκτασης, κα Βολιτάκη, μιλώντας στο Cretaone.

Με αυτή τη φράση συνοψίζεται το περιεχόμενο των στοιχείων που παρουσίασε στην εκπομπή της Αντιγόνης Ανδρεάκη «Live με την Αντιγόνη» στον ραδιοφωνικό σταθμό Cretaone 102.3, επιχειρώντας να αποκαταστήσει – όπως ανέφερε – την πραγματική διάσταση μιας υπόθεσης που εδώ και δεκαετίες επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο, συχνά με αποσπασματικές πληροφορίες, συναισθηματική φόρτιση και, όπως καταγγέλλεται, παραπληροφόρηση.

Το ζήτημα του Ηρώου στο Ηράκλειο, σύμφωνα με την ίδια, δεν αποτελεί θέμα ερμηνείας ή πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά μια νομικά και ιστορικά κλεισμένη υπόθεση, με πλήρη φάκελο συμβολαίων και δικαστικών αποφάσεων που είναι δημόσια έγγραφα και δεν επιδέχονται αμφισβήτηση.

Το ιδιοκτησιακό καθεστώς: αμετάκλητα κριθέν

Η κα Βολιτάκη ξεκαθάρισε ότι το οικόπεδο στο οποίο βρίσκεται το Ηρώο είναι ιδιωτική ιδιοκτησία, με συνεχείς και αδιάλειπτους τίτλους από το 1906. Οι αρχικοί ιδιοκτήτες, οι αδελφοί Μάρκογλου, δικαιώθηκαν σε όλες τις βαθμίδες της Δικαιοσύνης.

Το 1950, μετά την τελεσιδικία των υποθέσεων, ο Δήμος Ηρακλείου αποβλήθηκε από το ακίνητο με δικαστικό επιμελητή και το οικόπεδο αποδόθηκε στους νόμιμους ιδιοκτήτες. Η σημερινή έκταση της ιδιοκτησίας ανέρχεται σε περίπου 3.000 τ.μ., γεγονός που έχει επίσης κριθεί αμετάκλητα και επιβεβαιώνεται από συμβολαιογραφικές πράξεις.

Πώς περιήλθε το ακίνητο σε ιδιώτες

Το οικόπεδο, συνολικής έκτασης 5.090 τ.μ., είχε αγοραστεί αρχικά σε πλειστηριασμό από Τουρκο πολίτη και το 1906 μεταβιβάστηκε με συμβολαιογραφική πράξη στους αδελφούς Μάρκογλου. Το 1964 πωλήθηκε στον θείο της κας Βολιτάκη και, μετά τον θάνατό του, μεταβιβάστηκε νόμιμα στους κληρονόμους.

Το 50% περιήλθε στη θεία της, ενώ το υπόλοιπο αποκτήθηκε μέσω αγοραπωλησίας από τους λοιπούς κληρονόμους από την ίδια και τους συνιδιοκτήτες της. Όπως υπογράμμισε, όλες οι μεταβιβάσεις στηρίζονται σε συνεχή, νόμιμα και αδιάλειπτα συμβόλαια.

Η καταπάτηση και οι δικαστικές διαμάχες με τον Δήμο

Το 1918, οι αδελφοί Μάρκογλου προσέφυγαν δικαστικά κατά του Δήμου Ηρακλείου, ο οποίος είχε προχωρήσει σε κατάληψη τμήματος του οικοπέδου και στη διάνοιξη της κεντρικής οδού που διέρχεται σήμερα μπροστά από την έκταση.

Παρότι οι ιδιοκτήτες δικαιώθηκαν πρωτοδίκως, ο Δήμος δεν αποχώρησε από το ακίνητο και, ενώ η δικαστική διαμάχη ήταν σε εξέλιξη, προχώρησε στην ανέγερση κτιρίου εντός της ιδιωτικής έκτασης, επιχειρώντας – όπως ειπώθηκε – να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Ο πόλεμος καθυστέρησε την τελεσιδικία, ωστόσο τόσο ο Άρειος Πάγος όσο και το Συμβούλιο της Επικρατείας δικαίωσαν οριστικά τους ιδιοκτήτες, αποδίδοντάς τους το ακίνητο στην αρχική του μορφή. Το 1950, ο Δήμος απομακρύνθηκε επισήμως από το οικόπεδο με δικαστικό επιμελητή.

Πότε και πώς ανεγέρθηκε το Ηρώο

Το Ηρώο ανεγέρθηκε περί το 1930, σε περίοδο που το ακίνητο ήταν επίδικο. Σύμφωνα με την κα Βολιτάκη, ο Δήμος προχώρησε σε αυθαίρετη ανέγερση κτιρίου εντός της ιδιωτικής έκτασης.

Το αρχικό σχέδιο του αρχιτέκτονα Κυριακού δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, το κτίσμα δεν εγκαινιάστηκε, δεν λειτούργησε ως μνημείο και δεν φιλοξένησε οστά ή κειμήλια. Δεν υπάρχει κανένα πρωτόκολλο παράδοσης ή έκθεσης αντικειμένων.

Ο αγωνιστής Κόρακας, όπως είναι ιστορικά τεκμηριωμένο, έχει ταφεί στην Πόμπια του Δήμου Φαιστού και ουδέποτε στο συγκεκριμένο κτίσμα.

Κατά καιρούς, το Ηρώο χρησιμοποιήθηκε ως καψιμί για τον στρατό, μηχανουργείο και κυλικείο, γεγονός που – όπως τονίστηκε – έρχεται σε αντίφαση με τον ισχυρισμό περί μνημειακού χαρακτήρα.

Οι αποτυχημένες απόπειρες χαρακτηρισμού

Από το 2006 και μετά έγιναν τρεις προσπάθειες να χαρακτηριστεί το Ηρώο ως διατηρητέο μνημείο. Και οι τρεις απορρίφθηκαν, καθώς:

Το Υπουργείο Πολιτισμού το χαρακτήρισε ανάξιο προστασίας
Δεν προέκυψαν νέα ιστορικά ή αρχαιολογικά στοιχεία
Τα δικαστικά δεδομένα ήταν αμετάκλητα
Το κτίσμα δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο σημαντικών κτιρίων, ενώ ο χώρος δεν είναι χαρακτηρισμένος πράσινος, καθώς ο σχετικός χαρακτηρισμός κατέπεσε και δικαστικά.

Το σημερινό αδιέξοδο και οι καταγγελίες

Παρά τις τελεσίδικες αποφάσεις, το ζήτημα επανέρχεται, δημιουργώντας – όπως είπε – σύγχυση στην κοινή γνώμη. Η κα Βολιτάκη μίλησε για κόπωση και ψυχική φθορά, καταγγέλλοντας κατάχρηση εξουσίας, διασπορά ψευδών ειδήσεων και αυθαίρετες ενέργειες, όπως ξεναγήσεις εντός ιδιωτικού χώρου χωρίς άδεια.

Τόνισε, επίσης, ότι δεν υπάρχει πρόθεση παραχώρησης του ακινήτου:

«Δεν είναι όλα χρήμα. Για εμάς έχει συναισθηματική αξία. Και κυρίως, δεν πρόκειται για μνημείο».

“Θα κινηθώ νομικά σε όσους διασπείρουν ψευδείς ειδήσεις για το ακίνητο”

«Η ιστορία και η μνήμη αξίζουν σεβασμό. Όμως η αλήθεια είναι μία – είτε αρέσει είτε δεν αρέσει. Σε ένα κράτος δικαίου, δεν μπορεί να αγνοούνται δημόσια έγγραφα και αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις».

Η κα Βολιτάκη ξεκαθάρισε ότι προτίθεται να κινηθεί νομικά κατά όσων διακινούν ψευδείς ισχυρισμούς περί καταπάτησης ή αμφισβητούν τη νομιμότητα της ιδιοκτησίας.

Δείτε εδώ την συνέντευξη στην εκπομπή: