Αυτοκίνητο: Θα έρθει τελικά η μεγαλύτερη επιδότηση που έχει δοθεί ποτέ στην Ελλάδα;

Το πρόγραμμα των 174 εκατ. ευρώ παραμένει επισήμως στον σχεδιασμό του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου

Νέα δεδομένα δημιουργούνται για την πολιτική χρηματοδότησης της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα, καθώς η απόφαση της κυβέρνησης να ζητήσει την ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής για την Ενέργεια μετατοπίζει το βάρος των επόμενων παρεμβάσεων σε μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, το πολυσυζητημένο «Κοινωνικό Leasing» ηλεκτρικών αυτοκινήτων φαίνεται να απομακρύνεται χρονικά, παρά το γεγονός ότι πριν από λίγους μήνες έμοιαζε να βρίσκεται πολύ κοντά στην υλοποίησή του. Η υπόθεση του Κοινωνικού Leasing, ενός από τα πλέον φιλόδοξα προγράμματα που έχουν σχεδιαστεί για την ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα, φαίνεται πλέον να μπαίνει σε διαφορετική τροχιά.

Η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε στις 6 Αυγούστου αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενεργοποίηση της νέας ρήτρας διαφυγής για την Ενέργεια, με στόχο να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας τα επόμενα χρόνια. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν το ύψος των επενδύσεων που μπορεί να κινητοποιηθούν περίπου στο 1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2028, ενώ σε ορισμένα σενάρια το συνολικό περιθώριο μπορεί να προσεγγίσει ακόμη και τα 1,5 δισ. ευρώ.

Πρόκειται όμως για μια σημαντική λεπτομέρεια: η ρήτρα διαφυγής δεν σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει στην Ελλάδα ένα νέο «πακέτο» ενός δισεκατομμυρίου ευρώ. Σημαίνει ότι παρέχεται στη χώρα μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία ώστε να πραγματοποιήσει συγκεκριμένες πρόσθετες δαπάνες χωρίς αυτές να προσμετρώνται με τον συνήθη τρόπο στους δημοσιονομικούς περιορισμούς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα 5 ζώδια που «τραβούν» χρήμα και επιτυχία

Και οι συγκεκριμένες δαπάνες έχουν σαφή κατεύθυνση.

Η προτεραιότητα μεταφέρεται σε έργα που μπορούν να μειώσουν σε μόνιμη βάση το ενεργειακό κόστος και να ενισχύσουν την ενεργειακή αυτονομία της χώρας: αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και μεγάλες μπαταρίες, ενίσχυση και εκσυγχρονισμό των δικτύων, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αντλίες θερμότητας, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και γενικότερα υποδομές που περιορίζουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Αυτό ακριβώς το νέο περιβάλλον φαίνεται να επηρεάζει και τον σχεδιασμό γύρω από το Κοινωνικό Leasing.

Από τα 174 εκατ. ευρώ και τα 150 ευρώ τον μήνα… στην αναμονή

Το πρόγραμμα είχε παρουσιαστεί ως μία από τις βασικές δράσεις του ελληνικού Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου. Ο σχεδιασμός προέβλεπε προϋπολογισμό 174 εκατ. ευρώ και στόχο την ένταξη περίπου 12.500 νοικοκυριών με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες. Η λογική του ήταν εντελώς διαφορετική από εκείνη του σημερινού «Κινούμαι Ηλεκτρικά».

Αντί ο πολίτης να αγοράζει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο και στη συνέχεια να λαμβάνει μία εφάπαξ επιδότηση, το Κοινωνικό Leasing θα επιδοτούσε σε μεγάλο βαθμό τη μακροχρόνια μίσθωση του οχήματος.

Η μέση ενίσχυση είχε υπολογιστεί περίπου στις 13.000 ευρώ ανά δικαιούχο για τετραετή μίσθωση, με επιπλέον 2.000 ευρώ για άτομα με αναπηρία και ακόμη 500 ευρώ για την αγορά και εγκατάσταση οικιακού φορτιστή.

Ο στόχος ήταν το τελικό μηνιαίο μίσθωμα να μπορεί να περιοριστεί ακόμη και κοντά στα 150 ευρώ.

Με αυτόν τον τρόπο, ένα ευάλωτο νοικοκυριό που δεν διαθέτει το κεφάλαιο για την αγορά ενός καινούργιου ηλεκτρικού αυτοκινήτου και πιθανότατα δυσκολεύεται να αποκτήσει τραπεζική χρηματοδότηση, θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα σύγχρονο όχημα μέσω leasing.

Μόλις τον περασμένο Μάιο, οι πληροφορίες ήθελαν την ελληνική πρόταση να βρίσκεται κοντά στην έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Λίγους μήνες αργότερα, όμως, οι προτεραιότητες φαίνεται ότι αλλάζουν.

Η ενεργειακή κρίση αλλάζει τις προτεραιότητες

Η Ευρώπη επιχειρεί πλέον να περάσει από τη λογική των προσωρινών επιδοτήσεων στη λογική των επενδύσεων που μειώνουν δομικά το ενεργειακό κόστος.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα.

Το νέο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής δεν σχεδιάστηκε για τη χρηματοδότηση νέων επιδομάτων ή νέων οριζόντιων επιδοτήσεων κατανάλωσης. Αντιθέτως, προσανατολίζεται σε επενδύσεις με μακροχρόνιο αποτέλεσμα.

Μπαταρίες και συστήματα αποθήκευσης, δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, διασυνδέσεις των νησιών, ενεργειακές αναβαθμίσεις και τεχνολογίες που μειώνουν την κατανάλωση και την εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια αποκτούν σαφώς μεγαλύτερο ειδικό βάρος.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ένα πρόγραμμα ύψους 174 εκατ. ευρώ αποκλειστικά για την επιδότηση του leasing ηλεκτρικών ΙΧ είναι λογικό να επανεξετάζεται ως προς τον χρόνο εφαρμογής του. Αυτό δεν σημαίνει ότι το Κοινωνικό Leasing έχει επισήμως ακυρωθεί. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει τέτοια κυβερνητική ανακοίνωση. Σημαίνει, όμως, ότι η άμεση εφαρμογή του εμφανίζεται πλέον σαφώς δυσκολότερη και ο χρονικός ορίζοντας για την ενεργοποίησή του απομακρύνεται αρκετά, έως πάρα πολύ.

Το «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» πήρε παράταση έως το τέλος του 2026

Σε αυτό το σημείο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μία δεύτερη εξέλιξη: η παράταση του υφιστάμενου «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η επίσημη πλατφόρμα του προγράμματος αναφέρει πλέον ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων την 31η Δεκεμβρίου 2026 – ή νωρίτερα, εφόσον εξαντληθούν οι διαθέσιμοι πόροι.

Για τα φυσικά πρόσωπα εξακολουθεί να προβλέπεται βασική επιδότηση 3.000 ευρώ για αγορά ή χρονομίσθωση αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου με Λιανική Τιμή Προ Φόρων έως 50.000 ευρώ.

Παράλληλα προβλέπονται 1.500 ευρώ για απόσυρση παλαιού αυτοκινήτου και 400 ευρώ για έξυπνο φορτιστή, καθώς και πρόσθετες ενισχύσεις για ΑμεΑ, νέους έως 29 ετών και οικογένειες με τουλάχιστον τρία εξαρτώμενα τέκνα.

Η παράταση του υπάρχοντος μηχανισμού μέχρι το τέλος του έτους αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Ουσιαστικά, η αγορά γνωρίζει ότι τουλάχιστον έως το τέλος του 2026 υπάρχει ένας συγκεκριμένος και ήδη λειτουργικός μηχανισμός στήριξης της ηλεκτροκίνησης, χωρίς να απαιτείται η άμεση ενεργοποίηση ενός εντελώς νέου και αρκετά πιο σύνθετου συστήματος όπως το Κοινωνικό Leasing.

Και αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα» μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από τη χρηματοδότηση και την τελική μορφή των νέων προγραμμάτων.

Γιατί το Κοινωνικό Leasing είναι πολύ πιο σύνθετο

Υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος που δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Το Κοινωνικό Leasing δεν είναι απλά ένα πρόγραμμα επιδότησης αυτοκινήτων. Για να λειτουργήσει απαιτείται ολόκληρος μηχανισμός συνεργασίας μεταξύ Δημοσίου, εταιρειών leasing, εισαγωγέων αυτοκινήτων, ασφαλιστικών εταιρειών και δικαιούχων.

Πρέπει να δημιουργηθεί λίστα επιλέξιμων ηλεκτρικών μοντέλων, να καθοριστούν οι όροι των συμβάσεων, οι ασφαλιστικές καλύψεις, το service, τα όρια χιλιομέτρων, η διαδικασία επιστροφής ή εξαγοράς του αυτοκινήτου μετά την τετραετία και –κυρίως– ο τρόπος με τον οποίο θα διοχετεύεται η κρατική ή ευρωπαϊκή επιδότηση ώστε το τελικό μίσθωμα να παραμένει πραγματικά χαμηλό.

Παράλληλα, χρειάζεται αυστηρός προσδιορισμός των δικαιούχων, αφού ο αρχικός σχεδιασμός δεν αφορά το σύνολο των πολιτών αλλά περίπου 12.500 «μεταφορικά ευάλωτα» νοικοκυριά. Όλα αυτά καθιστούν το Κοινωνικό Leasing πολύ πιο περίπλοκο διοικητικά, από τη σημερινή καταβολή μιας επιδότησης 3.000 ευρώ μέσω ενός ήδη λειτουργικού προγράμματος.

Το μεγάλο ερώτημα για την ηλεκτροκίνηση το 2027

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πότε θα ξεκινήσει το Κοινωνικό Leasing και ποια συνολικά θα είναι η πολιτική της Ελλάδας για την ηλεκτροκίνηση από το 2027 και μετά.

Το «Κινούμαι Ηλεκτρικά» έχει αποτελέσει τα τελευταία χρόνια το βασικό εργαλείο κρατικής ενίσχυσης για την αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η παράτασή του έως τις 31 Δεκεμβρίου εξασφαλίζει μια προσωρινή συνέχεια στην αγορά, αλλά δεν απαντά στο ερώτημα τι θα ακολουθήσει. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση καλείται να χρηματοδοτήσει πολύ μεγαλύτερες ανάγκες: ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, διασυνδέσεις, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και συνολικά τη θωράκιση της χώρας απέναντι σε μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη αλλαγή.

Το Κοινωνικό Leasing σχεδιάστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση επικεντρωνόταν στο πώς θα γίνει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο προσβάσιμο στα χαμηλότερα εισοδήματα. Η νέα ενεργειακή πραγματικότητα μεταφέρει ένα σημαντικό μέρος της πολιτικής συζήτησης στο πώς θα γίνει συνολικά φθηνότερη και ασφαλέστερη η ενέργεια που θα χρησιμοποιούν αυτά τα αυτοκίνητα, τα σπίτια και οι επιχειρήσεις.

Το πρόγραμμα των 174 εκατ. ευρώ παραμένει επισήμως στον σχεδιασμό του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Ωστόσο, με τα σημερινά δεδομένα, η έναρξή του δεν φαίνεται πλέον τόσο κοντά όσο έδειχνε πριν από λίγους μήνες.

Αντίθετα, το υφιστάμενο «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3», με τη βασική επιδότηση των 3.000 ευρώ, παίρνει παράταση ζωής έως το τέλος του 2026 και αναλαμβάνει, τουλάχιστον προς το παρόν, να κρατήσει ενεργή την κρατική στήριξη στην αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Το αν το Κοινωνικό Leasing θα ενεργοποιηθεί τελικά μέσα στο εκλογικό 2027, αν θα μετατεθεί χρονικά ή αν θα επανασχεδιαστεί ώστε να προσαρμοστεί στις νέες δημοσιονομικές και ενεργειακές προτεραιότητες, είναι πλέον ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ζητήματα για την επόμενη φάση της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα.

Πηγή: newsauto.gr